§44.5.1inenarrabilis labor descendentibus cum ruina iumentorum sarcinarumque.
家畜や荷物の滑落を伴いながら下っていく人々にとって、その労苦は言葉に尽くせぬものであった。
progressis vixdum quattuor milia passuum nihil optabilius esse quam redire, qua venerant, si possent.
かろうじて4マイル進んだだけで、もしできることなら、来た道を引き返すことほど望ましいことはないように思われた。
§44.5.2hostilem prope tumultum agmini elephanti praebebant, qui, ubi ad invia venerant, deiectis rectoribus cum horrendo stridore pavorem ingentem, equis maxime, incutiebant, donec traducendi eos ratio inita est.
象たちが行軍の列に敵の襲撃に近い大騒乱をもたらした。 それらは道なき場所に達すると、御者を振り落とし、恐ろしい叫び声をあげて、特に馬たちに甚大な恐怖を吹き込んだが、ついには彼らを渡らせる方法が考案された。
§44.5.3per proclive sumpto fastigio longi duo validi asseres ex inferiore parte in terra defigebantur, distantes inter se paulo plus, quam quanta beluae latitudo est;
急斜面に沿って傾斜をつけ、2本の長くて頑丈な梁が、獣の幅よりわずかに広い間隔を互いに置いて、下方の地面に突き立てられた。
§44.5.4in eos transverso incumbente tigno asses tricenos longi pedes, ut pons esset, iniungebantur humusque insuper iniciebatur.
それらの上に横木が渡され、橋となるようにそれぞれ30フィートの長さの梁が連結され、さらにその上に土がかけられた。
§44.5.5modico deinde infra intervallo similis alter pons, dein tertius et plures ex ordine, qua rupes abscisae erant, fiebant.
その後、少し下った間隔に同様の第二の橋が、さらに第三、そしてそれ以上が、崖が切り立っている箇所に順に作られた。
§44.5.6solido procedebat elephantus in pontem; cuius priusquam in extremum procederet, succisis asseribus conlapsus pons usque ad alterius initium pontis prolabi eum leniter cogebat.
象は地盤の固いところから橋の上へと進んだが、その端に達する前に、梁が切り落とされて橋が崩れ、象を次の橋の始まりのところまで緩やかに滑り落ちさせた。
§44.5.7alii elephanti pedibus insistentes, alii clunibus subsidentes prolabebantur.
ある象は足で踏ん張り、他の象は尻を落として滑り降りた。
ubi planities altera pontis excepisset eos, rursus simili ruina inferioris pontis deferebantur, donec ad aequiorem vallem perventum est.
次の橋の平らな部分が彼らを受け止めると、下の橋の同様の崩落によって再び下へと運ばれ、ついにはより平坦な谷へと到達した。
§44.5.8paulo plus septem milia eo die Romani processerunt;
この日、ローマ人は7マイル余り進んだが、徒歩で踏破された道のりは極めて少なかった。
minimum pedibus itineris confectum. plerumque provolventes se simul cum armis aliisque oneribus cum omni genere vexationis processerunt, adeo ut ne dux quidem et auctor itineris infitiaretur parva manu deleri omnem exercitum potuisse.
大抵は、武器やその他の荷物とともに自らを転がり落としながら、あらゆる種類の苦難を伴って進んだ。 その結果、この行軍の指揮者であり発案者でさえも、少数の敵によって全軍が全滅させられ得たであろうことを否定しなかったほどであった。
§44.5.9nocte ad modicam planitiem pervenerunt;
夜、彼らはささやかな平地に到着した。
nec, quam infestus is locus esset saeptus undique, circumspiciendi spatium fuit vix tandem ex insperato stabilem ad insistendum nanctis locum.
しかし、四方を囲まれたその場所がいかに危険であるかを見回す余裕もなかった。 思いがけず踏みとどまるための安定した場所をようやく得たばかりであったからである。
§44.5.10postero quoque die in tam cava valle opperiri Popilium ac relictas cum eo copias necesse fuit;
翌日も、このような深い谷の中で、ポピリウスと彼とともに残された軍勢を待つ必要があった。
quos et ipsos, cum ab nulla parte hostis terruisset, locorum asperitas hostiliter vexavit.
彼ら自身も、敵に脅かされることはどこからもなかったものの、土地の険しさに敵のごとく苦しめられた。
§44.5.11tertio die coniunctis copiis eunt per saltum, quem incolae Callipeucen appellant.
三日目、彼らは合流した軍勢とともに、住民がカッリペウケーと呼ぶ高地を進む。
§44.5.12quarto inde die per aeque invia, sed adsuetudine peritius et meliore cum spe, quod nec hostis usquam apparebat et mari adpropinquabant, degressi in campos inter Heracleum et Libethrum posuerunt castra, quorum pars maior tumulos tenebat.
それから四日目、相変わらず道なき場所を通ったが、慣れによってより熟練し、また敵がどこにも現れず海に近づいていることから、より良い希望を抱きつつ平原へと下り、ヘラクレウムとリベトルムの間に宿営地を設けた。 その大部分は丘陵を占めていた。
§44.5.13ibi pedes tendebat.
そこに歩兵が宿営した。
vallo campi quoque partem, ubi eques tenderet, amplectebantur.
彼らはまた、防塁によって、騎兵が宿営するための平原の一部をも囲んだ。