Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §44.45.1-44.45.15

ペルセウスのサモトラケ逃亡と諸都市の降伏

1725 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

敗北したペルセウス王はアンフィポリスに到着するが、住民の拒絶に遭い、金を携えてサモトラケへと逃亡する。一方、執政官パウルスのもとにはマケドニアの都市が次々と降伏する。

§44.45.1tertio die Perseus, quam pugnatum erat, Amphipolim venit.
戦闘が行われた日から三日目に、ペルセウスはアンフィポリスに到着した。
§44.45.2inde oratores cum caduceo ad Paulum misit.
そこから彼はパウルスのもとへ、伝令の杖を持たせた使節を派遣した。
interim Hippias et Midon et Pantauchus, principes amicorum regis, Beroea, quo ex acie confugerant, ipsi ad consulem profecti Romanis se dedunt.
その間に、王の友人の第一人者たちであるヒッピアス、ミドン、パンタウクスは、戦場から逃げ込んでいたベロエアから、自ら執政官のもとへ赴いてローマ人に降伏した。
hoc idem et alii deinceps metu perculsi parabant facere.
次々に恐怖にかられた他の人々も、これと同じことをしようと準備していた。
§44.45.3consul nuntiis victoriae Q. Fabio filio et L. Lentulo et Q. Metello cum litteris Romam missis spolia iacentis hostium exercitus peditibus concessit, equitibus praedam circumiecti agri, dum ne amplius duabus noctibus a castris abessent.
執政官は、勝利の報告のために息子のQ・ファビウス、L・レントゥルス、Q・メテッルスをローマに手紙を持たせて派遣すると、戦場に横たわる敵の軍勢の戦利品を歩兵に、周辺の土地の略奪を騎兵に許可した。 ただし、彼らが陣営から二晩を超えて離れないことを条件とした。
§44.45.4ipse propius mare ad Pydnam castra movit.
彼自身は海により近いピュドナへと陣営を移動させた。
§44.45.5Beroea primum, deinde Thessalonica et Pella et deinceps omnis ferme Macedonia intra biduum dedita.
まずベロエア、次にテッサロニカとペラ、そして次いでほぼすべてのマケドニアが二日以内に降伏した。
§44.45.6Pydnaei, qui proximi erant, nondum miserant legatos;
最も近くにいたピュドナの住民たちは、まだ使節を送っていなかった。
multitudo incondita plurium simul gentium turbaque, quae ex acie fuga in unum conpulsa erat, consilium et consensum civitatis inpediebat;
複数の民族が混ざり合った無秩序な群衆と、戦場からの逃走によって一箇所に追い詰められた集団が、都市の意思決定と合意を妨げていた。
nec clausae modo portae, sed etiam inaedificatae erant.
また、門は閉ざされているだけでなく、石などで塞がれてさえいた。
§44.45.7missi Midon et Pantauchus sub muros ad conloquium Solonis, qui praesidio praeerat;
ミドンとパンタウクスが、城壁の下へ、守備隊を指揮していたソロンとの会談のために派遣された。
per eum emittitur militaris turba.
彼を通じて、兵士の群衆は退去させられた。
§44.45.8oppidum deditum militibus datur diripiendum.
降伏した町は兵士たちに略奪のために与えられた。
Perseus una tantum spe Bisaltarum auxilii temptata, ad quos nequiquam miserat legatos, in contionem processit Philippum secum filium habens,
ペルセウスは、むなしく使節を送っていたビサルタエ人の援助という唯一の希望を試みただけで、息子のフィリッポスを伴って民会へと進み出た。
§44.45.9ut et ipsos Amphipolitanos et equitum peditumque, qui aut se persecuti aut fuga eodem delati erant, adhortando animos confirmaret.
アンフィポリス市民自身と、彼に従ってきたか、あるいは逃走によって同じ場所に流れ着いた騎兵や歩兵たちを、激励によって励まし、その心を鼓舞するためであった。
§44.45.10sed aliquotiens dicere incipientem cum lacrimae praepedissent, quia ipse hiscere nequiit, Euandro Cretensi editis, quae agi cum multitudine vellet, de templo descendit.
しかし、彼が話し始めようとするたびに涙がそれを妨げたので、彼自身は言葉を発することができず、群衆に対して望む行動をクレータ人のエウアンドロスに伝えて、神殿から降りていった。
§44.45.11multitudo, sicut ad conspectum regis fletumque tam miserabilem et ipsa ingemuerat lacrimaveratque, ita Euandri orationem aspernabatur;
群衆は、王の姿とそのあまりにも惨めな涙を見て、自らも嘆き涙を流していたものの、エウアンドロスの演説は軽蔑した。
et quidam ausi sunt media ex contione succlamare “abite hinc, ne, qui pauci supersumus, propter vos pereamus. ”
そして、ある人々は民会の真ん中から「ここから立ち去れ。 わずかに生き残っている我々が、お前たちのせいで滅びてしまわないように」と大声で叫ぶことさえした。
§44.45.12horum ferocia vocem Euandri clausit.
これらの人々の激しさがエウアンドロスの声を封じた。
rex inde domum se recepit pecuniaque et auro argentoque in lembos, qui in Strymone stabant, delatis et ipse ad flumen descendit.
王はそこから家に退き、金銭、金銀をストリュモン川に停泊していた小舟に運び込ませると、自らも川へと下っていった。
§44.45.13Thraces navibus se committere non ausi domos dilapsi et alia militaris generis turba;
トラキア人たちは船に身を委ねる勇気がなく、他の兵士崩れの群衆と同様にそれぞれの家へと散っていった。
Cretenses spe pecuniae secuti.
クレータ人たちは金の分配を期待して付き従った。
et quoniam in dividendo plus offensionum quam gratiae erat, quinquaginta talenta iis posita sunt in ripa diripienda.
そして、分配においては感謝よりも不満の方が多かったため、彼らのために五十タラントンが岸辺に置かれ、勝手に分け合われることになった。
§44.45.14ab hac direptione cum per tumultum naves conscenderent, lembum unum in ostio amnis multitudine gravatum merserunt.
この略奪から大混乱のうちに船に乗り込もうとしたとき、川の河口で一隻の小舟が群衆の重みによって沈没した。
Galepsum eo die, postero Samothracam, quam petebant, perveniunt;
彼らはその日にガレプソスに到着し、翌日には目的地であったサモトラケに到着した。
§44.45.15ad duo milia talentum pervecta eo dicuntur.
約二千タラントンがそこへ運ばれたと言われている。

語釈・文法注

  1. §44.45.1quam — 接続詞 postquam の代わりに、関係副詞の働きをする quam が「〜してから(3日目)」の意味で用いられている。時間の間隔を表す表現(tertio die)の後ろに置かれ、起点を表す。
  2. §44.45.3dum ne — 制限や条件を表す接続法を導く「〜という条件で」「〜しない限りは」(dummodo ne と同義)。abessent は接続法未完了過去。
  3. §44.45.8diripiendum — 動詞 do(与える)などの目的語に伴って、目的や意図を表す動形容詞(ゲルンディウーム)の用法(「略奪させるために」)。主格または対格の目的語の行為を規定する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §44.45.1-44.45.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:44.45.1-44.45.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。