§44.35.1quae res Romanis auxit animos.
この出来事はローマ人の士気を高めた。
Macedonibus regique eorum haud mediocrem attulit terrorem.
一方でマケドニア人とその王には少なからぬ恐怖をもたらした。
§44.35.2et primo supprimere in occulto famam eius rei est conatus, missis, qui Pantauchum inde venientem adpropinquare castris vetarent.
そして彼は最初、そこからやって来て陣営に近づこうとするパンタウクスを阻止する人々を派遣することによって、この出来事の噂を秘密裏に抑え込もうと試みた。
§44.35.3sed iam et pueri quidam visi ab suis erant inter obsides Illyrios ducti, et quo quaeque accuratius celantur, eo facilius loquacitate regiorum ministrorum emanant.
しかし、すでに一部の少年たちがイリュリア人の人質の中に連行されているのを身内の者たちに目撃されており、また、物事がより注意深く隠されれば隠されるほど、王の召使たちの口数の多さによって、より容易に漏れ出るものであった。
§44.35.4sub idem tempus Rhodii legati in castra venerunt cum isdem de pace mandatis, quae Romae ingentem iram patrum excitaverant.
同じ頃、ロドス島からの使節が、ローマで元老院議員たちの激しい怒りを引き起こしたのと同じ平和に関する委任事項を携えて陣営に到着した。
multo iniquioribus animis a castrensi consilio auditi sunt.
彼らは陣営の会議によって、はるかに敵意に満ちた態度で聴取された。
§44.35.5itaque cum alii legatos in vincula coniciendos censerent, alii praecipites sine responso agendos e castris, pronuntiavit consul post diem quintum decimum se responsum daturum.
そのため、ある者たちは使節たちを獄に投じるべきだと主張し、他の者たちは回答も与えずに陣営から即刻追い出すべきだと主張する中で、執政官は15日後に自分が回答を与えるつもりであると宣言した。
§44.35.6interim, ut appareret, quantum pacificantium Rhodiorum auctoritas valuisset, consultare de ratione belli gerendi coepit.
その間、和平を調停しようとするロドス人の権威がどれほど効果を現したかが明らかになるように、彼は戦争の進め方の計画について相談し始めた。
placebat quibusdam et maxime minoribus natu per Elpei ripam munitionesque vim facere:
一部の人々、特に若い者たちには、エルペウス川の川岸と防御構築物を突破して力づくで進むことが好ましく思われた。
§44.35.7confertis et uno agmine impetum facientibus resistere Macedonas non posse, ex tot castellis aliquanto altioribus ac munitioribus, quae validis praesidiis insedissent, priore anno deiectos.
密集し、一丸となって攻撃を仕掛ければ、マケドニア人は抵抗できない、彼らは前年、強力な守備隊が占拠していた、はるかに高くて防御の堅いこれほど多くの砦から追い落とされたのだから、というのである。
§44.35.8aliis placebat Octavium cum classe Thessalonicam eam petere et populatione maritumae orae distringere copias regias, ut altero ab tergo se ostendente bello circumactus ad interiorem partem regni tuendam nudare aliqua parte transitus Elpei cogeretur.
他の者たちには、オクタウィウスが艦隊とともにテッサロニカに向かい、沿岸地帯を略奪することで王の軍勢を分散させ、その結果、背後からもう一つの戦争が姿を現すことで、王が王国の内部を防御するために引き返さざるを得なくなり、エルペウス川の渡河地点のどこかを無防備にせざるを得なくなるようにすることが好ましく思われた。
ipsi natura et operibus inexsuperabilis ripa videbatur,
執政官自身には、川岸は自然の地形と防壁によって突破不可能であると思われた。
§44.35.9et praeterquam quod tormenta ubique disposita essent, missilibus etiam melius et certiore ictu hostis uti audierat.
しかも、いたるところに射撃兵器が配置されていることに加えて、敵は投射兵器をより巧みに、かつより確実な打撃をもって使用すると聞いていたからである。
§44.35.10alio spectabat mens tota ducis;
将軍の全精神は別の方向を向いていた。
dimissoque consilio Perrhaebos mercatores Coenum et Menophilum, notae iam sibi et fidei et prudentiae homines, accersitos secreto percunctatur, quales ad Perrhaebiam transitus sint.
彼は会議を解散すると、すでに自分にとって信頼性と賢明さで知られていたペッライビア人の商人コエヌスとメノピルスを秘密裏に呼び寄せ、ペッライビアへの行路はどのような状態であるかを尋ねた。
§44.35.11cum loca non iniqua esse dicerent, praesidiis autem regiis obsideri, spem cepit, si nocte inproviso valida manu adgressus necopinantis esset, deici praesidia posse:
彼らが、その場所は険しくはないが、王の守備隊によって封鎖されていると言うと、彼は、もし夜間に不意に強力な部隊を率いて不意を突いて攻撃すれば、守備隊を撃退できるという希望を抱いた。
§44.35.12iacula enim et sagittas et cetera missilia in tenebris, ubi, quid petatur, procul provideri nequeat, inutilia esse; gladio comminus geri rem in permixta turba, quo miles Romanus vincat.
なぜなら、投げ槍や矢やその他の投射兵器は、暗闇の中では何を標的とするかが遠くから予見できないため役に立たず、混戦の中では剣による接近戦が行われ、それによってローマの兵士が勝利するからである。
§44.35.13his ducibus usurus praetorem Octavium accersitum, exposito, quid pararet, Heracleum cum classe petere iubet et mille hominibus decem dierum cocta cibaria habere.
彼らを案内人として用いるつもりで、彼は法務官オクタウィウスを呼び寄せ、自分が何を企てているかを説明した上で、艦隊とともにヘラクレイウムへ向かうよう命じ、1000人の兵士に10日分の調理済みの兵糧を用意させた。
§44.35.14ipse P. Scipionem Nasicam, Q. Fabium Maximum filium suum cum quinque milibus delectis militum Heracleum mittit, velut classem conscensuros ad maritumam oram interioris Macedoniae, quod in consilio agitatum erat, vastandam.
自身は、プブリウス・スキピオ・ナシカと、自分の息子であるクイントゥス・ファビウス・マクシムスを、5000人の精鋭兵とともにヘラクレイウムへ派遣した。 あたかも、会議で議論されたように、内陸マケドニアの沿岸地帯を略奪するために艦隊に乗り込むかのように見せかけて。
§44.35.15secreto indicatum cibaria his praeparata ad classem esse, ne quid eos moraretur.
彼らを遅らせることがないよう、艦隊のところに彼らのための兵糧が用意されていることが秘密裏に告げられた。
inde iussi duces itineris ita dividere viam, ut quarta vigilia tertio die Pythoum adoriri possent.
そこから、行軍の案内人たちは、3日目の第4交代哨戒にピュティウムを攻撃できるように行路を分割するよう命じられた。
§44.35.16ipse postero die, ut detineret regem ab circumspectu rerum aliarum, prima luce medio in alveo cum stationibus hostium proelium commisit;
自身は翌日、王が他の事柄に注意を向けるのを妨げるために、夜明けとともに川床の中央で敵の警備隊と戦闘を開始した。
pugnatumque utrimque est levi armatura.
そして双方から軽装歩兵による戦闘が行われた。
nec gravioribus armis in tam inaequali alveo pugnari poterat.
このように平坦でない川床では、より重い武装で戦うことはできなかった。
§44.35.17descensus ripae utriusque in alveum trecentorum ferme passuum erat;
双方の岸から川床への下り坂は約300歩であった。
medium spatium torrentis alibi aliter cavati paulo plus quam mille passus patebat.
急流の中間スペースは、場所によって削られ方が異なっていたが、1000歩より少し広く広がっていた。
§44.35.18ibi in medio spectantibus utrimque ex vallo castrorum hinc rege, hinc consule cum suis legionibus pugnatum est.
そこにおいて、一方からは陣営の防壁から王が、他方からは執政官がそれぞれの軍団とともに見守る中、中間で戦闘が行われた。
§44.35.19missilibus procul regia auxilia melius pugnabant;
遠距離からの投射兵器では、王の補助兵たちの方が巧みに戦った。
comminus stabilior et tutior aut parma aut scuto Ligustico Romanus erat.
接近戦では、ローマ兵が丸盾かリグリア式の盾によって、より安定し、より安全であった。
§44.35.20meridie fere receptui cani suis consul iussit.
正午頃、執政官は自軍に退却のラッパを吹くよう命じた。
ita eo die diremptum proelium est haud paucis utrimque interfectis.
こうしてその日の戦闘は、双方に少なからぬ死者を出して打ち切られた。
§44.35.21sole orto postero die inritatis certamine animis etiam acrius concursum est.
翌日の日の出とともに、戦いによって闘志をかき立てられた両軍は、さらに激しく激突した。
sed Romani non ab iis tantum, cum quibus contractum certamen erat, sed multo magis ab ea multitudine, quae disposita in turribus stabat, omni genere missilium telorum ac saxis maxime volnerabantur.
しかしローマ兵は、直接交戦している相手からだけでなく、それよりも塔に配置されて立っていた大群衆から、あらゆる種類の投射兵器、特に石によって、はるかに多く傷つけられた。
§44.35.22ubi propius ripam hostium subissent, tormentis missa etiam ad ultimos perveniebant.
敵の岸に近づくと、射撃兵器から放たれたものが最後尾にまで達した。
multo pluribus eo die amissis consul paulo serius recepit suos.
この日ははるかに多くの損害を出し、執政官は少し遅れて自軍を引き揚げさせた。
§44.35.23tertio die proelio abstinuit, degressus ad imam partem castrorum, veluti per devexum in mare bracchium transitum temptaturus.
3日目、彼は戦闘を控え、海へ向かって傾斜している防壁を通じて渡河を試みるかのように、陣営の最も低い部分へと下りていった。
§44.35.24Perseus, quod in oculis erat.
ペルセウスは、目の前にあることを(注視していた)。