Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §44.30.1-44.30.15

アニキウスの赴任とゲンティウスの専制

1710 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

春の到来に伴い、ローマの新たな指揮官たちが赴任し、アニキウスはイリュリアの王ゲンティウスとの戦争に臨む。ゲンティウスの残虐な支配体制やカウィイ人、ローマ軍との対峙状況が描かれる。

§44.30.1iam veris principium erat novique duces in provincias venerant, consul Aemilius in Macedoniam, Octavius Oreum ad classem, Anicius in Illyricum, cui bellandum adversus Gentium erat.
すでに春の始まりであり、新しい指揮官たちがそれぞれの属州へ到着していた。 執政官エミリウスはマケドニアへ、オクタウィウスはオレウスの艦隊のもとへ、アニキウスはイリュリクムへ到着した。 アニキウスはゲンティウスに対して戦争を行うことになっていた。
§44.30.2Gentius patre Pleurato, rege Illyriorum, et matre Eurydica genitus fratres duos, Platorem utroque parente, Caravantium matre eadem natum, habuit.
イリュリア人の王プレウラトスを父とし、エウリュディケを母として生まれたゲンティウスには、二人の兄弟がいた。 両親を同じくするプラトルと、同じ母親から生まれたカラワンティウスである。
§44.30.3hoc propter ignobilitatem paternam minus suspecto Platorem occidit et duos amicos eius, Ettritum et Epicadum, impigros viros, quo tutius regnaret.
後者は父親の身分が低かったために疑われにくかったが、ゲンティウスは自らの支配をより確実にするために、プラトルと、彼の二人の友人であるエトリトゥスとエピカドゥスという精力的な男たちを殺害した。
§44.30.4fama fuit Monuni, Dardanorum principis, filiam Etutam pacto fratri eum invidisse, tamquam his nuptiis adiungenti sibi Dardanorum gentem;
ダルダニア人の首長モヌニウスの娘エトゥタが兄弟と婚約していたため、その結婚によって彼がダルダニア人の部族を味方に引き入れるのではないかと、彼が嫉妬したという噂があった。
et simillimum id vero fecit ducta ea virgo Platore interfecto.
そしてプラトルが殺害された後に彼自身がその処女を妻に娶ったことで、その噂は極めて真実らしく思われた。
§44.30.5gravis deinde dempto a fratre metu popularibus esse coepit;
その後、兄弟に対する恐れが取り除かれると、彼は同胞たちにとって苛酷な存在になり始めた。
et violentiam insitam ingenio intemperantia vini accendebat.
そして、過度の飲酒が彼の生まれつきの狂暴な気性をさらに燃え立たせた。
§44.30.6ceterum, sicut ante dictum est, ad Romanum incitatus bellum Lissum omnis copias contraxit.
ともあれ、以前に述べられたように、彼はローマとの戦争へと駆り立てられ、リッススにすべての軍勢を集結させた。
quindecim milia armatorum fuerunt.
武装した兵士は1万5千人であった。
§44.30.7inde fratre in Caviorum gentem vi aut terrore subigendam cum mille peditibus et quinquaginta equitibus misso, ipse ad Bassaniam urbem quinque milia ab Lisso ducit.
そこから、兄弟を1000人の歩兵と50人の騎兵とともに、武力か脅迫によってカウィイ人の部族を服従させるために派遣し、彼自身はリッススから5マイル離れたバッサニアの町へと軍を率いた。
§44.30.8socii erant Romanorum;
彼らはローマ人の同盟者であった。
itaque per praemissos nuntios prius temptati obsidionem pati quam dedere sese maluerunt.
それゆえ、あらかじめ送られた使者を通じて説得を試みられたものの、降伏するよりも包囲に耐えることを望んだ。
§44.30.9Caravantium in Caviis Durnium oppidum advenientem benigne accepit; Caravandis, altera urbs, exclusit;
カラワンティウスがカウィイ人の領土に到着したとき、ドゥルニウムの町は彼を好意的に受け入れたが、もう一つの都市であるカラワンディスは彼を締め出した。
et agros eorum cum effuse vastaret, aliquot palati milites agrestium concursu interfecti sunt.
彼が彼らの耕作地を広く荒らしまわっていると、散開していた何人かの兵士が、農民たちの襲撃によって殺害された。
§44.30.10iam et Ap. Claudius adsumptis ad eum exercitum, quem habebat, Bullinorum et Apolloniatium et Dyrrachinorum auxiliis profectus ex hibernis circa Genusum amnem castra habebat, audito foedere inter Persea et Gentium et legatorum violatorum iniuria accensus, bellum haud dubie adversus eum gesturus.
すでに、アッピウス・クラウディウスもまた、自分が率いていた軍隊に、ブッリス人、アポロニア人、ディッラキウム人の補助兵を加え、冬営地から出発してゲヌスス川の周辺に陣を張っていた。 彼はペルセウスとゲンティウスの間の同盟と、使節たちが陵辱された不義に激怒しており、彼に対して間違いなく戦争を行うつもりであった。
§44.30.12Anicius praetor eo tempore Apolloniae auditis, quae in Illyrico gererentur, praemissisque ad Appium litteris, ut se ad Genusum opperiretur, triduo et ipse in castra venit et ad ea, quae habebat, auxilia e Parthinorum iuventute adiunctis duobus milibus peditum et equitibus ducentis — peditibus Epicadus, equitibus Algalsus praeerat — parabat ducere in Illyricum, maxime ut Bassanitas solveret obsidione.
法務官アニキウスはその当時、アポロニアでイリュリクムでの出来事を聞き、アッピウスに対してゲヌスス川で自分を待つようにとの書簡をあらかじめ送った上で、自らも3日のうちに陣営に到着した。 そして、彼が率いていた軍勢に、パルティニ人の若者たちからなる補助兵として2000人の歩兵と200人の騎兵を加え、歩兵はエピカドゥスが、騎兵はアルガルスが率いていたが、主としてバッサニアの人々の包囲を解くために、イリュリクムへと進軍する準備を整えていた。
§44.30.13tenuit impetum eius fama lemborum vastantium maritimam oram.
沿岸地域を荒らしまわっているレンブスについての噂が、彼の進撃を押しとどめた。
§44.30.14octoginta erant lembi, auctore Pantaucho missi a Gentio ad Dyrrachinorum et Apolloniatium agros populandos.
そのレンブスは80隻であり、パンタウクスの提言によって、ディッラキウム人とアポロニア人の耕作地を略奪するためにゲンティウスから派遣されたものであった。
§44.30.15tum classis ad to eo tradiderunt se.
その時、艦隊は…それによって降伏した。

語釈・文法注

  1. §44.30.1cui bellandum adversus Gentium erat — cui は関係代名詞で先行詞は Anicius。cui は行為者の与格、bellandum は動形容詞(未来受動分詞)で、非人称的な受動周辺共役構文を形成し、「彼(アニキウス)がゲンティウスに対して戦わねばならなかった」という義務・予定を表す。
  2. §44.30.3hoc propter ignobilitatem paternam minus suspecto — hoc を主語とし suspecto を分詞とする絶対奪格。hoc はカラワンティウス(Caravantius)を指し、彼が父親の身分の低さのために(実母は同じだが異父の兄弟であるため)プラトルほどには陰謀の嫌疑をかけられにくかったという理由を説明する。
  3. §44.30.4fama fuit Monuni ... filiam Etutam pacto fratri eum invidisse — fama fuit(噂があった)という主節の表現に導かれる対格不定詞(AcI)構文。eum(ゲンティウス)が不定詞 invidisse の意味上の主語(対格)であり、filiam Etutam が直接目的語(対格)である。pacto fratri は invideo が取る与格で「婚約した兄弟に」を意味する。
  4. §44.30.10bellum haud dubie adversus eum gesturus — 主語 Ap. Claudius に一致する未来能動分詞 gesturus が、単独で主節の動詞 castra habebat に伴い、「まさに〜しようとしていた」「〜するつもりで」という意図・予定を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §44.30.1-44.30.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:44.30.1-44.30.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。