Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §44.13.1-44.13.14

メリボイア撤退とエウメネスをめぐる異説

1693 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマ軍がメリボイアとデメトリアスを攻撃するが、ペルセウス派のエウプラノルの迅速な介入により撤退を余儀なくされる。また、エウメネス王の行動に関しては、ウァレリウス・アンティアスの批判的な報告をはじめとする異なる歴史的伝承が紹介される。

§44.13.1inter haec et consul, ne segnis sederet tantum in agro hostium, M. Popilium cum quinque milibus militum ad Meliboeam urbem oppugnandam mittit.
この間に執政官も、敵の領土でただ怠惰に座っているだけにならないよう、メリボイア市を攻撃するためにマルクス・ポピリウスを5000の兵とともに派遣した。
§44.13.2sita est in radicibus Ossae montis, qua parte in Thessaliam vergit, opportune inminens super Demetriadem.
その市はオッサ山の麓、テッサリアに傾斜する側に位置しており、デメトリアスを見下ろす好都合な場所にある。
§44.13.3primus adventus hostium perculit incolas loci;
敵の最初の到来はその地の住民を震え上がらせた。
collectis deinde ab necopinato pavore animis discurrunt armati ad portas ac moenia, qua suspecti aditus erant, spemque extemplo inciderunt capi primo impetu posse.
しかし、その後突然の恐怖から気を取り直すと、武装した彼らは攻撃が懸念される門や城壁へと散らばり、最初の突撃で占領され得るという敵の希望を直ちに絶った。
§44.13.4obsidio igitur parabatur, et opera ad oppugnationem fieri coepta.
それゆえ包囲の準備がなされ、攻撃のための土木工事が開始された。
Perseus cum audisset simul Meliboeam a consulis exercitu oppugnari, simul classem Iolci stare, ut inde Demetriadem adgrederetur, Euphranorem quendam ex ducibus cum delectis duobus milibus Meliboeam mittit.
ペルセウスは、メリボイアが執政官の軍隊によって攻撃されていることと同時に、艦隊がイオルコスに停泊し、そこからデメトリアスを攻撃しようとしていることを聞くと、将軍たちの一人であるエウプラノルを、2000の精鋭とともにメリボイアに派遣した。
§44.13.5eidem imperatum, ut, si a Meliboea summovisset Romanos, Demetriadem prius occulto itinere intraret, quam ab Iolco ad urbem castra moverent Romani.
彼には、もしメリボイアからローマ軍を追い払ったならば、ローマ軍がイオルコスから同市へと陣営を移動させる前に、秘密の経路を通ってデメトリアスに先行して入るよう命令が下されていた。
§44.13.6et ab oppugnatoribus Meliboeae, cum in superioribus locis repente apparuisset, cum trepidatione multa relicta opera sunt ignisque iniectus.
そして、メリボイアの攻撃側にとっては、彼が高地に突如姿を現したため、大きな狼狽のうちに工事が放棄され、火が放たれた。
ita a Meliboea abscessum est.
こうしてメリボイアからの撤退が行われた。
§44.13.7Euphranor soluta unius urbis obsidione Demetriadem extemplo ducit.
エウプラノルは、一つの市の包囲を解くと、直ちにデメトリアスへと軍を進めた。
nocte moenia intrat tantamque fiduciam incolentibus fecit, ut non moenia modo, sed agros etiam confiderent se a populationibus tueri posse;
夜に城壁内に入り、住民に多大な自信を与えたので、彼らは城壁だけでなく土地をも掠奪から守ることができると確信するほどであった。
et eruptiones in vagos populatores non sine volneribus hostium factae sunt.
そして、彷徨う掠奪者たちへの出撃が行われ、敵に損害を与えずにはおかなかった。
§44.13.8circumvecti tamen moenia sunt praetor et rex, situm urbis contemplantes, si qua parte temptare aut opere aut vi possent.
それでも法務官と王は城壁の周囲を巡り、工事によるか力によるか、どの部分から攻撃を試みることができるかを見極めるべく、市の立地を観察した。
§44.13.9fama fuit per Cydantem Cretensem et Antimachum, qui Demetriadi praeerat, tractatas inter Eumenen et Persea condiciones amicitiae.
クレタ人のキュダスと、デメトリアスを指揮していたアンティマコスを介して、エウメネスとペルセウスの間で友好の条件が協議されたという噂が流れた。
§44.13.10ab Demetriade certe abscessum est.
ともかく、デメトリアスからは撤退が行われた。
Eumenes ad consulem navigat; gratuitusque, quod prospere Macedoniam intrasset, Pergamum in regnum abit.
エウメネスは執政官のもとへと船で向かい、無事にマケドニアに侵入したことを祝福されて、ペルガモンの自らの王国へと去った。
§44.13.11Marcius Figulus praetor parte classis in hiberna Sciathum missa cum reliquis navibus Oreum Euboeae petit, eam urbem aptissimam ratus, unde exercitibus, qui in Macedonia quique in Thessalia erant, mitti commeatus possent.
法務官マルキウス・フィグルスは、艦隊の一部を冬営のためにスキアトスに派遣し、残りの船とともにエウボイアのオレウスへと向かった。 その市は、マケドニアおよびテッサリアにいる軍隊に、補給物資を送るのに最も適していると考えたからである。
§44.13.12de Eumene rege longe diversa tradunt.
エウメネス王については、きわめて異なる話が伝えられている。
si Valerio Antiati credas, nec classe adiutum ab eo praetorem esse, cum saepe eum litteris accersisset, tradit, nec cum gratia ab consule profectum in Asiam, indignatum, quod, ut iisdem castris tenderet, permissum non fuerit;
ウァレリウス・アンティアスを信じるならば、法務官が何度も手紙で彼を呼び寄せたにもかかわらず、彼によって艦隊が援助されることはなかったと彼は伝え、また、同じ陣営に天幕を張ることが許可されなかったことに憤慨して、執政官から好意的に見送られることなくアジアへと出発したと伝えている。
§44.13.13ne ut equites quidem Gallos, quos secum adduxerat, relinqueret, impetrari ab eo potuisse.
彼が伴ってきたガリア人騎兵を後に残すことさえ、彼から承諾を得ることはできなかった。
§44.13.14Attalum fratrem eius et remansisse apud consulem, et sinceram eius fidem aequali tenore egregiamque operam in eo bello fuisse.
彼の弟アッタロスは執政官のもとに留まり、その忠誠は一貫して純真であり、その戦争における貢献は並外れたものであった(と彼は伝えている)。

語釈・文法注

  1. §44.13.3inciderunt — 「切る、断つ」を意味する動詞 `incīdo` の完了3人称複数形 `incīdērunt`(伝承テキストでは `inciderunt` と表記される)として解釈される。主語は前文の `incolae`(住民たち)。`capi primo impetu posse`(最初の攻撃で占領され得ること)という対格不定詞句が `spem`(希望)の同格的内容を表しており、住民たちが敵のその希望を「直ちに絶った」ことを意味する。
  2. §44.13.10gratuitusque — 伝承された `gratuitus` は、文脈上 `gratulatus`(祝福されて、感謝されて)の誤記として解釈される。主語である `Eumenes` に係る主格形容詞/分詞的機能として機能し、「(執政官から)無事にマケドニアに侵入したことを祝福されて」という意味になる。
  3. §44.13.12nec classe adiutum ab eo praetorem esse ... tradit — 主節の動詞 `tradit`(伝える、ウァレリウス・アンティアスが主語)にかかる対格不定詞句。`praetorem` が不定詞 `adiutum esse` の意味上の主語である。「法務官が彼(エウメネス)によって艦隊で援助されることはなかったと(ウァレリウス・アンティアスは)伝えている」。挿入されている `cum ... accersisset` は接続法過去完了を伴う譲歩節(「手紙で何度も呼び寄せたにもかかわらず」)である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §44.13.1-44.13.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:44.13.1-44.13.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。