Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §44.12.1-44.12.8

カッサンドレイア守備隊の反撃とローマ軍の包囲撤退

1692 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カッサンドレイアの守備隊による猛反撃でローマ軍は大損害を被り、包囲戦への移行を余儀なくされる。さらにテサロニカから王の増援部隊が市内に到着したため、ローマ軍とエウメネスは撤退し、別の都市の攻略へと向かう。

§44.12.1hostis primum admiratio cepit, quidnam sibi repentinus clamor vellet.
敵はまず、突然の歓声が一体何を意味するのかと、驚きに囚われた。
§44.12.2postquam patere urbem accepere praefecti praesidii Pytho et Philippus, pro eo, qui occupasset adgredi, opus factum esse rati, cum valida manu Agrianum Illyriorumque erumpunt Romanosque, qui alii aliunde coibant convocabanturque, ut signa in urbem inferrent, inconpositos atque inordinatos fugant persecunturque ad fossam, in quam conpulsos ruina cumulant.
守備隊の指揮官であるピュトンとピリッポスは、市が開いていることを知ると、先に占領した者を攻撃するための手段としてその作業がなされたと考え、アグリアネス人とイリュリア人の強力な軍勢を率いて打って出て、市内に軍旗を進めようとあちこちから集まり呼び集められていたローマ兵たちを、不意を突いて隊列が乱れた状態で敗走させ、堀まで追撃し、そこへ追い詰められた彼らの上に崩落を積み重ねた。
§44.12.3sescenti ferme ibi interfecti, omnesque prope, qui inter murum fossamque deprensi erant, volnerantur.
そこでおよそ600人が殺害され、壁と堀の間で捕らえられた者のほぼ全員が負傷した。
§44.12.4ita suo ipse conatu perculsus praetor segnior ad alia factus consilia erat.
このように、自らの企てによる打撃によって法務官は他の計画に対して消極的になった。
et ne Eumeni quidem simul a mari simul a terra adgredienti quidquam satis procedebat.
そして、海と陸から同時に攻撃を仕掛けていたエウメネスにとっても、何一つ十分に進まなかった。
§44.12.5placuit igitur utrique custodiis firmatis, ne quod praesidium ex Macedonia intromitti posset, quoniam vis aperta non processisset, operibus moenia oppugnare.
それゆえ両者は、正面攻撃がうまくいかなかったため、マケドニアからいかなる増援も送り込まれないように警備を強化した上で、土木工事によって城壁を攻撃することに合意した。
§44.12.6haec parantibus iis decem regii lembi ab Thessalonica cum delectis Gallorum auxiliaribus missi, cum in salo stantes hostium naves conspexissent, ipsi obscura nocte, simplici ordine, quam poterant proxime litus tenentes, intrarunt urbem.
彼らがこれを準備している間に、テサロニカから派遣されたガリア人精鋭補助兵を乗せた王の快速船10隻が、洋上に停泊している敵船を視認すると、自らは暗夜に、一列縦隊で、できるだけ海岸の近くを進みながら市内に入った。
§44.12.7huius novi praesidii fama absistere oppugnatione simul Romanos regemque coegit.
この新たな守備隊の知らせにより、ローマ軍と王は同時に包囲を断念せざるを得なくなった。
circumvecti promunturium ad Toronen classem appulerunt.
彼らは岬を回り込み、トロネへと艦隊を寄せた。
§44.12.8eam quoque oppugnare adorti, ubi valida defendi manu animadverterunt, inrito incepto Demetriadem petunt.
そこをも攻撃しようとしたが、強力な部隊によって防衛されていることに気づくと、企てを果たすことなくデメトリアスへと向かった。
ibi cum adpropinquantes repleta moenia armatis vidissent, praetervecti ad Iolcon classem appulerunt, inde agro vastato Demetriadem quoque adgressuri.
そこで近づきつつ、城壁が武装兵で満ちているのを目にすると、そこを通り過ぎてイオルコスへと艦隊を寄せ、そこから土地を荒廃させた上で、デメトリアスをも攻撃しようとした。

語釈・文法注

  1. 44.12.2pro eo, qui occupasset adgredi, opus factum esse rati — この箇所は解釈が難しいが、`pro eo`を「〜のための手段として、〜の代わりに」の意味で不定法`adgredi`(「攻撃すること」)を支配するものとして取る。`qui occupasset`(接続法過去完了)は「(その場所を先に)占領した者」を指す。守備隊の指揮官たちが、ローマ軍の壁を破る作業を「(自分たちより先に内部に)突入してきた者を迎撃するための作業」と誤認、あるいは判断したことを示す。
  2. 44.12.2ruina cumulant — 単語`ruina`は「倒壊、崩壊、崩壊物、倒れたものの山」を指す奪格。狭い堀(fossa)に追い詰められたローマ兵たちが互いの上に重なり合って倒れ、死体や崩れた土砂で堀が埋め尽くされた悲惨な有様を描写している。
  3. 44.12.5quoniam vis aperta non processisset — 理由を表す接続詞`quoniam`(通常は直説法を伴う)に続く動詞が接続法過去完了`processisset`になっている。これは主観的な理由(「正面攻撃がうまくいかなかったので」)を表す間接話法のニュアンスを伝えるための接続法(いわゆる仮想的主観的理由)である。
  4. 44.12.8adgressuri — 未来能動分詞`adgressuri`が文末に置かれ、主節の主語(ローマ軍とエウメネス)が抱く今後の意図や目的(「〜しようとして」「〜するつもりで」)を表している。ラテン語における未来分詞の典型的な目的表現である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §44.12.1-44.12.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:44.12.1-44.12.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。