Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §43.7.1-43.7.11

クレタ使節への要求とカルキス使節による収奪の告発

1664 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

元老院はクレタ人の使節に対し、敵対するペルセウス王の下にいる自国の兵を呼び戻すよう求め、続いて来訪したカルキス人の使節ミキュティオンからは、ローマの法務官ルクレティウスとホルテンシウスによる苛酷な収奪と暴虐を訴えられた。

§43.7.1Cretensium legatis commemorantibus se, quantum sibi imperatum a P. Licinio consule esset sagittariorum, §43.7.2in Macedoniam misisse, cum interrogati non infitiarentur apud Persea maiorem numerum sagittariorum suorum quam apud Romanos militare, responsum est,
クレタ人の使節たちが、自分たちが執政官プブリウス・リキニウスから命じられただけの数の射手を、マケドニアに送ったと言及したとき、彼らは質問されて、ローマ側におけるよりもペルセウス側において自分たちのより多くの数の射手が従軍していることを否定しなかったので、次のように回答された。
§43.7.3si Cretenses bene ac naviter destinarent potiorem populi Romani quam regis Persei amicitiam habere, senatum quoque Romanum iis tamquam certis sociis responsum daturum esse.
もしクレタ人が、ペルセウス王の友好関係よりもローマ民衆の友好関係を保持することを本気で、かつ熱心に望むのであれば、ローマ元老院も彼らに対して、確実な同盟者に対するかのように回答を与えるであろう、と。
§43.7.4interea nuntiarent suis placere senatui dare operam Cretenses, ut, quos milites intra praesidia regis Persei haberent, eos primo quoque tempore domum revocarent.
その間、自国民に対して、元老院はクレタ人が次のことに努めるよう望んでいる、すなわち、ペルセウス王の守備隊の中に持っている兵士たちを、できるだけ速やかに故郷へ呼び戻すように、と伝えるべきであると。
§43.7.5Cretensibus cum hoc responso dimissis Chalcidenses vocati, quorum legatio ipso introitu movit, quod Micythion, princeps eorum, pedibus captus lectica est introlatus;
クレタ人がこの回答とともに送り出された後、カルキス人が呼び出されたが、彼らの使節団は、入場したその様子だけで人々の心を動かした。 なぜなら、彼らの指導者であるミキュティオンが、歩行能力を失っており、担架で運び込まれたからである。
§43.7.6ultimae necessitatis extemplo visa res, in qua ita adfecto excusatio valetudinis aut ne ipsi quidem petenda visa foret aut data petenti non esset.
それは直ちに、極限の必要性がある事態であると思われた。 その事態においては、そのように病んだ者にとって、健康を理由とする弁明は、本人自身にとっても求められるべきだとは思われなかったであろうし、仮に求めたとしても(元老院によって)認められなかったであろう。
§43.7.7cum sibi nihil vivi relicum praeterquam linguam ad deplorandas patriae suae calamitates praefatus esset, exposuit civitatis primum suae benefacta et vetera et ea, quae Persei bello praestitissent ducibus exercitibusque Romanis;
彼は、祖国の災難を嘆くための舌のほかには、自分には生きているものは何も残されていないと前置きした上で、まず自分の国家の、古い功績と、ペルセウスとの戦争においてローマの将軍や軍隊に提供した功績の両方を説明した。
§43.7.8tum quae primo C. Lucretius in populares suos praetor Romanus superbe, avare, crudeliter fecisset; deinde quae tum cum maxime L. Hortensius faceret.
次に、最初にローマの法務官ガイウス・ルクレティウスが、彼の同胞たちに対して傲慢に、強欲に、そして残虐に行ったことを、そして次に、今まさにルキウス・ホルテンシウスが行っていることを説明した。
§43.7.9quem ad modum omnia sibi, etiam iis, quae patiantur, tristiora, patienda esse ducant potius, quam fide decedant, sic, quod ad Lucretium Hortensiumque attineret, scire tutius fuisse claudere portas quam in urbem eos accipere.
彼らが、忠誠から離れるよりはむしろ、自分たちにとってすべてのこと、たとえ現在耐えていることよりもさらに過酷なことであっても、耐え忍ぶべきであると考えているのと同様に、ルクレティウスとホルテンシウスに関する限り、門を閉ざすことの方が、彼らを市内に受け入れることよりも安全であったということを、彼らは知っている、と。
§43.7.10qui exclusissent eos, Emathiam, Amphipolim, Maroneam, Aenum incolumes esse.
彼らを締め出した人々、すなわちエマティア、アンフィポリス、マロネイア、アイノスは無事である。
apud se templa omnibus ornamentis spoliata;
自分たちのところでは、神殿があらゆる装飾品を剥ぎ取られた。
conpilataque sacrilegiis C. Lucretium navibus Antium devexisse;
そして、神聖冒涜によって略奪されたものを、ガイウス・ルクレティウスは船でアンティウムへと運び去った。
libera corpora in servitutem abrepta; fortunas sociorum populi Romani direptas esse et cotidie diripi.
自由な身の者たちが奴隷として連れ去られ、ローマ民衆の同盟者たちの財産が強奪され、また日々強奪されつつある。
§43.7.11nam ex instituto C. Lucreti Hortensium quoque in tectis hieme pariter atque aestate navalis socios habere, et domos suas plenas turba nautica esse;
なぜなら、ガイウス・ルクレティウスの慣行に従って、ホルテンシウスもまた、冬も夏と同様に、家屋の中に水兵を宿らせており、自分たちの家は水兵の群れで満ちているからである。
versari inter se, coniuges liberosque suos, quibus nihil neque dicere pensi sit neque facere.
彼ら水兵と、自分たち、および自分たちの配偶者や子供たちが互いに入り混じって暮らしており、彼ら水兵には言うことも行うことも、何のためらいもないのである。

語釈・文法注

  1. 43.7.2militare — 否定しなかったことを表す `non infitiarentur` に従属する、対格不定詞(間接話法)構文の不定詞。意味上の主語は対格 `maiorem numerum` である。
  2. 43.7.6visa foret — `foret` は接続法未完了 `esset` の代替形。関係節 `in qua` 内における過去の反実仮想(もしそのような状態の者が言い訳を求めようとしても、〜と思われなかったであろう)の主動詞。後半の `data... non esset` と並列関係にある。
  3. 43.7.11pensi — 動名詞 `pensus` の中性単数属格に由来する部分属格。`nihil pensi` の形で「何らの顧慮、ためらいもない」という慣用句を構成し、与格 `quibus`(彼らにとって)と併せて「言うことも行うことも一切意に介さない(ためらわない)」という意味を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §43.7.1-43.7.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:43.7.1-43.7.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。