Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §43.21.1-43.21.9

ローマ副将らの敗退とペルセウスの雪中進軍

1678 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの副将コエリウスとアッピウス・クラウディウスがそれぞれイリュリアとエピルスで敗北を喫する一方、マケドニア王ペルセウスはアエトリアのストラトゥスへ向けて困難な雪中進軍を行う。

§43.21.1L. Coelius, legatus Romanus, praeerat Illyrico;
ローマの副将ルキウス・コエリウスがイリュリアを管轄していた。
qui moveri non ausus, cum in iis locis rex esset, post profectionem demum eius conatus in Penestis Uscanam recipere, a praesidio, quod ibi Macedonum erat, cum multis volneribus repulsus Lychnidum copias reduxit.
彼は、王がそれらの土地にいる間は行動を起こす勇気がなく、王の出発の後にようやくペネスタイ地方のウスカナを奪還しようと試みたが、そこにいたマケドニア人の守備隊によって多くの手負いを出して撃退され、リュクニドゥスへと部隊を引き戻した。
§43.21.2inde post dies paucos M. Trebellium Fregellanum cum satis valida manu in Penestas misit ad obsides ab iis urbibus, quae in amicitia cum fide permanserant, accipiendos;
その後数日して、彼はマルクス・トレベッリウス・フレゲッラヌスを、忠実に友好関係を維持していた都市から人質を受け取らせるために、十分に強力な部隊とともにペネスタイ地方へと派遣した。
§43.21.3procedere etiam in Parthinos — ii quoque obsides dare pepigerant — iussit.
彼はさらにパルティニ人のもとへ進軍することも命じた。 彼らもまた、人質を差し出すことを約束していた。
ab utraque gente sine tumultu exigit.
彼は両部族から騒動もなく人質を取り立てた。
Penestarum equites Apolloniam, Parthinorum Dyrrachium, — tum Epidamni magis celebre nomen Graecis erat — missi.
ペネスタイ人の騎兵はアポロニアへ、パルティニ人の騎兵はディッラキウムへ(当時ギリシア人にはエピダムノスという名の方がよく知られていた)送られた。
§43.21.4Ap. Claudius acceptam in Illyrico ignominiam corrigere cupiens Phanotam, Epiri castellum, adortus oppugnare est.
アッピウス・クラウディウスは、イリュリアで受けた不名誉をそそぎたいと望み、エピルスの砦であるファノタへの攻撃を開始した。
auxilia Chaonum Thesprotorumque praeter Romanum exercitum, ad sex milia hominum, secum adduxit;
彼はローマの軍勢のほかに、カオネス人とテスプロティア人の補助兵約六千人を同行させていた。
§43.21.5neque operae pretium fecit Cleua, qui relictus a Perseo erat, cum valido praesidio defendente.
しかし、ペルセウスによって残されていたクレウアスが強力な守備隊とともに防衛していたため、成果を上げることはできなかった。
et Perseus, Elimeam profectus et circa eam exercitu lustrato ad Stratum vocantibus Epirotis ducit.
一方ペルセウスは、エリメアへと出発し、その周辺で軍隊を査閲した後、エピルス人たちの要請を受けてストラトゥスへと軍を進めた。
§43.21.6Stratus validissima tum urbs Aetoliae erat;
ストラトゥスは当時アエトリアで最も強力な都市であった。
sita est super Ambracium sinum prope amnem Inachum.
アンブラキア湾の上方、イナクス川の近くに位置していた。
cum decem milibus peditum eo profectus est et equitibus trecentis, quos pauciores propter angustias viarum et asperitatem duxit.
彼は一万の歩兵と三百の騎兵を率いてそこへ出発した。 道が狭く険しいため、騎兵は少なめに連れて行ったのである。
§43.21.7tertio die cum pervenisset ad Citium montem, vix transgressus propter altitudinem nivis locum quoque castris aegre invenit.
三日目にキティウム山に到達した際、積雪の深さのためにかろうじて越えることができたものの、宿営のための場所すら苦労して見つける有様だった。
§43.21.8profectus inde, magis quia manere non poterat, quam quod tolerabilis aut via aut tempestas esset, cum ingenti vexatione praecipue iumentorum altero die ad templum Iovis, Nicaeum quem vocant, posuit castra.
そこから出発したが、それは道や天候が耐えうるものであったからというよりは、むしろそこにとどまり続けることができなかったためであり、特に荷獣に多大な苦痛を与えつつ、翌日には人々がニカエウムと呼ぶユピテルの神殿のそばに宿営した。
§43.21.9ad Aratthum inde flumen itinere ingenti emenso retentus altitudine amnis mansit.
その後、強行軍を経てアラトゥス川に達したが、川の深さに阻まれてそこにとどまった。
quo spatio temporis ponte perfecto, traductis copiis diei progressus iter obvium Archidamum, principem Aetolorum, per quem ei Stratus tradebatur, habuit.
この時間の合間に橋が完成し、部隊を渡らせた後、一日進軍したところで、彼はアエトリア人の指導者であるアルキダモスと出会った。 このアルキダモスを通じて、ストラトゥスが彼に引き渡されることになっていたのである。

語釈・文法注

  1. 43.21.5cum valido praesidio defendente — 前置詞 `cum` に、名詞 `valido praesidio` と現在分詞 `defendente` の奪格が結合している。通常、独立奪格(奪格絶対)には前置詞 `cum` は伴わないが、ここでは随伴または付帯状況のニュアンスを強調するために `cum` が加えられている。
  2. 43.21.8magis quia manere non poterat, quam quod tolerabilis aut via aut tempestas esset — 理由を表す接続詞 `quia` と `quod` の使い分け。客観的で実際の理由(とどまることができなかったこと)には `quia` +直説法(`poterat`)を用い、主観的または事実ではないとして否定される理由(道や天候が耐えうるものであったこと)には `quod` +接続法(`esset`)を用いる、古典ラテン語の典型的な対比構文である。
  3. 43.21.9obvium Archidamum ... habuit — 慣用表現 `obvium/obvios habere`(〜と出会う)の形。形容詞 `obvium` は目的格の `Archidamum` に係り、「向かい合う状態のアルキダモスを持った」、すなわち「アルキダモスと出会った」という意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §43.21.1-43.21.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:43.21.1-43.21.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。