Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §43.22.1-43.22.11

ペルセウスのストラトゥス攻略失敗と退却

1679 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ペルセウスはアエトリアの有力都市ストラトゥスの確保を目指すも、ローマ軍の先制と対立派閥の動きによって入城を阻まれ、冬季の食糧難を懸念してアペランティアへ退却し、アルキダモスに防衛を委ねる。

§43.22.1eo die ad finem agri Aetolici castra posita;
その日、アエトリア領の境界に陣が置かれた。
§43.22.2inde altero die ad Stratum perventum;
そこから翌日、ストラトゥスに到達した。
ubi prope Inachum amnem castris positis, cum expectaret effusos omnibus portis Aetolos in fidem suam venturos, clausas portas atque ipsa ea nocte, qua venerat, receptum Romanum praesidium cum C. Popilio legato invenit.
イナクス川の近くに陣を置いた後、彼はアエトリア人たちがすべての門からあふれ出て自らの軍門に降るだろうと期待していたが、門は閉じられており、まさに彼が到着したその夜に、副将ガイウス・ポピリウスの率いるローマの守備隊が受け入れられていたことを見出した。
§43.22.3principes, qui praesentis Archidami auctoritate conpulsi regem arcessierant, obviam egresso Archidamo segniores facti locum adversae factioni dederant ad Popilium cum mille peditibus ab Ambracia accersendum.
そこにあったアルキダモスの権威に促されて王を呼び寄せていた指導者たちは、アルキダモスが王を迎えに出発したことで行動が鈍くなり、反対派閥に、アンブラキアから千名の歩兵を伴うポピリウスを召喚する機会を与えてしまっていた。
§43.22.4in tempore et Dinarchus, praefectus equitum gentis Aetolorum, cum sescentis peditibus et equitibus centum venit.
ちょうどその時、アエトリア部族の騎兵長官ディナルコスも、六百の歩兵と百の騎兵を率いて到着した。
satis constabat eum tamquam ad Persea tendentem Stratum venisse,
彼がまるでペルセウスのもとへ向かうかのようにしてストラトゥスにやって来たことは十分に明らかであった。
§43.22.5mutato deinde cum fortuna animo Romanis se, adversus quos venerat, iunxisse.
しかし、その後形勢に伴って考えを変え、自らが敵対するためにやって来た相手であるローマ人たちに味方したのである。
§43.22.6nec Popilius securior, quam debebat esse, inter tam mobilia ingenia erat.
ポピリウスもまた、これほど移り気な気質の人々の間で、必要以上に油断することはなかった。
claves portarum custodiamque murorum suae extemplo potestatis fecit;
彼は直ちに城門の鍵と城壁の警備を自らの権限下に置いた。
§43.22.7Dinarchum Aetolosque cum iuventute Stratiorum in arcem per praesidii speciem amovit.
そして、ディナルコスとアエトリア人たちを、ストラトゥスの青年たちとともに、警備という名目のもとに砦へと退けた。
§43.22.8Perseus ab imminentibus superiori parti urbis tumulis temptatis conloquiis, cum obstinatos atque etiam telis procul arcentis videret, quinque milia passuum ab urbe trans Petitarum amnem posuit castra.
ペルセウスは、都市の上部を見下ろす丘の上から会談を試みたが、彼らが頑なであり、遠くから投射兵器でさえ阻んでくるのを見て、都市から五マイル離れたペティタラス川の向こう側に陣を置いた。
§43.22.9ibi consilio advocato cum Archidamus Epirotarumque transfugae retinerent, Macedonum principes non pugnandum cum infesto tempore anni censerent, nullis praeparatis commeatibus, §43.22.10cum inopiam prius obsidentes quam obsessi sensuri essent, maxime quod hostium haud procul inde hiberna erant, territus in Aperantiam castra movit.
そこで軍議が召集され、アルキダモスとエピルス人の脱走兵たちが引き留めようとする一方で、マケドニアの主立った者たちは、食糧の備えもないまま、この過酷な季節に戦うべきではないと考え、包囲される側よりも包囲する側の方が先に乏しさを味わうことになるだろうし、特に敵の冬営地がそこからそう遠くないところにあることから、恐怖を覚えた王はアペランティアへと陣を移した。
§43.22.11Aperanti eum propter Archidami magnam in ea gente gratiam auctoritatemque consensu omnium acceperunt;
アペランティアの人々は、その部族におけるアルキダモスの多大な人望と権威のゆえに、満場一致で王を受け入れた。
is ipse cum octingentorum militum praesidio his est praepositus.
アルキダモス自身が、八百人の兵士の守備隊とともに彼らの指揮を任された。

語釈・文法注

  1. 43.22.2altero die — 「翌日」の意味。直前の `eo die` (その日)を受けて、その次の日を表す表現。
  2. 43.22.3ad Popilium cum mille peditibus ab Ambracia accersendum — `ad` + 対格名詞 + 未来受動分詞(動形容詞)の構文。目的を表し、「ポピリウスを呼び寄せるために」の意。`ab Ambracia` は `accersendum` に係る。
  3. 43.22.4satis constabat eum tamquam ad Persea tendentem Stratum venisse — 非人称動詞 `constabat` (明らかであった)の主語となる対格不定詞構文 `eum ... venisse`。現在分詞 `tendentem` は `eum` に一致し、`tamquam` によって「あたかも〜であるかのように」という主観的意図を表す。
  4. 43.22.6suae extemplo potestatis fecit — 所有の属格 `suae potestatis` を `facere` の述語補語として用いた表現。「〜を自らの権力下(支配下)に置く」の意。
  5. 43.22.9non pugnandum — 自動詞 `pugnare` の未来受動分詞(動形容詞)の中性単数主格を用いた非人称義務表現で、`esse` が省略されている。義務の否定「戦うべきではない」を意味する。
  6. 43.22.11Aperanti — 第1変化名詞 `Aperantia` の地格(Locative)単数形。「アペランティアにおいて」を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §43.22.1-43.22.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:43.22.1-43.22.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。