Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §43.19.1-43.19.14

ペルセウスによるオアイネウム攻略とゲンティウスへの使節

1676 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ペルセウスはウスカナの降伏民を処分した後、ペネスティア地方に進軍してオアイネウムなどの諸砦を屈服させる。激しい包囲戦の末にオアイネウムを攻略したペルセウスは、ゲンティウス王と同盟を結ぶための使節を派遣する。

§43.19.1Perseus praesidio Uscanae inposito multitudinem omnem deditorum, quae prope numero exercitum aequabat, Stuberram abducit.
ペルセウスはウスカナに守備隊を配置した上で、降伏した人々の全群衆(その数はほぼ軍勢に匹敵していた)をストゥベッラへと連行する。
§43.19.2ibi Romanis — quattuor milia autem hominum erant — praeter principes in custodiam civitatum divisis, Uscanensibus Illyriisque venditis, in Penestas exercitum reducit ad Oaeneum oppidum in potestatem redigendum,
そこで、ローマ人たち――彼らは4千人であったが――を指導者たちを除いて諸都市の監視下に分割して送り、ウスカナ人とイリュリア人たちを売り払った上で、オアイネウムの町を支配下に置くために、軍勢をペネスティア地方へと引き返させる。
§43.19.3et alioqui opportune situm, et transitus ea est in Labeates, ubi Gentius regnabat.
その町は他の点でも好都合な位置にあり、またそこはゲンティウスが支配していたラベアテス地方への通路でもあった。
§43.19.4praetereunti frequens castellum, Draudacum nomine, peritorum quidam regionis eius nihil Oaeneo capto opus esse ait, nisi in potestate et Draudacum sit;
彼がドラウダクムという名の人口の多い砦を通り過ぎる際、その地域に精通した者の一人が、もしドラウダクムも支配下に置かれなければ、オアイネウムを占領しても何の役にも立たないと言った。
§43.19.5opportunius etiam ad omnia positum esse.
それはあらゆる点においてさらに好都合な位置にあるというのである。
admoto exercitu omnes extemplo dediderunt sese.
軍勢が近づくと、全員が直ちに降伏した。
ad quam spe celeriorem deditionem erectus postquam animadvertit, quantus agminis sui terror esset, undecim alia castella eodem metu in potestatem redigit.
予想よりも迅速なこの降伏に活気づけられ、自身の軍勢がどれほどの恐怖を与えているかに気づいたペルセウスは、同じ恐怖によって他の11の砦を支配下に収めた。
§43.19.6ad perpauca vi opus fuit, cetera voluntate dedita;
武力が必要だったのは極めて少数の砦に対してだけであり、残りは自発的に降伏した。
et in his recepti mille et quingenti dispositi per praesidia milites Romani.
そしてこれらの砦において、守備隊に分散配置されていた1500人のローマ兵が捕らえられた。
§43.19.7magno usui Carvilius Spoletinus erat in conloquiis dicendo nihil in ipsos saevitum.
スポレティウムのカルウィリウスは会談において、自分たちに対して何の残虐な扱いもなされなかったと語ることで、大きな役に立った。
deinde Oaeneum perventum est, quod sine iusta oppugnatione capi non poterat.
その後、オアイネウムに到着したが、そこは本格的な包囲攻撃なしには占領できない町であった。
et maiore aliquanto, quam cetera, iuventute et validum oppidum moenibus erat,
というのも、そこは他よりもかなり多くの若者を擁しており、城壁も堅固な町であったからである。
§43.19.8et hinc amnis, Artatus nomine, hinc mons praealtus et aditu difficilis cingebat.
一方からはアルタトゥスという名の川が、他方からは非常に高く近づきがたい山が、その町を囲んでいた。
§43.19.9haec spem ad resistendum oppidanis dabant.
これらのことが町の人々に抵抗の希望を与えていた。
Perseus circumvallato oppido aggerem a parte superiore ducere instituit, cuius altitudine muros superaret.
ペルセウスは町を包囲した上で、城壁の高さを超えるような土塁を、高い側から築き始めることを決定した。
§43.19.10quod opus dum perficitur, crebris interim proeliis, quibus per excursiones et moenia sua oppidani tutabantur et opera hostium inpediebant, magna eorum multitudo variis casibus absumpta est, et qui supererant, labore diurno nocturnoque et volneribus inutiles erant.
その工事が完了される間、その間の度重なる戦闘――その戦闘において、町の人々は突撃によって自分たちの城壁を守り、また敵の工事を妨害していた――によって、彼らの多くが様々な状況で失われ、生き残った者たちも昼夜の疲労と負傷によって戦えなくなっていた。
§43.19.11ubi primum agger iniunctus muro est, et cohors regia, quos Nicatoras appellant, transcendit, et scalis multis simul partibus inpetus in urbem est factus.
土塁が城壁に接するやいなや、「ニカトレス」と呼ばれる王の歩兵大隊が城壁を乗り越え、同時に多くの場所から梯子を用いて都市への総攻撃が仕掛けられた。
§43.19.12puberes omnes interfecti sunt;
成人の男子はすべて殺害された。
coniuges liberosque eorum in custodiam dedit;
彼らの妻と子供たちを、ペルセウスは監視下に置いた。
§43.19.13praedae alia militum cessere.
その他の戦利品は兵士たちのものとなった。
Stuberram inde victor revertens ad Gentium legatos Pleuratum Illyrium, exulantem apud se, et Adaeum Macedonem a Beroea mittit;
そこから勝者としてストゥベッラへと戻る途中、ペルセウスは、自分のところに亡命していたイリュリア人プレウラトゥスと、ベロイア出身のマケドニア人アダエウスを、ゲンティウスのもとへ使節として派遣する。
§43.19.14iis mandat, ut exponerent aestatis eius hiemisque acta sua adversus Romanos Dardanosque; adicerent recentia in Illyrico hibernae expeditionis opera; hortarentur Gentium in amicitiam secum et cum Macedonibus iungendam.
彼は彼らに、その夏と冬のローマ人およびダルダニア人に対する自身の活動を説明し、イリュリアにおける最近の冬季遠征の成果を付け加え、ゲンティウスに対して自身およびマケドニア人との友好を結ぶよう勧めることを命じた。

語釈・文法注

  1. 43.19.1praesidio Uscanae inposito — 絶対的奪格構文。`Uscanae` は地名としての地格(あるいは複合動詞 `inponere` に伴う与格)で、「ウスカナに」を意味する。
  2. 43.19.2ad Oaeneum oppidum in potestatem redigendum — 前置詞 `ad` に動名詞形容詞(未来受動分詞)が結合したもので、「オアイネウムの町を支配下に置くために」という目的を表している。
  3. 43.19.4praetereunti... nihilo Oaeneo capto opus esse ait — 分詞 `praetereunti`(現在分詞与格単数)は、省略された代名詞 `ei`(ペルセウス)を修飾する。`opus esse` は「必要である」を意味する非人称構文で、手段・原因の奪格 `Oaeneo capto`(「オアイネウムを占領すること」)を伴い、全体として間接話法の対格不定詞節を形成している。
  4. 43.19.14iis mandat, ut exponerent... adicerent... hortarentur — 主節の動詞 `mandat` が歴史的現在(過去の出来事を現在形に表す)であるため、従属節の動詞(`exponerent`、`adicerent`、`hortarentur`)は歴史的時制としての一致を受け、接続法過去が用いられている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §43.19.1-43.19.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:43.19.1-43.19.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。