Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §43.14.1-43.14.10

監察官の選出と徴兵強化のための厳格な措置

1671 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

監察官の選出が行われ、マケドニア戦争に向けた滞りない徴兵と軍紀粛正のために、法務官と新たに選出された監察官たちが厳格な措置を導入して若者たちをローマへ召集する。

§43.14.1censoribus deinde creandis comitia edicta sunt.
その後、監察官を選出するための民会が布告された。
petierunt censuram principes civitatis, C. Valerius Laevinus, L. Postumius Albinus, P. Mucius Scaevola, M. Iunius Brutus, C. Claudius Pulcher, Ti.
国家の主導者たち、ガイウス・ウァレリウス・ラエウィヌス、ルキウス・ポストゥミウス・アルビヌス、プブリウス・ムキウス・スカエウォラ、マルクス・ユニウス・ブルトゥス、ガイウス・クラウディウス・プルケル、ティベリウス・センプロニウス・グラックスが監察官職に立候補した。
Sempronius Gracchus. hos duos censores creavit populus Romanus.
ローマ人民は、これら(後者の)二人を監察官に選出した。
§43.14.2cum dilectus habendi maior quam alias propter Macedonicum bellum cura esset, consules plebem apud senatum accusabant, quod iuniores non responderent.
マケドニア戦争のために徴兵の実施への配慮がいつも以上に大きかった時、執政官たちは元老院において、若者たちが(呼名に)応じないとして平民を告発した。
§43.14.3adversus quos C. Sulpicius et M. Claudius praetores plebis causam egerunt: non consulibus, sed ambitiosis consulibus dilectum difficilem esse; neminem invitum militem ab iis fieri.
これに対し、法務官ガイウス・スルピキウスとマルクス・クラウディウスが平民の立場を弁護した。 すなわち、徴兵が困難なのは執政官一般にとってではなく、人気取りに走る執政官たちにとってなのであり、彼らによって無理に(望まないのに)兵士にされる者は一人もいない、というのである。
§43.14.4id ut ita esse scirent et patres conscripti, praetores se, quibus vis imperii minor et auctoritas esset, dilectum, si ita senatui videretur, perfecturos esse.
元老たちもまたその通りであることを知るようにと、法務官たちは、自分たちは執政権の力も権威もより小さいものの、もし元老院がそのように望むなら、自分たちが徴兵を完了するつもりであると申し出た。
§43.14.5id praetoribus magna patrum approbatione, non sine suggillatione consulum mandatum est.
その任務は、元老たちの大きな賛同を得て、かつ執政官たちへの当てこすりを伴って、法務官たちに委ねられた。
censores, ut eam rem adiuvarent, ita in contione edixerunt: legem censui censendo dicturos esse, ut praeter commune omnium civium ius iurandum haec adiurarent:
監察官たちは、その業務を助けるために、集会において次のように布告した。 すなわち、国勢調査の実施のための規則を規定し、すべての市民の共通の誓約に加えて、以下のことを誓わせる、と。
§43.14.6“tu minor annis sex et quadraginta es tuque ex edicto C. Claudi Ti.
「あなたは46歳未満であり、監察官ガイウス・クラウディウスとティベリウス・センプロニウスの布告に従って徴兵に出頭したか。
Semproni censorum ad dilectum prodisti et, quotienscumque dilectus erit, quoad hi censores magistratum habebunt, si miles factus non eris, in dilectum prodibis?”
そして、徴兵があるたびに、この監察官たちが職にある限り、もし兵士に選ばれなかったならば、徴兵に出頭するか。
§43.14.7item, quia fama erat multos ex Macedonicis legionibus incertis commeatibus per ambitionem imperatorum ab exercitu abesse, edixerunt de militibus P. Aelio C. Popilio consulibus postve eos consules in Macedoniam scriptis, ut, qui eorum in Italia essent, intra dies triginta, censi prius apud sese, in provinciam redirent;
」同様に、マケドニアの軍団から多くの者が、将軍たちの人気取りのせいで不確かな休暇を得て軍隊を離れているという噂があったため、プブリウス・アエリウスとガイウス・ポピリウスが執政官の年、あるいはそれ以降にマケドニアへ動員された兵士たちについて、彼らのうちイタリアにいる者は、あらかじめ自分たちのもとで国勢調査の登録を済ませた上で、30日以内に属州に戻るようにと布告した。
§43.14.8qui in patris aut avi potestate essent, eorum nomina ad se ederentur.
また、父または祖父の支配権下にある者については、その名が自分たちに申告されるようにとした。
§43.14.9missorum quoque causas sese cognituros esse; et quorum ante emerita stipendia gratiosa missio sibi visa esset, eos milites fieri iussuros.
除隊された者たちの理由も自分たちが審査するつもりであり、奉仕期間が満了する前に、好意による除隊がなされたと自分たちに思われる者については、兵士となるよう命じるつもりであるとした。
§43.14.10hoc edicto litterisque censorum per fora et conciliabula dimissis tanta multitudo iuniorum Romam convenit, ut gravis urbi turba insolita esset.
この布告と監察官たちの書簡が各地の広場や集落に送られたことで、非常に多くの若者がローマに集まったため、この慣れない群衆は市にとって重荷となるほどであった。

語釈・文法注

  1. §43.14.1censoribus deinde creandis — 監察官を選出するための民会であることを示す、目的の与格(動形容詞の構文)。名詞 comitia にかかる。
  2. §43.14.4quibus vis imperii minor et auctoritas esset — 関係節中の接続法 esset は譲歩(「法務官たちは執政権の力も権威もより小さいものの」)を表す。
  3. §43.14.5censui censendo — 公式な法・行政用語。第四変化名詞 census の与格 *censui* と、その動形容詞の与格 *censendo* が結合したもので、「国勢調査を実施するための」という意味。
  4. §43.14.9quorum ante emerita stipendia gratiosa missio sibi visa esset — 間接話法における従属節であるため接続法 *visa esset* が使われている。*sibi* は監察官たちを指し、*emerita stipendia*(満了した服役期間)は *ante* とともに「義務年限を終える前に」の意。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §43.14.1-43.14.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:43.14.1-43.14.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。