Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.67.1-42.67.12

ペルライビア諸都市の奪還とボイオティア進軍

1657 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ペルセウスがマケドニアへ撤退したのち、ローマの執政官はゴンノス攻略を断念し、ペルライビアの諸都市を回収した。さらに、迷った末にテーバイ人たちの懇願に応じて軍をボイオティアへと率いた。

§42.67.1hic dies et Romanis refecit animos et Persea perculit, ut dies paucos ad Mopselum moratus sepulturae maxume militum amissorum cura, praesidio satis valido ad Gonnum relicto, in Macedoniam reciperet copias.
この日はローマ人たちの心を奮い立たせ、ペルセウスを落胆させた。 その結果、ペルセウスはモプセルスに数日間とどまり、主として失われた兵士たちの埋葬に心を配った後、ゴンノスに十分に強力な守備隊を残したうえで、マケドニアへと軍を引き揚げさせた。
§42.67.2Timotheum quendam ex regiis praefectis cum modica manu relinquit ad Philam, iussum Magnetas ex propinquo temptare.
彼は、王の将軍たちの一人であるティモテオスという者を、控えめな部隊とともにピラに残し、近くからマグネシア人たちの動向を探るように命じた。
§42.67.3cum Pellam venisset, exercitu in hiberna dimisso ipse cum Cotye Thessalonicam est profectus.
彼がペラに到着すると、軍隊を冬営地に解散させた後、自身はコテュスとともにテサロニケへと出発した。
§42.67.4eo fama adfertur, Autlesbim, regulum Thracum, et Corragum, Eumenis praefectum, in Cotyis fines impetum fecisse et regionem, Marenen quam vocant, cepisse.
そこへ、トラキア人の小王アウトレスベスと、エウメネスの将軍コラゴスが、コテュスの領土に侵入し、マレネと呼ばれる地域を占領したという知らせがもたらされた。
§42.67.5itaque dimittendum Cotyn ad sua tuenda ratus, magnis proficiscentem donis prosequitur.
それゆえ、自身の領地を守るためにコテュスを帰らせるべきだと考えて、出発する彼に多大な贈り物を贈って見送った。
ducenta talenta, semestre stipendium, equitatui numerat, cum primo annuum dare constituisset.
彼は騎兵に対して、半年分の給料である二百タラントンを支払った。 最初は一年分を与えることに決めていたのであるが。
§42.67.6consul postquam profectum Persea audivit, ad Gonnum castra movet, si potiri oppido posset.
執政官は、ペルセウスが出発したと聞くと、ゴンノスに陣営を移動させた。 これはその町を占領できるかどうかを試みるためであった。
ante ipsa Tempe in faucibus situm Macedoniae claustra tutissima praebet et in Thessaliam opportunum Macedonibus decursum.
ゴンノスは、テンペ自体の手前の入り口に位置しており、マケドニアにとってきわめて安全な障壁を提供するとともに、マケドニア人にとってテサリアへの好都合な進出路を提供している。
§42.67.7cum et loco et praesidio valido inexpugnabilis urbs esset, abstitit incepto.
その都市は地形によっても強力な守備隊によっても攻略不可能であったため、彼は企てを断念した。
in Perrhaebiam flexis itineribus Malloea primo impetu capta ac direpta, Tripoli aliaque Perrhaebia recepta, Larisam redit.
ペルライビアへ進路を転じ、マッロイアを最初の突撃で占領し略奪すると、トリポリスおよびその他のペルライビアの地を回収し、ラリサに戻った。
§42.67.8inde Eumene atque Attalo domum remissis, Misageni Numidisque hiberna in proxumis Thessaliae urbibus distribuit, et partem exercitus ita per totam Thessaliam divisit, ut et hiberna commoda omnes haberent et praesidio urbibus essent.
そこから、エウメネスとアッタロスを帰国させた後、ミサゲネスとヌミディア兵たちには、テサリアの最寄りの都市に冬営地を割り当て、また軍の一部をテサリア全体に次のように分配した。 すなわち、すべての者が快適な冬営地を持ち、かつ都市の守備を担うことができるようにしたのである。
§42.67.9Q. Mucium legatum cum duobus milibus ad obtinendam Ambraciam misit.
彼はアムブラキアを保持するために、副官クィントゥス・ムキウスを二千の兵とともに派遣した。
Graecarum civitatium socios omnes praeter Achaeos dimisit.
アカイア人を除くすべてのギリシア都市国家の同盟兵を帰らせた。
cum exercitus parte profectus in Achaiam Pthiotim Pteleum desertum fuga oppidanorum diruit a fundamentis, Antronas voluntate incolentium recepit.
軍の一部を率いてアカイア・プティオティスへ出発し、住民の逃亡によって放棄されていたプテレウムを根底から破壊し、アントロネスを住民たちの自発的な意志によって接収した。
§42.67.10ad Larisam deinde exercitum admovit.
その後、彼はラリサへ軍を進めた。
urbs deserta erat; in arcem omnis multitudo concesserat;
都市は放棄されており、全住民は砦に避難していた。
eam oppugnare adgreditur.
彼はそこを攻撃し始めた。
§42.67.11primi omnium Macedones, regium praesidium, metu excesserant;
何よりもまず、王の守備隊であるマケドニア兵たちが恐怖から退去していた。
a quibus relicti oppidani in deditionem extemplo veniunt.
彼らに見捨てられた町の人々は、ただちに降伏した。
dubitantem inde, utrum Demetrias prius adgredienda foret, an in Boeotia aspiciendae res, Thebani vexantibus eos Coronaeis in Boeotiam arcessebant.
その後、執政官が、デメトリアスを先に攻撃すべきか、それともボイオティアの情勢を顧みるべきか迷っていたところ、コロネイア人たちに悩まされていたテーバイ人たちが、彼をボイオティアへと呼び寄せた。
§42.67.12et ad horum preces et quia hibernis aptior regio quam Magnesia erat, in Boeotiam duxit.
彼らの懇願に応えるため、またその地域がマグネシアよりも冬営に適していたため、彼はボイオティアに軍を率いた。

語釈・文法注

  1. 42.67.1sepulturae maxume militum amissorum cura — 名詞 `cura`(配慮、心配)は手段・原因を示す奪格であり、`ut ... reciperet copias`(その結果、軍を引き揚げさせた)という主節の行動の動機を説明している。`sepulturae` は `cura` に対する目的格的属格(〜への配慮)であり、さらに `militum amissorum` は `sepulturae` に対する属格(失われた兵士たちの埋葬)として機能している。
  2. 42.67.6si potiri oppido posset — 接続法未完了過去 `posset` を伴う `si` 節は、間接疑問の形式を借りて「〜できるかどうか試みるために」という執政官の企て・目的(期待)を表している。脱動詞 `potiri`(手に入る)は奪格支配の動詞であり、ここでは奪格名詞 `oppido`(町)を目的語として取っている。
  3. 42.67.11dubitantem inde, utrum Demetrias prius adgredienda foret, an in Boeotia aspiciendae res, Thebani vexantibus eos Coronaeis in Boeotiam arcessebant. — この文の主文の骨格は `Thebani [eum] arcessebant`(テーバイ人たちが彼を呼び寄せていた)であり、文頭の現在分詞対格 `dubitantem` はその省略された直接目的語(執政官)を修飾している。間接疑問節 `utrum ... an ...`(デメトリアスが先に攻撃されるべきか、それともボイオティアの情勢が考慮されるべきか)は `dubitantem`(迷っている)の内容を説明しており、`vexantibus eos Coronaeis` は理由を示す独立奪格(コロネイア人たちが彼らを苦しめていたので)である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.67.1-42.67.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.67.1-42.67.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。