Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.46.1-42.46.10

ペルセウスの対外工作とロドスの親ローマ対応

1636 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ペルセウスはローマとの和平交渉の経緯を書簡でロドス等に伝え支援を求めるが、ロドスはローマとの友好維持を回答する。また、ボイオティア諸都市もローマとマケドニアの狭間でそれぞれの立場を示す。

§42.46.1Perseus, cum ab conloquio Romanorum in Macedoniam recepisset sese, legatos Romam de incohatis cum Marcio condicionibus pacis misit;
ペルセウスは、ローマ人との会談を終えてマケドニアに退いたとき、マルクスと交渉を始めた和平条件についてローマに使節を派遣した。
et Byzantium et Rhodum et legatis ferendas dedit.
そしてビザンティウムとロドス、また[…]へも、使節たちに携えさせて[書簡]を送った。
§42.46.2in litteris eadem sententia ad omnis erat, conlocutum se cum Romanorum legatis; quae audisset quaeque dixisset, ita disposita, ut superior fuisse in disceptatione videri posset.
書簡の中身は、すべての人に対して同じ趣旨であり、自分がローマの使節たちと会談したこと、自分が聞き、かつ述べたことが、議論において自分が優位に立っていたと見なされ得るように整理されていた。
§42.46.3apud Rhodios legati adiecerunt confidere pacem futuram;
ロドス人たちのもとで、使節たちは平和が訪れると確信していると付け加えた。
auctoribus enim Marcio atque Atilio missos Romam legatos.
というのも、マルクスとアティリウスの勧めによってローマへ使節が派遣されたからである。
si pergerent Romani contra foedus movere bellum, tum omni gratia, omni ope adnitendum fore Rhodiis, ut reconcilient pacem;
もしローマ人が条約に反して戦争を進めるならば、その時はロドス人たちが平和を回復するために、あらゆる影響力とあらゆる手段を尽くして努力しなければならないであろう。
§42.46.4si nihil deprecando proficiant, id agendum, ne omnium rerum ius ac potestas ad unum populum perveniat.
もし懇願によって何も得られないならば、すべての物事の権利と権力が一つの民の手に渡らぬように行動せねばならない。
cum ceterorum id interesse, tum praecipue Rhodiorum, quo plus inter alias civitates dignitate atque opibus excellant;
それは他のすべての人々に関わることであるが、とりわけ、他の諸都市の間で尊厳と富においてより秀でているロドス人に関わることである。
quae serva atque obnoxia fore, si nullus alio sit quam ad Romanos respectus.
もしローマ人以外に頼るべき相手が誰もいなくなれば、彼らは奴隷となり従属することになるであろうから。
§42.46.5magis et litterae et verba legatorum benigne sunt audita, quam.
書簡も使節たちの言葉も、彼らの心を変化させるほどの強い影響力を持ったというよりは、むしろ好意的に聴取された。
momentum ad mutandos animos habuerunt; potentior esse partis melioris auctoritas coeperat.
より良い側の権威がすでに優勢になり始めていたからである。
§42.46.6responsum ex decreto est optare pacem Rhodios; si bellum esset, ne quid ab Rhodiis speraret aut peteret rex, quod veterem amicitiam, multis magnisque meritis pace belloque partam, diiungeret sibi ac Romanis.
決議に基づいて回答されたのは、ロドス人は平和を望んでいるということ、そしてもし戦争が起こるならば、王は、平和な時にも戦争の時にも多くの多大な功績によって得られた、自分たちとローマ人との間の古い友好関係を裂くようなことを、ロドス人に期待したりあるいは要求したりしてはならない、ということであった。
§42.46.7ab Rhodo redeuntes Boeotiae quoque civitates, Thebas et Coroneam et Haliartum, adierunt, quibus expressum invitis existimabatur, ut relicta regia societate Romanis adiungerentur.
ロドスから戻る途中、彼らはボイオティアの諸都市、すなわちテーバイ、コロネイア、ハリアルトスをも訪れた。 これらは、王との同盟を捨ててローマ人に味方することを、意に反して強要されたと考えられていた。
§42.46.8Thebani nihil moti sunt, quamquam et damnatis principibus et restitutis exulibus suscensebant Romanis.
テーバイ人は、指導者たちが有罪宣告を受け、追放者たちが帰還させられたことによってローマ人に対して怒りを抱いていたにもかかわらず、全く動揺しなかった。
§42.46.9Coronaei et Haliartii, favore quodam insito in reges, legatos in Macedoniam miserunt praesidium petentes, quo se adversus inpotentem superbiam Thebanorum tueri possint.
コロネイア人とハリアルトス人は、王に対する生まれつきの好意から、テーバイ人の抑えがたい傲慢さから自分たちを守ることができるようにと、守備兵を求めてマケドニアに使節を派遣した。
§42.46.10cui legationi responsum ab rege est, praesidium se propter indutias cum Romanis factas mittere non posse; tamen ita suadere ab Thebanorum iniuriis, qua possent, ut se vindicarent, ne Romanis praeberent causam in se saeviendi.
この使節団に対して王からなされた回答は、ローマ人と結ばれた休戦協定のために守備兵を送ることはできないが、しかしながら、テーバイ人の不法行為から、できる限りの方法で、ローマ人に自分たちを虐げる口実を与えないよう、自らを守るように勧める、というものであった。

語釈・文法注

  1. §42.46.1et Byzantium et Rhodum et legatis ferendas dedit — "et Byzantium et Rhodum et" の後に直接目的語となる名詞(litteras「書簡」など)が欠落している。動形容詞 ferendas(女性複数対格)が、後に続く legatis(「使節たちに」与格)と共に用いられており、この欠落した女性複数名詞を修飾している。「使節たちに届けさせるための(書簡を)」という意味。
  2. §42.46.4cum ceterorum id interesse, tum praecipue Rhodiorum — 非人称動詞 *interesse*(〜にとって重要である、〜に関わる)は、関心を持つ主体を属格(ここでは *ceterorum* および *Rhodiorum*)で取る。主語となる代名詞 *id* は、前文の「一つの民に権力が集中しないようにすること」を指している。
  3. §42.46.10ab Thebanorum iniuriis, qua possent, ut se vindicarent — 動詞 *vindicare* は、ここでは *ab* を伴って「〜から(身を)守る、救い出す」という意味。*qua possent* は「できる限りの方法で」という手段・方法を表す関係節。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.46.1-42.46.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.46.1-42.46.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。