Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.38.1-42.38.10

マルキウスらの巡回とペルセウスとの会談の約束

1628 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの使節マルキウスとアティリウスは、エペイロスやアイトリアを巡りテッサリアのラリサに到着する。そこでペルセウス王の使節と接触し、父祖以来の私的な歓待関係(ホスピティウム)に基づいて会談の約束を交わす。

§42.38.1Marcius et Atilius ad Gitana, Epiri oppidum, decem milia a mari cum escenderent, concilio Epirotarum habito cum magno omnium adsensu auditi sunt;
マルキウスとアティリウスは、海から十マイルのところにあるエペイロスの町ギタナへと登って行き、エペイロス人の会議が開催されると、全員の大きな賛同をもってその提案を聴かれた。
et quadringentos iuventutis eorum in Orestas, ut praesidio essent liberatis ab Macedonibus, miserunt.
そして彼らは、マケドニア人から解放されたオレスタス人たちの守備隊となるよう、彼らの若者四百人をオレスタスへと派遣した。
§42.38.2inde in Aetoliam progressi ac paucos ibi morati dies, dum in praetoris mortui locum alius sufficeretur, Lycisco praetore facto, quem Romanorum favere rebus satis conpertum erat, transierunt in Thessaliam.
そこから彼らはアイトリアへ進み、亡くなったプラエトルの後任として別の者が補充されるまで数日間そこに留まり、ローマ人を支持していることが十分に知られていたリュキスコスがプラエトルに選出された後、テッサリアへと渡った。
eo legati Acarnanes et Boeotorum exules venerunt.
そこへアカルナニア人の使節たちとボイオティア人の亡命者たちがやって来た。
§42.38.3Acarnanes nuntiare iussi, quae Philippi primum, Antiochi deinde bello, decepti pollicitationibus regiis, adversus populum Romanum commisissent, ea corrigendi occasionem illis oblatam.
アカルナニア人たちは、かつてフィリッポスとの戦争において最初に、次いでアンティオコスとの戦争において、王たちの約束に騙されてローマ民衆に対して犯した過ちを、いまや正す機会が彼らに提供されているのだと告げるよう命じられた。
§42.38.4si male meriti clementiam populi Romani experti essent, bene merendo liberalitatem experirentur.
すなわち、もし彼らが悪行を働いたにもかかわらずローマ民衆の慈悲を経験したのだとすれば、今度は善行を積むことによってその寛大さを経験することになるだろう、と。
Boeotis exprobratum, societatem eos cum Perseo iunxisse.
ボイオティア人に対しては、彼らがペルセウスと同盟を結んだことが非難された。
§42.38.5cum culpam in Ismeniam, principem alterius partis, conferrent et quasdam civitates dissentientis in causam deductas, appariturum id esse Marcius respondit;
彼らが、罪をもう一方の派閥の指導者であるイスメニアスに帰し、反対していた特定の諸都市がその件に巻き込まれたのだと言い訳したとき、マルキウスは、そのことは明らかになるだろうと答えた。
singulis enim civitatibus de se ipsis consulendi potestatem facturos.
なぜなら、個々の都市に対して、自分たち自身について決定する機会を彼らは与えるつもりだからである。
§42.38.6Thessalorum Larisae fuit concilium.
テッサリア人たちの会議がラリサで開催された。
ibi et Thessalis benigna materia gratias agendi Romanis pro libertatis munere fuit, et legatis, quod et Philippi prius et post Antiochi bello enixe adiuti a gente Thessalorum essent.
そこでは、テッサリア人たちにとっては自由という賜物に対してローマ人に感謝を捧げるという好都合な機会があり、使節たちにとっては、かつてフィリッポスの戦争において最初に、またその後アンティオコスの戦争において、テッサリア人の民族から熱心に援助されたということ(に感謝する機会)があった。
§42.38.7hac mutua commemoratione meritorum accensi animi multitudinis ad omnia decernenda, quae Romani vellent.
このような互いの功績の回想によって、民衆の心はローマ人が望むあらゆることを議決することへと駆り立てられた。
§42.38.8secundum hoc concilium legati a Perseo rege venerunt privati maxime hospitii fiducia, quod ei paternum cum Marcio erat.
この会議の後に、ペルセウス王からの使節たちが到着したが、彼らは何よりも、ペルセウスがマルキウスと持っていた父親譲りの私的な歓待関係への信頼を抱いていた。
ab huius necessitudinis commemoratione orsi petierunt legati, in conloquium veniendi regi potestatem faceret.
この絆の回想から語り始めた使節たちは、王が会談に臨む機会を彼(マルキウス)が与えてくれるよう求めた。
§42.38.9Marcius et se ita a patre suo accepisse dixit, amicitiam hospitiumque cum Philippo fuisse, et minime immemorem necessitudinis eius legationem eam suscepisse.
マルキウスは、自分もまた父親からそのように聞いていたと述べ、すなわちフィリッポスとの間に友好と歓待の関係があったということ、そして自分がその絆をいささかも忘れることなく、この使節の任務を引き受けたのだと語った。
§42.38.10conloquium, si satis commode valeret, non fuisse se dilaturum;
会談については、もし自分が十分に健康であれば、引き延ばすつもりはなかった、と。
nunc, ubi primum posset, ad Peneum flumen, qua transitus ab Homolio Dium esset, praemissis, qui nuntiarent regi, venturos.
今は、できる限り早く、ホモリオからディウムへの渡り口があるペネイオス川のところへ行くつもりであり、その旨を王に告げる使者をあらかじめ派遣すると告げた。

語釈・文法注

  1. 42.38.1liberatis ab Macedonibus — 与格複数形。名詞的に、あるいは前述の in Orestas(対格)に実質的に同格・対応する与格。「マケドニア人から解放された人々(オレスタス人)に対して」守備隊(praesidio)となるように、という目的の与格を伴う。あるいは形容詞的に Orestis にかかるとも見なせる。
  2. 42.38.3Acarnanes nuntiare iussi — iussi のあとに動詞 sunt または venerunt が省略されており、後続の不定法(ea corrigendi occasionem ... oblatam [esse])を導く間接話法となっている。アカルナニアの使節たちが本国に対して「過ちを正す機会が彼らに提供されている」と報告するよう命じられたことを示す。
  3. 42.38.6et Thessalis benigna materia ... fuit, et legatis, quod... — 相関詞 et... et... によって「テッサリア人にとって」と「使節たちにとって」の二つの与格(利益の与格)が並列され、共通の主語・動詞 benigna materia ... fuit がかかっている。後半の legatis には quod 節(彼らが援助されたということ)が、感謝や回想の具体的な内容(materia)として提示されている。
  4. 42.38.8in conloquium veniendi regi potestatem faceret — faceret は petierunt に導かれる間接命令(ut節)であり、接続詞 ut が省略されている。属格の動名詞 veniendi は potestatem に係り、与格 regi は「王に(機会を)与える」という faceret の間接目的語である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.38.1-42.38.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.38.1-42.38.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。