§42.23.1legati Carthaginienses eo tempore Romae erant et Gulussa, filius Masinissae.
カルタゴの使節たちと、マシニッサの息子グルッサがその当時ローマに滞在していた。
inter eos magnae contentiones in senatu fuere.
元老院において、彼らの間で激しい論争が繰り広げられた。
§42.23.2Carthaginienses querebantur, praeter agrum, de quo ante legati ab Roma, qui in re praesenti cognoscerent, missi essent, amplius septuaginta oppida castellaque agri Carthaginiensis biennio proxumo Masinissam vi atque armis possedisse:
カルタゴ人たちは次の不満を述べていた。 以前、現地で事実を調査するためにローマから使節が派遣されるきっかけとなった土地に加え、ここ二年の間に、マシニッサが武力によってカルタゴ領の七十以上の町や砦を不法に占拠したということである。
§42.23.3id illi, cui nihil pensi sit, facile esse.
良心の呵責など毛頭ないあの男にとって、それは容易なことである。
Carthaginienses foedere inligatos silere;
カルタゴ人たちは条約によって縛られているため、沈黙を保っている。
§42.23.4prohiberi enim extra fines efferre arma;
なぜなら、彼らは国境外に武器を持ち出すことを禁じられているからである。
quamquam sciant in suis finibus, si inde Numidas pellerent, se gesturos bellum, illo haud ambiguo capite foederis deterreri, quo diserte vetentur cum sociis populi Romani bellum gerere.
彼らは、たとえ自分の領土内であっても、そこからヌミディア人を追い出そうとすれば戦争を行うことになることを知っているが、ローマ民衆の同盟者と戦争をすることを明白に禁じている、条約のあの疑いの余地のない条項によって阻まれているのである。
§42.23.5sed iam ultra superbiam crudelitatemque et avaritiam eius pati non posse Carthaginienses.
しかし、マシニッサの傲慢、残酷、そして貪欲には、カルタゴ人たちはもはや耐えることができない。
missos esse se, qui orarent senatum, ut trium harum rerum unam ab se impetrari sinerent:
自分たちが派遣されたのは、これら三つのことのうちの一つを自分たちに認めさせるよう、元老院に懇願するためである。
§42.23.6ut vel ex aequo inter regem socium populumque Carthaginiensem, quid cuiusque esset, disceptarent;
すなわち、同盟者である王とカルタゴの民衆との間で、何が誰の所有物であるかを公平に裁定していただくか。
vel permitterent Carthaginiensibus, ut adversus iniusta arma pio iustoque se tutarentur bello;
あるいは、不当な武力に対し、神聖かつ正当な戦争によって自衛することをカルタゴ人たちに許可していただくか。
vel ad extremum, si gratia plus quam veritas apud eos valeret, semel statuerent, quid donatum ex alieno Masisnissae vellent.
あるいは最後に、もし元老院において真実よりも政治的配慮が勝るのであれば、他人の物の中からマシニッサに何を贈ることを望むのかを、一度で決定していただくか、である。
§42.23.7modestius certe daturos eos, et se scituros, quid dedissent;
そうなれば、ローマ人は確かに今よりも控えめに与えるだろうし、カルタゴ人も自分たちが何を差し出したのかを把握できる。
ipsum nullum praeterquam suae libidinis arbitrio finem facturum.
しかし彼自身は、己の欲望による支配以外には決して限界を設けないであろう。
§42.23.8horum si nihil impetrarent, et aliquod suum post datam a P. Scipione pacem delictum esset, ipsi potius animadverterent in se.
もしこれらが一つも認められず、プブリウス・スキピオによって講和が結ばれた後にカルタゴの側に何らかの罪があるというのなら、むしろローマ人自らが自分たちを処罰してほしい。
§42.23.9tutam servitutem se sub dominis Romanis quam libertatem expositam ad iniurias Masinissae malle;
ローマ人という主人の下での安全な隷属の方が、マシニッサの不法行為にさらされた自由よりも望ましい。
§42.23.10perire denique semel ipsis satius esse, quam sub acerbissimi carnificis arbitrio spiritum ducere.
結局のところ、最も過酷な処刑人の思いのままに支配されて息を長らえさせるよりは、自分たちにとっては一度に滅びる方がましなのである。
sub haec dicta lacrimantes procubuerunt stratique humi non sibi magis misericordiam quam regi invidiam conciliarunt.
これらの言葉に続いて、彼らは涙を流しながらひれ伏し、地面に身を横たえて、自分たちに対する同情以上に、王に対する憎悪を掻き立てた。