Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.17.1-42.17.9

使節ウァレリウスの帰還とラッミウスの証言

1607 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの使節ウァレリウスが帰還し、ペルセウスの陰謀についての告発を裏付ける報告をする。さらに彼は、ペルセウスからローマの将軍らへの毒殺計画を持ちかけられたブルンドゥシウムのラッミウスを伴い、元老院で証言させる。

§42.17.1sub idem tempus C. Valerius ex Graecia, quo legatus ad visendum statum regionis eius speculandaque consilia Persei regis ierat, rediit, congruentiaque omnia criminibus ab Eumene adlatis referebat.
同じ頃、その地域の情勢を視察し、ペルセウス王の企てを偵察するために使節としてギリシアへ赴いていたC・ウァレリウスが帰還し、エウメネスがもたらした告発とすべて一致する報告を伝えた。
§42.17.2simul et adduxerat secum Praxo a Delphis, cuius domus receptaculum latronum fuerat, et L. Rammium Brundisinum, qui talis indicii delator erat.
同時に彼は、賊の隠れ家となっていた家の主であるデルポイのプラクソと、この密告の告発者であるブルンドゥシウムのL・ラッミウスを同伴していた。
§42.17.3princeps Brundisi Rammius fuit; hospitioque et duces Romanos omnes et legatos, exterarum quoque gentium insignis, praecipue regios, accipiebat.
ラッミウスはブルンドゥシウムの有力者であり、その歓待のよさによってローマの将軍や使節全員、さらには諸外国の著名な人々、特に王の使節たちを受け入れていた。
§42.17.4ex eo notitia ei cum absente Perseo fuerat;
このことから、彼は不在のペルセウスと知己を得ていた。
litterisque spem amicitiae interioris magnaeque inde fortunae facientibus ad regem profectus brevi perfamiliaris haberi trahique magis, quam vellet, in aranos sermones est coeptus.
より親密な友情と、そこから得られる大きな富を期待させる手紙が届いたため、彼は王のもとへと赴いたが、間もなく極めて親しい間柄とみなされるようになり、彼の望む以上に秘密の談話へと引き込まれ始めた。
§42.17.5promissis enim ingentibus praemiis petere institit ab eo rex, quoniam duces omnes legatique Romani hospitio eius uti adsuessent, quibus eorum ipse scripsisset, ut venenum dandum curaret.
というのも、王は莫大な報酬を約束して彼に懇願し始めたからである。 すべてのローマの将軍や使節が彼の宿舎を利用する習慣があるのだから、自分が名指しで手紙を書いたローマ人たちに毒を盛るよう取り計らってくれ、というのである。
§42.17.6cuius scire se conparationem plurimum difficultatis et periculi habere; pluribus consciis conparari; eventu praeterea incerto esse, ut aut satis efficacia ad rem peragendam aut tuta ad rem celandam dentur.
王は、そうした毒薬を調達することは多大な困難と危険を伴うこと、多くの共謀者が加わって調達されること、さらに、目的を遂げるのに十分に効果的であるか、あるいは犯行を隠蔽するのに安全であるかという点において、その結果が不確実であることを知っている、と述べた。
§42.17.7se daturum, quod nec in dando nec datum ullo signo deprendi posset.
そこで自分自身が、投与する際にも投与された後にも、いかなる兆候によっても検知され得ないようなものを与えよう、とのことだった。
§42.17.8Rammius veritus, ne, si abnuisset, primus ipse veneni experimentum esset, facturum pollicitus proficiscitur;
ラッミウスは、もし断れば自分自身が真っ先にその毒薬の実験台にされるのではないかと恐れ、引き受けることを約束して出発した。
nec Brundisium ante redire, quam convento C. Valerio legato, qui circa Chalcidem esse dicebatur, voluit.
そして、ハルキス周辺にいると言われていた使節のC・ウァレリウスに会うまでは、ブルンドゥシウムに戻ることを望まなかった。
§42.17.9ad eum primum indicio delato, iussu eius Romam simul venit.
彼にまず情報を告発したうえで、その命令によって、彼とともにローマにやって来た。
introductus in curiam, quae acta erant, exposuit.
元老院に導入されると、彼はそれまで起きた出来事を説明した。

語釈・文法注

  1. 42.17.4absente Perseo — 「不在のペルセウスと」を意味する奪格独立句であるが、ここでは前置詞句 "cum absente Perseo"(不在のペルセウスとの交際)を構成しており、直接面会したことがない状態での知己を表している。
  2. 42.17.6cuius scire se conparationem — 間接話法における対格不定詞構文。"se" は発話者であるペルセウス王を指し、関係代名詞の属格 "cuius"(前文の venenum を指す)は "conparationem" に係る。「彼(王)は、その(毒薬の)調達が……を伴うことを自身が知っている、と述べた」という構造。
  3. 42.17.6eventu praeterea incerto esse — 性質を表す奪格 "incerto eventu" を述語的に用いた不定詞文であり、主語である "conparationem" の性質(不確実な結果のものであること)を記述している。
  4. 42.17.8convento C. Valerio legato — 奪格独立句であり、時間的先後関係を表現している。自動詞的な "convenire"(会う)が、ここでは他動詞の受動分詞 "convento" として機能している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.17.1-42.17.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.17.1-42.17.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。