Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.13.1-42.13.12

エウメネスによる元老院への迅速な対抗措置の要請

1603 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

エウメネスは、ペルセウスの具体的な軍事行動や近隣国への暴挙を列挙し、ローマ元老院に対してこれ以上静観せずに警戒し、断固たる措置を講じるよう求めて演説を終える。

§42.13.1reliquum orationis adhortatio fuit.
演説の残りの部分は勧告であった。
“non ego haec” inquit “incertis iactata rumoribus et cupidius credita, quia vera esse de inimico crimina volebam, adfero ad vos, patres conscripti, sed conperta et explorata, haud secus quam si speculator missus a vobis subiecta oculis referrem;
「召集された父たちよ、私はこれらのことを、不確かな噂によって触れ回られ、敵に関する告発が真実であってほしいと望んだがためにあまりにも性急に信じ込まれたものとして、あなたがたのもとに持ってきているのではありません。 そうではなく、確証され調査し尽くされたものとして、あたかもあなたがたから派遣された偵察兵が、自らの目に映った事柄を報告するのと少しも変わらぬ形で、持ってきているのです。
§42.13.2neque relicto regno meo, quod amplum et egregium vos fecistis, mare tantum traiecissem, ut vana ad vos adferendo fidem abrogarem mihi;
また、あなたがたが広大で輝かしいものにしてくださった私の王国を離れて、これほど広大な海を渡りはしなかったでしょう、虚偽のことをあなたがたに報告することで、自分に対する信用を失墜させるようなことをするためには。
§42.13.3cernebam nobilissimas Asiae et Graeciae civitates in dies magis denudantis iudicia sua, mox, si permitteretur, eo processuras, unde receptum ad paenitendum non haberent;
私は、アジアとギリシアの最も高貴な諸都市が、日ごとにますますその本心を露わにしているのを目にしていましたし、もし許されるなら、彼らは間もなく、後悔へと引き返す道を持たぬほどの段階にまで進むであろうことを目にしていました。
§42.13.4cernebam Persea non continentem se Macedoniae regno, alia armis occupantem, alia, quae vi subigi non possent, favore ac benivolentia conplectentem;
私は、ペルセウスがマケドニアの王国に自らを留めず、ある場所を武力で占領し、武力で征服できない他の場所を、好意と善意によって抱き込んでいるのを目にしていました。
§42.13.5videbam, quam inpar esset sors, cum ille vobis bellum pararet, vos ei securam pacem praestaretis, quamquam mihi quidem non parare, sed gerere paene bellum videbatur.
彼があなたがたに対して戦争を準備している一方で、あなたがたが彼に安泰な平和を保証しているという状況が、いかに不釣り合いなものであるかを見ていました。 もっとも、私には、彼は戦争を準備しているのではなく、ほとんど遂行しているように見えたのであるが。
Abrupolim, socium atque amicum vestrum, regno expulit;
彼は、あなたがたの同盟者であり友人であるアブルポリスを王国から追放しました。
§42.13.6Arthetaurum Illyrium, quia scripta ab eo quaedam vobis conperit, socium item atque amicum vestrum, interfecit;
イリュリア人のアルテタウロスが、あなたがたに何らかの書簡を送ったことを突き止めたがために、同じくあなたがたの同盟者であり友人である彼を、彼は殺害しました。
§42.13.7euersam et Callicritum Thebanos, principes civitatis, quia liberius adversus eum in concilio Boeotorum locuti fuerant delaturosque ad vos, quae agerentur, professi erant, tollendos curavit;
テーバイ人のエウエルセスとカリクリトスという、国の第一人者たちが、ボイオティア人の会議において彼に対して過度に自由に発言し、また、行われている事柄をあなたがたに報告すると公言していたために、彼らを亡き者にするよう手配しました。
§42.13.8auxilium Byzantiis adversus foedus tulit;
彼は条約に反してビュザンティオン人たちに援助を与えました。
Dolopiae bellum intulit;
ドロピアに戦争を仕掛けました。
Thessaliam et Doridem cum exercitu pervasit, ut in bello intestino deterioris partis auxilio meliorem adfligeret;
軍勢を率いてテッサリアとドリスを蹂躙しました。 それは内乱において、より劣った側を援助することによって、より優れた側を打ちのめすためでした。
§42.13.9confudit et miscuit omnia in Thessalia Perrhaebiaque spe novarum tabularum, ut manu debitorum obnoxia sibi optumates opprimeret.
彼は借金帳消しの望みによって、テッサリアとペッライビアのすべてを混乱させ掻き乱しました。 それは、自分に恩義を感じている債務者たちの徒党によって、貴族たちを抑圧するためでした。
§42.13.10haec cum vobis quiescentibus et patientibus fecerit et concessam sibi Graeciam esse a vobis videat, pro certo habet neminem sibi, antequam in Italiam traiecerit, armatum occursurum.
あなたがたが静観し黙認している間に彼がこれらのことを行い、また、ギリシアがあなたがたによって自分に明け渡されたと彼が見ているので、自分がイタリアに渡る前に、武装して立ちはだかる者は誰もいないと確信しているのです。
§42.13.11hoc quam vobis tutum aut honestum sit, vos videritis: ego certe mihi turpe esse duxi, prius Persea ad bellum inferendum, quam me socium ad praedicendum, ut caveretis, venire in Italiam.
これがあなたがたにとっていかに安全か、あるいは名誉なことであるかは、あなたがたが判断することです。 私自身は、あなたがたが警戒するように警告するために同盟者である私がイタリアに来るよりも前に、ペルセウスが戦争を仕掛けるためにイタリアに来ることは、自分にとって不名誉なことであると考えました。
§42.13.12functus necessario mihi officio, et quodam modo liberata atque exonerata fide mea, quid ultra facere possum, quam uti deos deasque precer, ut vos et vestrae rei publicae et nobis sociis atque amicis, qui ex vobis pendemus, consulatis?”
私にとって必要な義務を果たし、また、ある意味で私の信義が解き放たれ、重荷を下ろされた今、神々と女神々に祈る以外に、私はこれ以上何ができるでしょうか、あなたがたが、ご自身の国家のため、また、あなたがたに依存している私たち同盟者や友人のために、最善の策を講じてくださるようにと。 」

語釈・文法注

  1. 42.13.1haud secus quam si speculator missus a vobis subiecta oculis referrem — haud secus quam si(〜と少しも違わずに、あたかも〜のように)に導かれる条件文的な比較節であり、接続法未完了過去 referrem が用いられ、現在の事実とは異なる仮定を表している。
  2. 42.13.2ut vana ad vos adferendo fidem abrogarem mihi — ut は結果を表す副詞節を導く。奪格の動名詞 adferendo(報告することによって)は手段を表す。
  3. 42.13.3denudantis — -es の代わりに -is を用いた古い対格複数形であり、cernebam の意味上の主語である civitates(現在分詞 denudantis の主語でもある)と数・性・格で一致する。
  4. 42.13.11vos videritis — 未来完了直説法または完了接続法(二人称複数形)。判断を相手に委ねる「あなたがたが判断することだ」というラテン語の慣用表現。
  5. 42.13.11prius Persea ad bellum inferendum, quam me socium ad praedicendum, ut caveretis, venire in Italiam — duxi(見なした)に導かれる対格不定詞構文(A.C.I.)であり、主語対格は Persea と me、動詞不定詞は venire であり、prius... quam(〜より前に)で比較されている。ad bellum inferendum(動形容詞構文)と ad praedicendum(動名詞構文)はともに目的を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.13.1-42.13.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.13.1-42.13.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。