Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.12.1-42.12.10

エウメネスによるペルセウスの軍備と影響力の暴露

1602 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

エウメネスは、ペルセウスがギリシアの諸都市や近隣の王たちと結んでいる強力な同盟関係や、ローマに対する敵意を背景にした高い人気を暴露する。さらに、彼が10年間の持久戦を支えるだけの膨大な食糧、軍資金、武器、兵力を着実に蓄積している事実を挙げて元老院に警告する。

§42.12.1nam apud Graeciae atque Asiae civitates vereri maiestatem eius omnes.
なぜなら、ギリシアおよびアジアの諸都市においては、誰もが彼の威光を畏怖しているからである。
nec pro quibus meritis, pro qua munificentia tantum ei tribuatur, cernere nec dicere pro certo posse, utrum felicitate id quadam eius accidat, an. §42.12.2quod ipse vereatur dicere, invidia adversus Romanos favorem illi conciliet.
また、いかなる功績、いかなる寛大さのゆえに彼にこれほど多くのものが与えられているのか、それが彼の何らかの幸運によって生じているのか、それとも、彼自身が口にするのを恐れることだが、ローマ人に対する敵意が彼に好意をもたらしているのか、見極めることも、確信を持って言うこともできない。
§42.12.3inter ipsos quoque reges ingentem auctoritate esse, Seleuci filiam duxisse eum, non petentem, sed petitum ultro;
また、王たちの間でも彼は絶大な権威を誇っており、セレウコスの娘を、自ら求めたのではなく、向こうから求められて妻に迎えた。
sororem dedisse Prusiae precanti atque oranti;
また、プルシアスには、懇願されて自分の姉妹を妻として与えた。
§42.12.4celebratas esse utrasque nuptias gratulatione donisque innumerabilium legationum, et velut auspicibus nobilissumis populis deductas esse.
これら双方の婚礼は、無数の使節団による祝辞と贈り物によって祝われ、極めて高貴な諸民族が、いわば結婚の証人として送り出した。
§42.12.5Boeotorum gentem, captatam Philippo, numquam ad scribendum amicitiae foedus adduci potuisse;
フィリッポスによって誘惑されていたボイオティア人の部族は、友好条約に署名するところまで決して導かれることはなかった。
§42.12.6tribus nunc locis cum Perseo foedus incisum litteris esse, uno Thebis, altero ad Delium, augustissumo et celeberrumo in templo, tertio Delphis.
しかし現在、ペルセウスとの条約が3カ所で文字に刻まれている。 1つはテーバイに、2つ目はデリオンの極めて尊く高名な神殿に、3つ目はデルポイに。
in Achaico concilio vero, nisi discussa res per paucos Romanum imperium intentantis esset, eo rem prope adductam, ut aditus ei in Achaiam daretur.
さらにアカイア人の会議においては、ローマの支配力を盾に脅す少数の人々によって事態が打破されていなかったなら、彼にアカイアへの立ち入りが許可されるところまで、事態はほとんど引きずり込まれていた。
§42.12.7at hercule suos honores, cuius merita in eam gentem privatim an publice sint maiora vix dici possit, partim desertos per incultum ac neglegentiam, partim hostiliter sublatos esse.
だが、実に! 自分に対する栄誉は――その人々に対する自分の功績が個人的なものか公的なものか、どちらがより大きいかほとんど言えないほどであるが―― 一部は敬意の欠如と怠慢によって見捨てられ、一部は敵対的に廃止されている。
iam Aetolos quem ignorare in seditionibus suis non ab Romanis, sed a Perseo praesidium petisse?
いまや、アイトリア人が自らの内乱において、ローマ人からではなくペルセウスに援助を求めたことを、誰が知らないであろうか。
§42.12.8his eum fultum societatibus atque amicitiis eos domesticos apparatus belli habere, ut externis non egeat.
これら同盟と友好関係に支えられて、彼は国内で戦争の準備を進めており、外部の援助を必要しないほどである。
triginta milibus peditum, quinque milibus equitum in decem annos frumentum praeparasse, ut abstinere et suo et hostium agro frumentandi causa possit.
3万人の歩兵と5千人の騎兵のために10年分の食糧を準備しており、自国の領土からも敵の領土からも、食糧調達のために離れていることができるほどである。
§42.12.9iam pecuniam tantam habere, ut decem milibus mercennariorum militum praeter Macedonum copias stipendium in totidem annos praeparatum habeat, praeter annuum, quod ex metallis regiis capiat, vectigal.
いまや、マケドニアの軍勢に加えて1万人の傭兵のために、同数の年数分の給与を準備してあるほどの巨額の資金を有しており、これは王室の鉱山から彼が得る年々の税収を除いてのことである。
§42.12.10arma vel tribus tantis exercitibus in armamentaria congessisse.
兵器庫には、これほどの規模の軍隊3つ分にさえ行き渡る武器を蓄積している。
iuventutem, ut iam Macedonia deficiat, velut ex perenni fonte unde hauriat, Threciam subiectam esse.
若者については、仮にマケドニアが枯渇するようなことがあっても、そこから汲み取ることのできる枯れることのない泉のように、従属するトラキアがある。

語釈・文法注

  1. 42.12.2quod ipse vereatur dicere, invidia adversus Romanos favorem illi conciliet. — 前節の `utrum`(それが彼の何らかの幸運によるものか)に対応する `an`(それとも〜か)の選択肢を導く接続法の間接疑問節。主語は `invidia`(ローマ人に対する反感)、動詞は `conciliet` である。`quod ipse vereatur dicere`(彼自身が言うのを恐れることだが)は、話者エウメネスの心情を表す関係代名詞 `quod`(主格中性、先行詞は後ろの事態全体)による挿入節で、接続法 `vereatur` は間接話法による。
  2. 42.12.6Romanum imperium intentantis — `intentantis` は現在分詞 `intentans` の対格複数形(`-es` の代わりに古風な `-is`)。`paucos` を修飾する。直訳すると「ローマの支配(帝国)を突きつけて脅す、少数の人々」。`intentare` は危険や脅威を相手に突きつける(向ける)ことを意味する。
  3. 42.12.7suos honores — 話者であるエウメネス自身に対する栄誉を指す(再帰形容詞 `suos` は間接話法の主語たる話者自身を指示)。`partim desertos (esse)... partim... sublatos esse`(一部は見捨てられ、一部は廃止された)という不定詞構文の対格主語。関係節 `cuius merita...` が主語の直後に挿入されている。
  4. 42.12.10iuventutem, ut iam Macedonia deficiat, velut ex perenni fonte unde hauriat, Threciam subiectam esse. — 全体の構造は `Threciam subiectam esse`(トラキアが従属している)という不定詞句が骨格。文頭の `iuventutem`(若者たち)は、文脈上の関心を示す先取りの対格(「若者たちについて言えば」)。`ut` 節は「たとえマケドニアが(若者を)切らしたとしても」という譲歩(接続法 `deficiat`)。`unde hauriat` は `fontem`(泉)を先行詞とする関係節で、接続法 `hauriat` は目的または能力(「そこから汲み取ることができるような」)を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.12.1-42.12.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.12.1-42.12.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。