Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §42.12.1-42.12.10

에우메네스가 폭로하는 페르세우스의 동맹과 군비

1770개 구절 중 1602번째 · 라틴어

요약

에우메네스는 페르세우스가 그리스의 여러 도시 및 이웃 왕들과 맺고 있는 강력한 동맹 관계와, 로마에 대한 적개심을 배경으로 누리는 높은 인기를 폭로한다. 나아가 그가 10년간의 지구전을 감당할 수 있을 만큼 방대한 식량, 군자금, 무기, 병력을 착실히 축적해 두었다는 사실을 열거하며 원로원에 경고한다.

§42.12.1nam apud Graeciae atque Asiae civitates vereri maiestatem eius omnes.
그리스와 아시아의 도시들에서는 모두가 그의 위광을 두려워하고 있기 때문이다.
nec pro quibus meritis, pro qua munificentia tantum ei tribuatur, cernere nec dicere pro certo posse, utrum felicitate id quadam eius accidat, an. §42.12.2quod ipse vereatur dicere, invidia adversus Romanos favorem illi conciliet.
또한 어떤 공적이나 어떤 관대함 때문에 그에게 그토록 많은 것이 주어지는지, 그것이 그의 어떤 행운에서 비롯된 것인지, 아니면, 그 자신이 말하기를 두려워하는 바이나, 로마인에 대한 반감이 그에게 호의를 가져다주는 것인지, 사람들은 분별할 수도 없고 확실히 말할 수도 없다.
§42.12.3inter ipsos quoque reges ingentem auctoritate esse, Seleuci filiam duxisse eum, non petentem, sed petitum ultro; sororem dedisse Prusiae precanti atque oranti;
왕들 사이에서도 그는 지대한 권위를 누리고 있어, 스스로 청한 것이 아니라 오히려 청함을 받아 셀레우코스의 딸을 아내로 맞이했고, 간청하고 매달리는 프루시아스에게는 자신의 자매를 아내로 주었다.
§42.12.4celebratas esse utrasque nuptias gratulatione donisque innumerabilium legationum, et velut auspicibus nobilissumis populis deductas esse.
이 두 혼례는 수많은 사절단의 축하와 선물 속에서 성대히 치러졌으며, 가장 저명한 민족들이 이른바 증인으로서 신부를 인도했다.
§42.12.5Boeotorum gentem, captatam Philippo, numquam ad scribendum amicitiae foedus adduci potuisse;
필리포스에게 유혹받던 보이오티아 부족은 우호 조약에 서명하도록 결코 유도되지 못했다.
§42.12.6tribus nunc locis cum Perseo foedus incisum litteris esse, uno Thebis, altero ad Delium, augustissumo et celeberrumo in templo, tertio Delphis.
그러나 지금은 페르세우스와의 조약이 세 곳, 즉 한 곳은 테바이에, 다른 한 곳은 가장 장엄하고 유서 깊은 델리움의 신전에, 세 번째는 델포이에 문자로 새겨져 있다.
in Achaico concilio vero, nisi discussa res per paucos Romanum imperium intentantis esset, eo rem prope adductam, ut aditus ei in Achaiam daretur.
실제로 아카이아인들의 회의에서는, 로마의 지배력을 내세워 위협하는 소수의 이들에 의해 사태가 저지되지 않았더라면, 그에게 아카이아 진입권이 주어지는 단계까지 거의 이르렀을 것이다.
§42.12.7at hercule suos honores, cuius merita in eam gentem privatim an publice sint maiora vix dici possit, partim desertos per incultum ac neglegentiam, partim hostiliter sublatos esse.
하지만 참으로! 자신에 대한 명예는—그 민족에 대한 공적이 사적인 것과 공적인 것 중 어느 쪽이 더 큰지 거의 말할 수 없을 정도인데도— 일부는 무관심과 소홀함으로 방치되고, 일부는 적대적으로 폐지되었다.
iam Aetolos quem ignorare in seditionibus suis non ab Romanis, sed a Perseo praesidium petisse?
이제 아이톨리아인들이 자신들의 내란 속에서 로마인이 아니라 페르세우스에게 구원을 요청했다는 사실을 그 누가 모르겠는가?
§42.12.8his eum fultum societatibus atque amicitiis eos domesticos apparatus belli habere, ut externis non egeat.
이 같은 동맹과 우호 관계에 힘입어 그는 국내에서 전쟁 준비를 갖추어 외부의 원조를 필요로 하지 않는다.
triginta milibus peditum, quinque milibus equitum in decem annos frumentum praeparasse, ut abstinere et suo et hostium agro frumentandi causa possit.
보병 3만 명과 기병 5천 명을 위해 10년 치 식량을 마련해 두어, 식량 조달을 위해 자국 영토나 적국 영토를 돌아다니지 않고 지낼 수 있을 정도이다.
§42.12.9iam pecuniam tantam habere, ut decem milibus mercennariorum militum praeter Macedonum copias stipendium in totidem annos praeparatum habeat, praeter annuum, quod ex metallis regiis capiat, vectigal.
이제 그는 마케도니아 군대 외에도 용병 1만 명에게 같은 해 동안 지급할 급료가 준비되어 있을 만큼 막대한 자금을 보유하고 있으며, 이는 왕실 광산에서 얻는 연간 세입을 제외한 것이다.
§42.12.10arma vel tribus tantis exercitibus in armamentaria congessisse.
무기고에는 이만한 규모의 군대 세 개를 무장시킬 만큼의 무기를 쌓아 두었다.
iuventutem, ut iam Macedonia deficiat, velut ex perenni fonte unde hauriat, Threciam subiectam esse.
젊은이들에 대해서는, 설령 마케도니아가 고갈되더라도 그곳으로부터 길어 올릴 수 있는 마르지 않는 샘과 같이, 종속되어 있는 트라키아가 있다.

어휘·문법 주석

  1. 42.12.2quod ipse vereatur dicere, invidia adversus Romanos favorem illi conciliet. — 앞 절의 `utrum`(그것이 그의 어떤 행운 때문인가)에 대응하는 `an`(아니면 ~인가)의 선택지를 이끄는 접속법 간접 의문절이다. 주어는 `invidia`(로마인에 대한 반감)이며 동사는 `conciliet`이다. `quod ipse vereatur dicere`(그 자신이 말하기를 두려워하는 바이나)는 화자 에우메네스의 심경을 나타내는 관계대명사 `quod`(뒤의 사태 전체를 선행사로 삼음)에 의한 삽입절로, 접속법 `vereatur`는 간접 화법에 기인한다.
  2. 42.12.6Romanum imperium intentantis — `intentantis`는 현재분사 `intentans`의 대격 복수형으로(`-es` 대신 `-is`가 사용됨), `paucos`를 수식한다. 직역하면 '로마의 지배력(제국)을 내세우며 위협하는 소수의 사람들'이다. `intentare`는 위험이나 위협을 상대에게 들이대다(겨누다)라는 의미이다.
  3. 42.12.7suos honores — 화자인 에우메네스 자신에 대한 명예를 가리킨다(재귀형용사 `suos`는 간접 화법의 주어인 화자 자신을 지칭). `partim desertos (esse)... partim... sublatos esse`(일부는 방치되고, 일부는 폐지되었다)라는 부정사 구문의 대격 주어이다. 관계절 `cuius merita...`가 주어 바로 뒤에 삽입되어 있다.
  4. 42.12.10iuventutem, ut iam Macedonia deficiat, velut ex perenni fonte unde hauriat, Threciam subiectam esse. — 문장 전체의 뼈대는 `Threciam subiectam esse`(트라키아가 종속되어 있다)라는 부정사구이다. 문두의 `iuventutem`(젊은이들)은 문맥상의 관심 대상을 나타내는 선취 대격('젊은이들에 대해 말하자면')이다. `ut`절은 '설령 마케도니아가 고갈된다 하더라도'라는 양보의 뜻을 나타내며(접속법 `deficiat`), `unde hauriat`는 `fontem`(샘)을 선행사로 하는 관계절로 접속법 `hauriat`는 목적 또는 성격('거기로부터 길어 올릴 수 있는')을 나타낸다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §42.12.1-42.12.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.12.1-42.12.10

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.