Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §42.11.1-42.11.9

エウメネスによる元老院でのペルセウス告発

1601 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ペルガモンのエウメネス王がローマを訪れ、元老院においてマケドニア王ペルセウスによる戦争準備、軍事力、そして若き日からの経歴を詳しく告発し警告する。

§42.11.1Attalum, regis Eumenis fratrem, legatum venisse Romam Valerius Antias his consulibus scribit ad deferenda de Perseo crimina indicandosque apparatus belli.
ヴァレリウス・アンティアスは、これら執政官の年に、エウメネス王の兄弟アッタロスが、ペルセウスに対する告発を届け、戦争の準備を告げるために使使としてローマにやって来たと記している。
plurium annales, et quibus credidisse malis, ipsum Eumenem venisse tradunt.
より多くの年代記作家、そして信頼するに足る者たちは、エウメネス自身がやって来たと伝えている。
§42.11.2Eumenes igitur ut Romam venit, exceptus cum tanto honore, quantum non meritis tantum eius, sed beneficiis etiam suis, ingentia quae in eum congesta erant, existimabant deberi, a praetore in senatum est introductus.
したがって、エウメネスはローマに到着すると、彼の功績だけでなく、彼に惜しみなく注がれたローマ人自身の莫大な恩恵に対しても当然支払われるべきだと考えられるほどの大きな敬意をもって迎えられ、プラエトルによって元老院へと案内された。
§42.11.3causam veniendi sibi Romam fuisse dixit praeter cupiditatem videndi deos hominesque, quorum beneficio in ea fortuna esset, supra quam ne optare quidem auderet, etiam ut coram moneret senatum, ut Persei conatis obviam iret.
彼は、ローマに来た理由について、自らがその恩恵によって、望むことさえあえてしなかったほどの幸運な境遇にあるところの神々と人々を見るという願望のほかに、ペルセウスの企てに対抗するよう、元老院に直接警告するためでもあったと述べた。
§42.11.4orsus inde a Philippi consiliis necem Demetri filii rettulit, adversantis Romano bello; Bastarnarum gentem excitam sedibus suis, quorum auxiliis fretus in Italiam transiret.
彼はそこから、フィリッポスの計画に話を始め、ローマとの戦争に反対していた息子デメトリウスの殺害、および、フィリッポスがその援助を頼みにしてイタリアに渡ろうとしていた、故郷から呼び出されたバスタルナエ族について報告した。
§42.11.5haec secum volutantem in animo, oppressum fato, regnum ei reliquisse, quem infestissimum esse sensisset Romanis.
これらを心の中で思い巡らせていたフィリッポスは、運命に圧倒されて、ローマ人に対して最も敵対的であると感知していた者に王国を残した。
itaque Persea hereditarium a patre relictum bellum et simul cum imperio traditum, iamiam proximum alere ac fovere omnibus consiliis.
それゆえ、ペルセウスは、父から遺産として残され、王権とともに受け継がれた、いまや極めて間近に迫った戦争を、あらゆる計画によって維持し、育んでいる、と(エウメネスは述べた)。
§42.11.6florere praeterea iuventute, quam stirpem longa pax ediderit, florere opibus regni, florere etiam aetate.
さらに、彼は若者に恵まれており、それは長年の平和が生み出した世代であって、王国の富にも恵まれ、年齢的にも全盛期にある。
quae cum corporis robore ac viribus vigeat, animum esse inveteratum diutina arte atque usu belli.
彼の年齢は、身体の頑健さと力において活気に満ちているが、その精神は、長年にわたる戦争の技術と経験によって鍛え上げられている。
§42.11.7iam inde a puero patris contubernio Romanis quoque bellis, non finitumis tantum adsuetum, missum a patre in expeditiones multas variasque.
彼はすでに少年の頃から、父親の陣営にあって、近隣との戦争だけでなくローマ人との戦争にも慣れており、父親によって数多くの様々な遠征に派遣されていた。
§42.11.8iam ex quo ipse accepisset regnum, multa, quae non vi, non dolo Philippus omnia expertus potuisset moliri, admirando rerum successu tenuisse.
いまや、彼自身が王権を受け継いで以来、フィリッポスが手を尽くしたものの、武力によっても策謀によっても成し遂げられなかった多くのことを、驚くべき成功によって手中に収めている。
§42.11.9accessisse ad vires eam, quae longo tempore multis magnisque meritis pareretur, auctoritatem.
その武力に対して、長年にわたり多くの多大な功績によって獲得されるところの権威が加わっている。

語釈・文法注

  1. 42.11.1quibus credidisse malis — 先行詞が省略された関係代名詞の与格 `quibus` と、潜在の接続法現在二人称単数 `malis` からなる。「あなたが信じることをより望むであろう人々(=より信頼に値する歴史家たち)」を意味する。`credidisse` は `malo` に好んで従属する完了不定詞である。
  2. 42.11.2suis, ingentia quae in eum congesta erant — 反照代名詞 `suis` は、従属節の枠組みを越えて主節の精神的主体であるローマ人(`existimabant` の主語)を指しており、「ローマ人自身が授けた恩恵」を意味する。関係代名詞 `quae` の先行詞は `beneficiis` であり、形容詞 `ingentia` は関係節内で `quae` を修飾する(「巨大なそれら[の恩恵]が」)。
  3. 42.11.5haec secum volutantem in animo, oppressum fato, regnum ei reliquisse — 間接話法(AcI 構文)の一部。現在分詞 `volutantem` と完了受動分詞 `oppressum` は、対格主語として省略されているフィリッポス(`Philippum`)を修飾する。主動詞は不定詞の `reliquisse`(フィリッポスが残したこと)である。
  4. 42.11.6florere praeterea iuventute, quam stirpem longa pax ediderit — 間接話法における不定詞 `florere` の主語(`eum` =ペルセウス)は省略されている。`iuventute` は「若さ」という性質ではなく、「青年たち、若い兵士の層」という集合名詞として手段の奪格で用いられている。`quam stirpem` は関係代名詞が導く名詞と同格関係にあり、「長年の平和が生み出した世代[である青年たち]」と説明を補足している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §42.11.1-42.11.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:42.11.1-42.11.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。