Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §41.13.1-41.13.8

怪異のお祓いとルーナ植民およびクラウディウスの凱旋式

1575 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

数々の不吉な前兆(怪異)の報告とそれぞれの儀式によるお祓い、役職の補充、ルーナへの植民、そして執政官クラウディウスによる二部族への凱旋式挙行と賞与の不均衡による同盟兵の不満が語られる。

§41.13.1prodigia eo anno nuntiata: in Crustumino avem sanqualem, quam vocant, sacrum lapidem rostro cecidisse, §41.13.2bovem in Campania locutam, vaccam aeneam Syracusis ab agresti tauro, qui a pecore aberrasset, initam ac semine adspersam.
その年に報告された不吉な前兆は以下の通りである。 クルストゥメリウムの領土において、彼らがサンクァリスと呼ぶ鳥が、そのクチバシで聖なる石を叩いたこと、カンパニアにおいて牛が口をきいたこと、シラクサにおいて、群れから迷い出た野生の雄牛が、青銅製の雌牛の像と交尾し、精液を浴びせたこと。
§41.13.3in Crustumino diem unum in ipso loco supplicatio fuit, et in Campania bos alenda publice data, Syracusanumque prodigium expiatum editis ab haruspicibus dis, quibus supplicaretur.
クルストゥメリウムでは、まさにその場所で一日にわたり祈願式が行われ、カンパニアでは、その牛が公費で飼育されるために引き渡された。 またシラクサの不吉な前兆は、ハルスペクスたちが祈願を捧げるべき神々を指示したことによって、お祓いされた。
§41.13.4pontufex eo anno mortuus est M. Claudius Marcellus, qui consul censorque fuerat.
その年、かつて執政官およびケンソルを務めた神官マルクス・クラウディウス・マルケッルスが死去した。
in eius locum suffectus est pontifex filius eius M. Marcellus.
彼の後任の神官として、その息子マルクス・マルケッルスが補選された。
et Lunam colonia eodem anno duo milia civium Romanorum sunt deducta.
また同じ年、ルーナに植民市として二千人のローマ市民が送り込まれた。
§41.13.5triumviri deduxerunt P. Aelius M. Aemilius Lepidus Cn. Sicinius;
植民三人委員として、プブリウス・アエリウス、マルクス・アエミリウス・レピドゥス、グナエウス・シキニウスがこれを執り行った。
quinquagena et singula iugera et semisses agri in singulos dati sunt.
一人につき五十一と二分の一ユーゲラの土地が分配された。
de Liguribus captus ager erat; Etruscorum ante quam Ligurum fuerat.
この土地はリグリア人から奪い取られたものであったが、リグリア人の手に渡る前はエトルリア人のものであった。
§41.13.6C. Claudius consul ad urbem venit;
執政官ガイウス・クラウディウスがローマの近くに到着した。
cui, cum in senatu de rebus in Histria Liguribusque prospere gestis disseruisset, postulanti triumphus est decretus.
彼が元老院においてヒストリアとリグリアにおける順調な戦功について演説し、凱旋式を要求したところ、それが議決された。
§41.13.7triumphavit in magistratu de duabus simul gentibus.
彼は官職の任期中に、二つの民族に対して同時に凱旋式を挙行した。
tulit in eo triumpho denarium trecenta septem milia et victoriatum octoginta quinque milia septingentos duos.
その凱旋式において彼は、三十万七千デナリウス銀貨と、八万五千七百二ウィクトリアトゥス銀貨を運ばせた。
militibus in singulos quini deni denarii dati, duplex centurioni, triplex equiti.
兵士たちには一人あたり十五デナリウスが与えられ、百人隊長にはその二倍、騎兵には三倍が与えられた。
§41.13.8sociis dimidio minus quam civibus datum.
同盟国の兵士たちには市民の半分しか与えられなかった。
itaque taciti, ut iratos esse sentires, secuti sunt currum.
そのため、彼らは怒っていることが見て取れるような様子で、黙り込んで凱旋車の後ろに従った。

語釈・文法注

  1. 41.13.1avem sanqualem, quam vocant, sacrum lapidem rostro cecidisse — 主節の述語動詞にあたる nuntiata [sunt](報告された)に続く、不吉な前兆(prodigia)の具体的内容を表す「対格+不定詞」(A.C.I.)構文。41.13.2の locutam, initam ac semine adspersam も同様に不定詞 esse を省略した A.C.I. 構造である。
  2. 41.13.3editis ab haruspicibus dis, quibus supplicaretur — editis... dis は「名詞+分詞」の奪格絶対。関係節 quibus supplicaretur(彼らに対して祈願が捧げられるべき)の動詞は接続法未完了形であり、ハルスペクス(内臓占い師)によって「神々が(祈願の対象として)指定された」という目的、あるいは義務的なニュアンスを表している。
  3. 41.13.5Etruscorum ante quam Ligurum fuerat — Etruscorum と Ligurum はともに所有を表す属格。文脈上、省略されている ager(土地)を修飾しており、「(その土地は)リグリア人のものであった前に、エトルリア人のものであった」という意味になる。
  4. 41.13.8ut iratos esse sentires — ut 節の中の接続法未完了形 sentires は、特定の「あなた」ではなく不特定多数の人間(一般の二人称単数、英語のoneやyouに相当)を主語としており、「その場にいた者であれば誰でも彼らが立腹しているのを察知できたであろうほどに」という過去の仮想的な結果・描写を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §41.13.1-41.13.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.13.1-41.13.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。