Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §41.12.1-41.12.10

リグリアとサルディニアでの勝利と二属州平定

1574 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ティベリウス・クラウディウスの報告を受け、元老院はガイウス・クラウディウスにリグリアへの進軍を命じる。一方、サルディニアのティベリウス・センプロニウス、およびリグリアのガイウス・クラウディウスはそれぞれ敵を大破する勝利を収め、クラウディウスは二つの属州を平定した功績とともにローマに帰還する。

§41.12.1Ti. Claudius proconsul, qui praetor priore anno fuerat, cum praesidio legionis unius Pisis praeerat.
前年にプラエトルであったプロコンスルのティベリウス・クラウディウスは、1つの軍団の守備隊とともにピサに駐屯して指揮を執っていた。
§41.12.2cuius litteris senatus certior factus, eas ipsas litteras ad C. Claudium — nam alter consul iam in Sardiniam traiecerat — §41.12.3deferendas censet et adicit decretum, quoniam Histria provincia confecta esset, si ei videretur, exercitum traduceret in Ligures.
元老院は彼の書状によって状況を知らされ、その書状自体をガイウス・クラウディウスに――というのも、もう一人の執政官はすでにサルディニアに渡っていたからである―― 届けるべきであると判断し、さらに、ヒストリアの戦後は解決したのであるから、もし彼が適当と認めるなら、軍勢をリグリア人のもとへ移動させるようにとの決議を付け加えた。
§41.12.4simul ex litteris consulis, quas de rebus in Histria gestis scripserat, in biduum supplicatio decreta.
同時に、執政官がヒストリアでの戦功について書いた書状に基づいて、二日間の感謝祭が決議された。
et ab altero consule Ti. Sempronio in Sardinia prospere res gesta.
また、もう一人の執政官ティベリウス・センプロニウスによって、サルディニアでも戦いにおいて順調な成果が収められた。
§41.12.5exercitum in agrum Sardorum Iliensium induxit.
彼は軍勢をサロド人のうちのイリエンスィス族の領土に侵入させた。
Balarorum magna auxilia Iliensibus venerant;
バラリ族の強力な援軍がイリエンスィス族のもとに到着していた。
cum utraque gente signis conlatis conflixit.
彼は両部族と本格的な会戦を交えた。
fusi fugatique hostes castrisque exuti, duodecim milia armatorum caesa.
敵は撃破され敗走し、陣営も奪われ、1万2000名の武装兵が殺害された。
§41.12.6postero die arma lecta conici in acervum iussit consul sacrumque id Vulcano cremavit.
翌日、執政官は集められた武器を積み上げるよう命じ、それを火の神ウゥルカヌスへの捧げ物として焼き払った。
victorem exercitum in hiberna sociarum urbium reduxit.
そして、勝利した軍勢を同盟都市の冬営地へと退かせた。
§41.12.7et C. Claudius litteris Ti. Claudi et senatus consulto accepto ex Histria legiones in Ligures transduxit.
一方、ガイウス・クラウディウスは、ティベリウス・クラウディウスの書状と元老院の決議を受け取ると、ヒストリアからリグリア人のもとへと軍団を移動させた。
§41.12.8ad Scultennam flumen in campos progressi castra habebant hostes, ibi cum iis acie dimicatum.
敵はスクルテンナ川の近くの平野に進出して陣営を張っていたが、そこで彼らと会戦が交えられた。
quindecim milia caesa, plus septingenti aut in proelio aut in castris — nam ea quoque expugnata sunt — capti, et signa militaria unum et quinquaginta capta.
1万2000名が殺害され、戦闘中あるいは陣営において――というのも陣営も攻め落とされたからである――700名以上が捕虜となり、さらに51本の軍旗が奪われた。
§41.12.9Ligures, reliquiae caedis, in montes refugerunt, passimque populanti campestris agros consuli nulla usquam apparuerunt arma.
虐殺の生き残りであるリグリア人たちは山々へと逃げ込み、平野の農地をあちこち略奪して回る執政官の前に、武装した敵はどこにも姿を現さなかった。
§41.12.10Claudius duarum gentium uno anno victor, duabus, quod raro alius, in consulatu pacatis provinciis Romam revertit.
クラウディウスは、一年のうちに二つの民族の征服者となり、執政官の任期中に二つの属州を平定するという、他の者には滅多にない快挙を成し遂げてローマに帰還した。

語釈・文法注

  1. 41.12.2cuius — 文頭の関係代名詞で、前文の主語である `Ti. Claudius` を受ける連結用法(relative connection)。「彼の[書状によって]」と訳す。
  2. 41.12.3traduceret — 接続法未完了過去で、主節の `decretum`(決議)の内容を規定する間接命令節。接続詞 `ut` が省略されている。
  3. 41.12.8dimicatum — 自動詞 `dimico` の非人称受動態過去 `dimicatum est` からの `est` の省略。動作そのものが行われたことを表す。
  4. 41.12.9populanti ... consuli — 現在分詞を伴う与格で、`nulla ... apparuerunt arma`(いかなる武力も現れなかった)に対する「関係の与格」(dative of reference)。略奪を行っている執政官の視点・状況において、敵が姿を見せなかったことを示す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §41.12.1-41.12.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.12.1-41.12.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。