Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.7.1-40.7.9

宴席での揉め事とペルセウスによる訪問の拒絶

1510 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

デメトリウスの部下たちがペルセウスのスパイを殴ったことで、両者の対立が深まる。和解を求めようとペルセウスの邸宅へ向かったデメトリウス一行を、ペルセウスは暗殺の企てとして門前払いにする。

§40.7.1convivium eo die sodalium, qui simul decurrerant, uterque habuit, cum vocatus ad cenam ab Demetrio Perseus negasset.
その日、模擬演習をともに行った仲間たちの宴会を、両者がそれぞれ催した。 ただし、ペルセウスはデメトリウスから夕食に招かれたが断っていた。
§40.7.2festo die benigna invitatio et hilaritas iuvenalis utrosque in vinum traxit. commemoratio ibi certaminis ludicri
祝祭の日であるため、温かい招待と若者らしい陽気さが両者を深酒へと誘った。
§40.7.3et iocosa dicta in adversarios, ita ut ne ipsis quidem ducibus abstineretur, iactabantur.
そこでは、模擬戦闘の思い出話や、敵手に対するからかいの言葉が、指導者たち自身にさえ容赦がなされないほどに、投げ交わされた。
§40.7.4ad has excipiendas voces speculator ex convivis Persei missus cum incautior obversaretur, exceptus a iuvenibus forte triclinio egressis male mulcatur.
これらの言葉を盗み聞きするために、ペルセウスの会食者の中から送り込まれたスパイが、うかつにもうろついていたところ、たまたま食堂から出てきた若者たちに捕まり、ひどく殴られた。
§40.7.5huius rei ignarus Demetrius “quin comisatum” inquit “ad fratrem imus et iram eius, si qua ex certamine residet, simplicitate et hilaritate nostra lenimus?” omnes ire se conclamarunt praeter eos,
この事を知らないデメトリウスは、「兄のところへ繰り出して、模擬戦の怒りが少しでも残っているなら、私たちの率率さと陽気さで和らげようではないか」と言った。 全員が行くと叫んだが、次の者たちは除外された。
§40.7.6qui speculatoris ab se pulsati praesentem ultionem metuebant.
彼らは、自分たちが殴ったスパイから即座の復讐を受けることを恐れていた。
cum eos quoque Demetrius traheret, ferrum veste abdiderunt, quo se tutari, si qua vis fieret, possent.
デメトリウスが彼らをも連れて行こうとすると、彼らは衣服の中に剣を隠した。 もし何らかの暴力が振るわれた場合に、身を守ることができるようにするためである。
§40.7.7nihil occulti esse in intestina discordia potest.
内輪の不和において、隠し通せることなど何もない。
utraque domus speculatorum et proditorum plena erat.
両者の邸宅はスパイと裏切り者で満ちていた。
praecucurrit index ad Persea, ferro succinctos nuntians cum Demetrio quattuor adulescentes venire.
密告者がペルセウスのもとへ先回りして走り、デメトリウスとともに、剣を帯びた4人の若者がやって来ると告げた。
§40.7.8etsi causa apparebat — nam ab iis pulsatum convivam suum audierat —, infamandae rei causa ianuam obserari iubet, et ex parte superiore aedium versisque in viam fenestris comisatores, tamquam ad caedem suam venientes, aditu ianuae arcet.
理由は明らかであったが(というのも、自分の会食者が彼らに殴られたと聞いていたからである)、事態を不名誉なものにする(デメトリウスを陥れる)ために、ペルセウスは門を閉めるよう命じた。 そして、邸宅の上階や通りに面した窓から、繰り出してきた者たちを、まるで自分を殺害しにやって来るかのように扱い、門への接近を阻んだ。
§40.7.9Demetrius per vinum, quod excluderetur, paulisper vociferatus in convivium redit, totius rei ignarus.
デメトリウスは、自分が締め出されたことに対し、酔った勢いでしばらく大声をあげて抗議したが、事の真相を全く知らぬまま、自分の宴席に戻っていった。

語釈・文法注

  1. §40.7.1uterque — 単数代名詞であり、単数動詞 habuit を伴っているが、文脈上はペルセウスとデメトリウスの両者がそれぞれ個別に宴会を開いたことを意味する。
  2. §40.7.5comisatum — 動詞 comisor(飲み騒ぐ、交歓する)のスピーヌム(目的格)であり、移動を表す動詞 imus とともに用いられて動作の目的(「飲み騒ぎに」)を表している。
  3. §40.7.8infamandae rei causa — 動形容詞 infamandae が名詞 rei と一致し、causa(属格支配、〜のために)とともに目的を表している。ここでは事態を大げさにしてデメトリウス側に不名誉な悪名を着せる意図を示す。
  4. §40.7.9quod excluderetur — quod 節内の接続法(未完了過去)は、デメトリウス自身が不満を抱いた主観的な理由(「自分が締め出されたことに対して」)を説明するために用いられている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.7.1-40.7.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.7.1-40.7.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。