Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.53.1-40.53.6

フルウィウスのリーグリア勝利とガリア人の退去命令

1556 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官フルウィウスはリーグリア戦役で勝利を収め、ローマでは感謝祭が催される一方、イタリアに平和裏に侵入したアルプス越えのガリア人に対し、元老院は退去を命じて首謀者の処罰を決定する。

§40.53.1biduo, quo senatum legerunt censores, Q. Fulvius consul profectus in Ligures, per invios montes Ballistae saltus cum exercitu transgressus, signis collatis cum hoste pugnavit;
ケンソルたちが元老院議員の選定を行った二日間のうちに、執政官クィントゥス・フルウィウスはリーグリア人のもとへ出発し、道なき山々を経てバッリスタの峠を軍とともに越え、敵と交戦した。
§40.53.2neque tantum acie vicit, sed castra quoque eodem die cepit.
彼は会戦において勝利しただけでなく、同日のうちに敵の陣営をも占領した。
tria milia ducenti hostium caesi sunt, omnisque ea regio Ligurum in deditionem venit.
敵は3200人が殺害され、リーグリア人のその全地域が降伏した。
§40.53.3consul deditos in campestres agros deduxit, praesidiaque montibus inposuit.
執政官は、降伏した者たちを平野の土地へ移住させ、山々には守備隊を配置した。
celeriter etRoma consul ad hostes et ex provincia litterae Romam venerunt: supplicationes ob eas res gestas in triduum decretae sunt;
速やかに、ローマから執政官のもとへと、また現地からローマへと書状が届いた。 これらの事績に対して、3日間の感謝祭が議決された。
§40.53.4praetores quadraginta hostiis maioribus per supplicationes rem divinam fecerunt.
プラエトルたちは感謝祭の間、40頭の成長した生贄をもって神事を執り行った。
ab altero consule L. Manlio nihil memoria dignum in Liguribus est gestum.
もう一人の執政官ルキウス・マンリウスによるリーグリアでの活動には、特筆に値することは何もなかった。
§40.53.5Galli Transalpini, tria milia hominum, in Italiam transgressi, neminem bello lacessentes agrum a consulibus et senatu petebant, ut pacati sub imperio populi Romani essent.
アルプス越えのガリア人3千人がイタリアに渡り、戦争で誰をも挑発することなく、ローマ人民の支配のもとで平和に暮らせるよう、執政官と元老院に土地を求めた。
§40.53.6eos senatus excedere Italia iussit, et consulem Q. Fulvium quaerere et animadvertere in eos, qui principes et auctores transcendendi Alpes fuissent.
元老院は彼らにイタリアから退去するよう命じ、また執政官クィントゥス・フルウィウスに対し、アルプス越えを主導し扇動した者たちを捜査し処罰するよう命じた。

語釈・文法注

  1. §40.53.1biduo — 制限時間(〜の間に)を表す奪格。関係代名詞 `quo`(奪格、先行詞は `biduo`)が導く関係節 `quo senatum legerunt censores` に修飾され、「ケンソルたちが元老院議員の選定を行ったその2日間のうちに」の意となる。
  2. §40.53.3et Roma consul ad hostes et ex provincia litterae Romam venerunt — 写本の伝承に混乱が見られる箇所。文法的には、後半の `ex provincia litterae Romam venerunt`(属州からローマへ書簡が届いた)に対応する並行構造として、前半に `litterae` や動詞の省略を補い、「ローマから敵地にいる執政官のもとへ(書簡が)届いた」と解釈される。
  3. §40.53.6animadvertere in eos — `animadvertere in aliquem`(人に対して司法上の処置をとる、人を処罰する)という慣用表現。不定詞 `quaerere` と並列され、執政官が果たすべき命令の内容となっている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.53.1-40.53.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.53.1-40.53.6

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。