Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.42.1-40.42.13

ゲンティウス王の海賊行為と神職の後任人事

1545 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

前法務官ドゥロニウスがイリュリア王ゲンティウスの海賊行為をローマに報告し、双方の使節が主張を闘わせる。また、ローマで疫病により多くの神官が急逝し、最高神祇官や祭祀王などの神職の補充・就任を巡る争いや人事が行われた。

§40.42.1eodem anno L. Duronius, qui praetor anno superiore fuerat, ex Illyrico cum decem navibus Brundisium rediit.
同じ年、前年に法務官であったルキウス・ドゥロニウスが、イリュリクムから10隻の船とともにブルンディシウムに帰還した。
inde in portu relictis navibus cum venisset Romam, inter exponendas res, quas ibi gessisset, haud dubie in regem Illyriorum Gentium latrocinii omnis maritimi causam avertit:
そこから船を港に残してローマに来た際、現地で行ったことを報告する中で、彼はあらゆる海の略奪の責任を、疑いなくイリュリア人の王ゲンティウスに帰した。
§40.42.2ex regno eius omnes naves esse, quae superi maris oram depopulatae essent; de his rebus se legatos misisse, nec conveniendi regis potestatem factam.
彼の王国から、上の海の沿岸を荒らしたすべての船が出ていること、これらの件について自身が使節を派遣したが、王に面会する機会は与えられなかったこと。
§40.42.3venerant Romam legati a Gentio, qui, quo tempore Romani conveniendi regis causa venissent, aegrum forte eum in ultimis partibus fuisse regni dicerent:
ゲンティウスから使節たちがローマに来ており、彼らは、ローマ人たちが王に会うためにやって来たとき、王はたまたま王国の最奥地で病床に伏していたのだと語った。
§40.42.4petere Gentium ab senatu, ne crederent confictis criminibus in se, quae inimici detulissent.
ゲンティウスは元老院に対し、敵対者たちが告発した自分に対するでっち上げの罪状を信じないよう求めている、と。
ad ea Duronius adiecit multis civibus Romanis et sociis Latini nominis iniurias factas in regno eius, et cives Romanos dici Corcyrae retineri.
これに対しドゥロニウスは、多くのローマ市民やラティン名の同盟者たちが彼の王国で不当な扱いを受けており、また、ローマ市民たちがコルキュラに拘留されていると言われている、と付け加えた。
§40.42.5eos omnes Romam adduci placuit, C. Claudium praetorem cognoscere, neque ante Gentio regi legatisve eius responsum reddi.
彼ら全員をローマに連行すること、法務官ガイウス・クラウディウスが審理すること、そしてそれまではゲンティウス王やその使節たちに回答を与えないことが決定された。
inter multos alios, §40.42.6quos pestilentia eius anni absumpsit, sacerdotes quoque aliquot mortui sunt.
多くの他の人々のうち、その年の疫病が命を奪った多くの人々の中に、数名の神官たちもまた死去した。
L. Valerius Flaccus pontifex mortuus est: in eius locum suffectus est Q. Fabius Labeo.
神祇官ルキウス・ウァレリウス・フラックスが死去し、彼の代わりにクィントゥス・ファビウス・ラベオが補充された。
§40.42.7P. Manlius, qui nuper ex ulteriore Hispania redierat, triumvir epulo: Q. Fulvius M. f.
最近、遠地ヒスパニアから帰還したプブリウス・マンリウスは、三首領の祝宴係であったが。
in locum eius triumvir cooptatus, tum praetextatus erat.
その代わりに、マルクスの息子クィントゥス・フルウィウスが三首領に選出されたが、彼は当時まだ未成年の衣を着用していた。
§40.42.8de rege sacrificulo sufficiendo in locum Cn.
クネウス・コルネリウス・ドラベッラの代わりに祭祀王を補充することを巡って、最高神祇官ガイウス・セルウィリウスと、海軍二人官ルキウス・コルネリウス・ドラベッラとの間で争いが生じた。
Cornelii Dolabellae contentio inter C. Servilium pontificem maximum fuit et L. Cornelium Dolabellam duumvirum navalem, quem ut inauguraret pontifex magistratu sese abdicare iubebat.
最高神祇官は、彼を就任させるために官職を辞任するよう命じていた。
§40.42.9recusantique id facere ob eam rem multa duumviro dicta a pontifice, deque ea, cum provocasset, certatum ad populum.
二人官がそうすることを拒否したため、その理由で最高神祇官によって彼に罰金が科され、彼が抗告したため、その件について民衆の前で争われた。
§40.42.10cum plures iam tribus intro vocatae dicto esse audientem pontifici duumvirum iuberent, multamque remitti, si magistratu se abdicasset, vitium de caelo, quod comitia turbaret, intervenit.
すでに多くの部族が呼び入れられ、二人官が最高神祇官の命令に従うべきこと、そしてもし彼が官職を辞したなら罰金を免除すべきことを命じようとしていたとき、民会を妨げる天からの凶兆が割り込んだ。
religio inde fuit pontificibus inaugurandi Dolabellae.
その結果、神祇官たちにとって、ドラベッラを就任させることへの宗教的忌避が生じた。
§40.42.11P. Cloelium Siculum inaugurarunt, qui secundo loco nominatus erat.
彼らは、第二候補に指名されていたプブリウス・クロエリウス・シクルスを就任させた。
exitu anni et C. Servilius Geminus pontifex maximus decessit: idem decemvir sacrorum fuit.
年の終わりに、最高神祇官ガイウス・セルウィリウス・ゲミヌスもまた死去した。 彼は十人委員でもあった。
pontifex in locum eius a collegio cooptatus est Q. Fulvius Flaccus:
彼の代わりに、クィントゥス・フルウィウス・フラックスが神祇官会によって神祇官に選出された。
§40.42.12creatus inde pontifex maximus M. Aemilius Lepidus, cum multi clari viri petissent;
その後、多くの著名な人々が求めていた中で、マルクス・アエミリウス・レピドゥスが最高神祇官に選出された。
et decemvir sacrorum Q. Marcius Philippus in eiusdem locum est cooptatus.
また、十人委員としてはクィントゥス・マルキウス・フィリップスが同じく彼の代わりに選出された。
§40.42.13et augur Sp. Postumius Albinus decessit: in locum eius P. Scipionem, filium Africani, augures cooptarunt.
また、鳥占官スプリアス・ポストゥミウス・アルビヌスが死去し、彼の代わりに鳥占官たちはアフリカヌスの息子プブリウス・スキピオを選出した。
Cumanis eo anno petentibus permissum, ut publice Latine loquerentur et praeconibus Latine vendendi ius esset.
この年、クマエの人々の請願により、公的にラテン語を話すこと、および布告人たちがラテン語で販売を行う権利を持つことが許可された。

語釈・文法注

  1. §40.42.1inter exponendas res — 「報告すべきことを報告する間に」の意。前置詞 `inter` と動名詞的形容詞(動形容詞)の対格 `exponendas` が結びつき、時間的経過を示す。
  2. §40.42.2ex regno eius omnes naves esse — 前文の `avertit`(責任を帰した)から導かれる報告内容として、対格と不定詞(AcI)の構文が間接話法で継続している。
  3. §40.42.7P. Manlius, qui nuper ex ulteriore Hispania redierat, triumvir epulo — 動詞 `mortuus est`(死去した)が省略されている。後続の `in locum eius`(彼の代わりに)および §40.42.6 の `pestilentia`(疫病)の文脈から、マンリウスの死が前提とされている。
  4. §40.42.8magistratu sese abdicare — `abdicare` は再帰代名詞(`sese`)を対格とし、辞職する官職を奪格(`magistratu`)で表す。「官職を辞任する」という慣用表現。
  5. §40.42.9recusantique id facere ob eam rem multa duumviro dicta — `multa ... dicta [est]` は「罰金が科された」の意。`recusanti`(拒む者)と `duumviro`(二人官)は同格の与格(不利益の与格)で、罰金を科された対象を示す。
  6. §40.42.10dicto esse audientem pontifici — `dicto audiens sum` は「(与格に)従う」という慣用句。ここでは `pontifici`(最高神祇官に)が与格であり、`duumvirum` がその意味上の主語(対格不定詞構文)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.42.1-40.42.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.42.1-40.42.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。