Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.19.1-40.19.11

数々の凶兆と疫病および元老院による諸対策

1522 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマと地方で多くの凶兆が現れ、疫病が猛威を振るう中、元老院の命令により、病気による兵員不足への対処、バッコス祭の不法結社に対する査問の再開、選挙買収防止法の制定が行われる。

§40.19.1prodigia multa foeda et Romae eo anno visa et nuntiata peregre.
その年、多くの不吉で忌まわしい凶兆がローマでも目撃され、また地方からも報告された。
§40.19.2in area Vulcani et Concordiae sanguine pluvit; et pontifices hastas motas nuntiavere, et Lanuvini simulacrum Iunonis Sospitae lacrimasse.
ウルカヌスとコンコルディアの境内に血の雨が降り、神官たちは[マールスの]槍が動いたと報告し、ラヌウィウムの人々は救済者ユノの像が涙を流したと報告した。
pestilentia in agris forisque §40.19.3et conciliabulis et in urbe tanta erat, ut Libitina funeribus vix sufficeret.
地方や、市場街や、集会場、そして市内における疫病は非常に激しく、リビティナが死者の埋葬にほとんど追いつかないほどであった。
§40.19.4his prodigiis cladibusque anxii patres decreverunt, ut et consules, quibus diis videretur, hostiis maioribus sacrificarent, et decemviri libros adirent.
これらの凶兆と災厄に憂慮した元老院議員たちは、執政官たちが相応しいと思われる神々に大いなる犠牲獣を捧げて生贄の儀式を行うこと、そして10人官が書を参照することを決定した。
§40.19.5eorum decreto supplicatio circa omnia pulvinaria Romae in diem unum indicta est.
彼らの決定により、ローマのすべての神座の周りで1日間の祈願祭が布告された。
iisdem auctoribus et senatus censuit et consules edixerunt, ut per totam Italiam triduum supplicatio et feriae essent.
同じ者たちの勧告に基づいて、元老院も決議し、執政官たちもイタリア全土で3日間の祈願祭と祝祭日を設けるよう布告した。
§40.19.6pestilentiae tanta vis erat, ut, cum propter defectionem Corsorum bellumque ab Iliensibus concitatum in Sardinia octo milia peditum ex sociis Latini nominis placuisset scribi et trecentos equites, quos M. Pinarius praetor secum in Sardiniam traiceret, §40.19.7tantum hominum demortuum esse, tantum ubique aegrorum consules renuntiaverint, ut is numerus effici militum non potuerit.
疫病の勢いは非常に激しく、コルシカ人の反乱とイリエンセスによって引き起こされたサルディニアでの戦争のために、法務官マルクス・ピナリウスが自身とともにサルディニアへ率いて渡るための、同盟者およびラテン名特権者からの歩兵8000人と騎兵300人を徴募することが決定されていたものの、非常に多くの人々が死亡し、いたるところに多くの病人がいると執政官たちが報告したため、その人数の兵士を満たすことができなかったほどであった。
§40.19.8quod deerat militum, sumere a Cn. Baebio proconsule, qui Pisis hibernabat, iussus praetor atque inde in Sardiniam traicere.
不足した分の兵士については、ピサエで冬営していた前執政官グナエウス・バエビウスから受け取り、そこからサルディニアへ渡るよう法務官は命じられた。
L Duronio praetori, §40.19.9cui provincia Apulia evenerat, adiecta de Bacchanalibus quaestio est, cuius residua quaedam velut semina ex prioribus malis iam priore anno apparuerant;
法務官ルキウス・ドゥロニウスには、アプリアが担当任務として当たっていたが、バッコス祭に関する査問が追加された。 そのいくつかの残党、言わば過去の弊害の種は、すでにその前の年に現れていた。
§40.19.10sed magis inchoatae apud LPupium praetorem quaestiones erant quam ad exitum ullum perductae.
しかし、前法務官ルキウス・プピウスのもとでの査問は開始されただけで、何ら結末に至ってはいなかった。
id persecare novum praetorem, ne serperet iterum latius, patres iusserunt.
この問題を徹底的に根絶し、再びより広く蔓延することのないようにすることを、元老院は新しい法務官に命じた。
§40.19.11et legem de ambitu consules ex auctoritate senatus ad populum tulerunt.
また、執政官たちは元老院の勧告に基づき、選挙買収に関する法案を民会に提出した。

語釈・文法注

  1. 40.19.2sanguine pluvit — 非人称動詞 pluit(雨が降る、ここでは完了形 pluvit)が「〜をもって」を示す手段または物質の奪格名詞 sanguine とともに用いられ、「血の雨が降った」という意味を表している。
  2. 40.19.2forisque — 名詞 forum(公共広場、市場街)の複数奪格形であり、前置詞 in に支配されている(in agris forisque et conciliabulis と並行)。副詞 foris(屋外で)ではない。
  3. 40.19.6pestilentiae tanta vis erat, ut — 非常に長い結果節(ut節)を導く。骨格は「疫病が非常に激しかったため、執政官たちが報告し(ut... consules renuntiaverint)、兵士数を満たすことができなかった(ut is numerus effici militum non potuerit)」。最初の ut 節の中に譲歩の cum 節(cum... placuisset scribi...)が挿入され、renuntiaverint の目的語として間接話法(tantum hominum demortuum esse...)が続いている。
  4. 40.19.10id persecare — 動詞 persecare は「完全に切り取る、根絶する」の意。前文の「禍の種(semina)」に対する外科的な比喩。iubeo(命じる)の目的語となる対格 novum praetorem とともに不定詞句を形成している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.19.1-40.19.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.19.1-40.19.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。