Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.17.1-40.17.8

カルタゴとマシニッサの紛争とリグリア戦争の終結

1520 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマの仲裁人がカルタゴとマシニッサ王の土地紛争を調停するが結論を出せず元老院へ差し戻す。リグリアでの戦争は終結し、ガリア人の動向に対処するため執政官の一方がローマへ戻る。

§40.17.1eodem anno inter populum Carthaginiensem et regem Masinissam in re praesenti disceptatores Romani de agro fuerunt.
同じ年に、カルタゴの民とマシニッサ王との間で、問題の土地において、ローマの調停官たちが土地をめぐる争いを仲裁した。
§40.17.2ceperat eum ab Carthaginiensibus pater Masinissae Gala; Galam Syphax inde expulerat, postea in gratiam soceri Hasdrubalis Carthaginiensibus dono dederat;
マシニッサの父ガラがそれをカルタゴ人たちから奪い、そこからシファクスがガラを追い出し、のちに義父ハスドルバルの歓心を買うためにカルタゴ人たちに贈り物としてそれを与えていた。
§40.17.3Carthaginienses eo anno Masinissa expulerat.
その年にマシニッサがカルタゴ人たちをそこから追い払った。
haud minore certamine animorum, quam cum ferro et acie dimicarunt, res acta apud Romanos.
彼らが武器と陣列をもって戦ったときに劣らぬほどの精神の激しい争いをもって、ローマ人たちの面前で訴訟が争われた。
§40.17.4Carthaginienses, quod maiorum suorum fuisset, deinde ab Syphace ad se pervenisset, repetebant.
カルタゴ人たちは、それが自分たちの先祖のものであり、そののちにシファクスから自分たちにもたらされたものであるという理由で、返還を求めていた。
Masinissa paterni regni agrum se et recepisse et habere gentium iure aiebat;
マシニッサは、父の王国の領土を自分は取り戻し、万民法によって所有しているのだと主張していた。
et causa et possessione superiorem esse;
そして、権利においても占有においても、自分が優位にあると(主張した)。
§40.17.5nihil aliud se in ea disceptatione metuere, quam ne pudor Romanorum, dum vereantur, ne quid socio atque amico regi adversus communes suos atque illius hostes indulsisse videantur, damno sit.
彼はその討議において、ローマ人たちの慎み深さが――彼らが、自分たちの、また彼の共通の敵に対して、同盟者であり友である王に何か便宜を図ったと見なされるのを恐れるあまり――自分に不利益となること、これ以外には何も恐れていないと述べた。
§40.17.6legati possessionis ius non mutarunt, causam integram Romam ad senatum reiecerunt.
使節たちは占有の権利を変更せず、事案をそのままローマの元老院へと差し戻した。
in Liguribus nihil postea gestum.
リグリア人たちの間では、その後何事も起こらなかった。
recesserant primum in devios saltus, deinde dimisso exercitu passim in vicos castellaque sua dilapsi sunt.
彼らはまず人里離れた森へと退却し、それから軍を解散して、至るところにある自分たちの村や砦へと散っていった。
§40.17.7consules quoque dimittere exercitum voluerunt, ac de ea re patres consuluerunt.
執政官たちも軍を解散したいと考え、その件について元老院に諮った。
alterum ex iis dimisso exercitu ad magistratus in annum creandos venire Romam iusserunt, alterum cum legionibus suis Pisis hiemare.
元老院は彼らのうちの一方に、軍を解散させた上で、翌年の政務官を選出するためにローマへ来るよう命じ、もう一方には、自身の軍団とともにピサエで冬営するよう命じた。
§40.17.8fama erat Gallos Transalpinos iuventutem armare, nec, in quam regionem Italiae effusura se multitudo esset, sciebatur.
アルプス越えのガリア人たちが青年たちを武装させているという噂があり、その大群がイタリアのどの地域になだれ込んでくることになるのかは分かっていなかった。
ita inter se consules compararunt, ut Cn.
そのため、執政官たちは、グナエウス・バエビウスが民会へ赴くよう、自分たちの間で取り決めた。
Baebius ad comitia iret, quia M. Baebius frater eius consulatum petebat.
なぜなら彼の兄弟のマルクス・バエビウスが執政官職を求めて立候補していたからである。

語釈・文法注

  1. 40.17.5damno — 「不利益として」を表す目的の与格。ここでは「彼(マシニッサ)にとって」を意味する利害関係の与格(sibi)が省略されており、二重与格の構文をなしている。
  2. 40.17.5dum vereantur — 接続法を伴う dum は、ここでは主観的な理由や同時的な条件を表し、「〜を恐れるあまり」という意味合いを持つ。また、間接話法の中の従属節として接続法が用いられている(引喩の接続法)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.17.1-40.17.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.17.1-40.17.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。