§40.16.1dicenti haec lacrimae simul spiritum et vocem intercluserunt.
これらを語る彼に、涙が同時に息と声を遮った。
§40.16.2Philippus summotis iis paulisper collocutus cum amicis pronuntiavit, non verbis se nec unius horae disceptatione causam eorum diiudicaturum, sed inquirendo in utriusque vitam ac mores, et dicta factaque in magnis parvisque rebus observando,
フィリッポスは彼らを退出させ、友たちと少しの間協議した後、自分は言葉や一時間の討論によって彼らの事件を裁決するのではなく、両者の生涯と素行を調査し、大きな事柄や小さな事柄における言行を観察することによって裁決するつもりであると宣告した。
§40.16.3ut omnibus appareret noctis proximae crimen facile revictum, suspectam nimiam cum Romanis Demetrii gratiam esse.
前夜の容疑は容易に反証されたものの、デメトリウスのローマ人との過度な友好関係は疑わしいままであるということが、すべての人に明らかになるように。
haec maxime vivo Philippo velut semina iacta sunt Macedonici belli, quod cum Perseo gerendum erat.
これらが、とりわけフィリッポスの存命中に、のちにペルセウスと戦われることになるマケドニア戦争の、いわば蒔かれた種であった。
consules ambo in Ligures, §40.16.4quae tum una consularis provincia erat, proficiscuntur.
両執政官はともにリグリア人たちのもとへ、 ――それは当時、唯一の執政官格の属州であったが――出発した。
et quia prospere ibi res gesserunt, supplicatio in unum diem decreta est.
そして、彼らがそこで成功を収めたため、一日の感謝祭が議決された。
§40.16.5Ligurum duo milia fere ad extremum finem provinciae Galliae, ubi castra Marcellus habebat, venerunt, uti reciperentur, orantes.
およそ二千人のリグリア人が、マルケルスが陣営を置いていたガリア属州の境界の端へと、自分たちを受け入れてくれるよう懇願しながらやって来た。
Marcellus opperiri eodem loco Liguribus iussis senatum per litteras consuluit.
マルケルスはリグリア人たちに同じ場所で待機するよう命じた上で、書簡により元老院に指示を仰いだ。
§40.16.6senatus rescribere M. Ogulnium praetorem Marcello iussit verius fuisse consules, quorum provincia esset, quam se, quid e re publica esset, decernere;
元老院は法務官マルクス・オグルニウスに、マルケルスへ以下のように返答するよう命じた。
tum quoque non placere nisi per deditionem Ligures recipi, et receptis arma adimi atque eos ad consules mitti senatum aequum censere.
国家の利益となるのが何であるかを決定することは、自分よりも、その属州を担当する執政官たちのほうにとってより適切であったこと、また現時点においても無条件降伏によるのでなければリグリア人を受け入れることは認められず、受け入れた者からは武器を剥奪し、彼らを執政官たちのもとへ送るのが至当であると元老院は考えていること。
praetores eodem tempore, §40.16.7P. Manlius in ulteriorem Hispaniam, quam et priore praetura provinciam obtinuerat, Q. Fulvius Flaccus in citeriorem pervenit, exercitumque ab A. Terentio accepit: nam ulterior morte P. Sempronii proconsulis sine imperio fuerat.
同じ時期に、法務官たちは、プブリウス・マンリウスは、以前の法務官の任期中にも属州として獲得していた遠ヒスパニアへ、クィントゥス・フルウィウス・フラックスは近ヒスパニアへと到着し、アウルス・テレンティウスから軍を引き継いだ。 というのも、遠ヒスパニアは前執政官プブリウス・センプロニウスの死によって、指揮官のいない状態だったからである。
§40.16.8Fulvium Flaccum oppidum Hispanum Urbicnam nomine oppugnantem Celtiberi adorti sunt.
ウルビクナという名のヒスパニアの町を攻めていたフルウィウス・フラックスを、ケルティベリア人たちが襲撃した。
dura ibi proelia aliquot facta, multi Romani milites et vulnerati et interfecti sunt.
そこでは激しい戦闘が何度か行われ、多くのローマ兵が負傷し、また戦死した。
vicit perseverantia Fulvius, quod nulla vi abstrahi ab obsidione potuit: Celtiberi fessi proeliis variis abscesserunt.
だが、いかなる力によっても包囲から引き離されなかったフルウィウスは、その粘り強さによって勝利した。 様々な戦闘に疲弊したケルティベリア人たちは退却した。
§40.16.9urbs amoto auxilio eorum intra paucos dies capta et direpta est: praedam militibus praetor concessit.
彼らの救援が取り去られたため、町は数日のうちに攻略され、略奪された。 法務官は戦利品を兵士たちに与えた。
§40.16.10Fulvius hoc oppido capto, Manlius exercitu tantum in unum coacto, qui dissipatus fuerat, nulla alia memorabili gesta re, exercitus in hiberna deduxerunt.
フルウィウスはこの町を攻略したのち、マンリウスは散り散りになっていた軍を集めたのみで、ほかに見るべき功績を挙げることなく、軍を冬営地へと退かせた。
§40.16.11haec ea aestate in Hispania gesta.
これらがその夏にヒスパニアで成されたことである。
Terentius, qui ex ea provincia decesserat, ovans urbem iniit.
その属州から帰還したテレンティウスは、小凱旋式を挙行して市内に入った。
translatum argenti pondo novem milia trecenta viginti, auri octoginta pondo et duo, coronae aureae sexaginta septem.
運び込まれた銀は9,320ポンド、金は82ポンド、金の冠は67個であった。