§40.16.1dicenti haec lacrimae simul spiritum et vocem intercluserunt.
이 말을 하는 그에게 눈물이 동시에 숨과 목소리를 가로막았다.
§40.16.2Philippus summotis iis paulisper collocutus cum amicis pronuntiavit, non verbis se nec unius horae disceptatione causam eorum diiudicaturum, sed inquirendo in utriusque vitam ac mores, et dicta factaque in magnis parvisque rebus observando,
필리포스는 그들을 물러나게 하고 잠시 친구들과 상의한 후, 자신은 말이나 한 시간의 토론으로 그들의 사건을 판가름하지 않고, 양자의 삶과 품행을 조사하고 크고 작은 일에서 그들의 언행을 관찰함으로써 결정할 것이라고 선언했다.
§40.16.3ut omnibus appareret noctis proximae crimen facile revictum, suspectam nimiam cum Romanis Demetrii gratiam esse.
전날 밤의 혐의는 쉽게 반박되었으나, 데메트리오스의 로마인들과의 과도한 친분은 의심스럽다는 점이 모든 이에게 분명해지도록 하기 위함이었다.
haec maxime vivo Philippo velut semina iacta sunt Macedonici belli, quod cum Perseo gerendum erat.
이것들이 특히 필리포스가 살아 있는 동안, 장차 페르세우스와 치르게 될 마케도니아 전쟁의 씨앗처럼 뿌려진 것들이었다.
consules ambo in Ligures, §40.16.4quae tum una consularis provincia erat, proficiscuntur.
두 집정관은 모두 리구리아인들을 향해 ――당시 그곳은 유일한 집정관 소관 속주였는데――출발했다.
et quia prospere ibi res gesserunt, supplicatio in unum diem decreta est.
그리고 그들이 그곳에서 성공적으로 정무를 수행했기 때문에, 하루 동안의 감사 제례가 의결되었다.
§40.16.5Ligurum duo milia fere ad extremum finem provinciae Galliae, ubi castra Marcellus habebat, venerunt, uti reciperentur, orantes.
약 2,000명의 리구리아인이 마르켈루스가 진영을 치고 있던 갈리아 속주의 가장자리 국경으로 와서, 자신들을 받아달라고 애원했다.
Marcellus opperiri eodem loco Liguribus iussis senatum per litteras consuluit.
마르켈루스는 리구리아인들에게 같은 장소에서 대기하도록 명령한 뒤, 서한을 통해 원로원에 자문을 구했다.
§40.16.6senatus rescribere M. Ogulnium praetorem Marcello iussit verius fuisse consules, quorum provincia esset, quam se, quid e re publica esset, decernere;
원로원은 법무관 마르쿠스 오굴니우스에게 마르켈루스에게 다음과 같이 답장을 보내도록 명령했다.
tum quoque non placere nisi per deditionem Ligures recipi, et receptis arma adimi atque eos ad consules mitti senatum aequum censere.
즉, 국가에 이로운 것이 무엇인지를 결정하는 것은 법무관 자신보다는 그 속주를 소관하는 집정관들에게 더 적절한 일이었다는 것, 또한 지금도 무조건 투항을 통하지 않고는 리구리아인들을 받아들이는 것을 원치 않으며, 받아들인 이들에게는 무기를 압수하고 그들을 집정관들에게 보내는 것이 타당하다고 원로원은 생각한다는 것이었다.
praetores eodem tempore, §40.16.7P. Manlius in ulteriorem Hispaniam, quam et priore praetura provinciam obtinuerat, Q. Fulvius Flaccus in citeriorem pervenit, exercitumque ab A. Terentio accepit: nam ulterior morte P. Sempronii proconsulis sine imperio fuerat.
같은 시기에 법무관들은, 푸블리우스 만리우스는 이전의 법무관 임기 때도 속주로 보유했던 먼 쪽 히스파니아에, 퀸투스 풀비우스 플라쿠스는 가까운 쪽 히스파니아에 도착하여 아울루스 테렌티우스로부터 군대를 인수받았다. 먼 쪽 히스파니아는 전직 집정관 푸블리우스 셈프로니우스의 죽음으로 지휘관이 없는 상태였기 때문이다.
§40.16.8Fulvium Flaccum oppidum Hispanum Urbicnam nomine oppugnantem Celtiberi adorti sunt.
우르비크나라는 이름의 히스파니아 성읍을 공격하고 있던 풀비우스 플라쿠스를 켈티베리아인들이 기습했다.
dura ibi proelia aliquot facta, multi Romani milites et vulnerati et interfecti sunt.
그곳에서 몇 차례 격렬한 전투가 벌어져 많은 로마 군사들이 부상을 입고 전사했다.
vicit perseverantia Fulvius, quod nulla vi abstrahi ab obsidione potuit: Celtiberi fessi proeliis variis abscesserunt.
그러나 어떤 힘으로도 포위망에서 끌어낼 수 없었던 풀비우스는 끈기로 승리를 거두었다. 다양한 전투에 지친 켈티베리아인들은 물러갔다.
§40.16.9urbs amoto auxilio eorum intra paucos dies capta et direpta est: praedam militibus praetor concessit.
그들의 구원이 사라지자 성읍은 며칠 만에 함락되고 약탈당했다. 법무관은 전리품을 병사들에게 허용했다.
§40.16.10Fulvius hoc oppido capto, Manlius exercitu tantum in unum coacto, qui dissipatus fuerat, nulla alia memorabili gesta re, exercitus in hiberna deduxerunt.
풀비우스는 이 성읍을 함락시킨 뒤, 만리우스는 흩어져 있던 군대를 하나로 모았을 뿐, 다른 주목할 만한 업적을 세우지 않은 채 군대를 겨울 숙영지로 인도했다.
§40.16.11haec ea aestate in Hispania gesta.
이것이 그해 여름 히스파니아에서 일어난 일들이다.
Terentius, qui ex ea provincia decesserat, ovans urbem iniit.
그 속주에서 물러난 테렌티우스는 소개선식을 거행하며 로마 시로 들어왔다.
translatum argenti pondo novem milia trecenta viginti, auri octoginta pondo et duo, coronae aureae sexaginta septem.
운반된 은은 9,320파운드, 금은 82파운드, 금관은 67개였다.