Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §4.54.1-4.54.9

初の平民財務官の選出と選挙形式をめぐる対立

252 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

新たに執政官が選出される中、平民は財務官選挙において初めて平民出身の財務官を三名誕生させ、大きな勝利を収めた。これに憤慨した貴族と、さらなる官職解放を求めるイキリウス家の護民官たちとの間で、次の選挙の形式をめぐり対立が生じる。

§4.54.1creati consules sunt Cn. Cornelius Cossus, L. Furius Medullinus iterum.
グナエウス・コルネリウス・コッススと、二度目のルキウス・フリウス・メドゥッリヌスが執政官に選出された。
§4.54.2non alias aegrius plebs tulit tribunicia comitia sibi non commissa.
これほど激しい憤りをもって平民が、軍事護民官選挙が自分たちに委ねられなかったことを耐え忍んだことは他になかった。
eum dolorem quaestoriis comitiis simul ostendit et ulta est tunc primum plebeis quaestoribus creatis,
平民はその怒りを財務官選挙において示すと同時に晴らし、この時初めて、平民出身の財務官たちが選出された。
§4.54.3ita ut in quattuor creandis uni patricio K. Fabio Ambusto relinqueretur locus, tres plebei Q. Silius, P. Aelius, P. Pupius clarissimarum familiarum iuvenibus praeferrentur.
その結果、四名の選出において、貴族にはただ一人、カエソ・ファビウス・アンブストゥスにのみ席が残され、三名の平民、クィントゥス・シリウス、プブリウス・アエリウス、プブリウス・プピウスが、きわめて名門の家柄の若者たちよりも優先して選ばれた。
§4.54.4auctores fuisse tam liberi populo suffragii Icilios accipio, ex familia infestissima patribus tres in eum annum tribunos plebis creatos, multarum magnarumque rerum molem avidissimo ad ea populo ostentantes, cum adfirmassent nihil se moturos, §4.54.5si ne quaestoriis quidem comitiis, quae sola promiscua plebei patribusque reliquisset senatus, satis animi populo esset ad id, quod tam diu vellent et per leges liceret.
このように自由な民衆の投票を促した張本人は、イキリウス家の人々であったと私は伝え聞いている。 この年、貴族に極めて敵対的なこの家系から三名が平民護民官に選出されており、彼らは、その実現を熱望する民衆に対して、数多くの重大な事案の山を提示しながら、自分たちは何一つ提案を動かさないだろうと言明していたのである、もし、元老院が平民と貴族の双方に共通のものとして残した唯一の選挙である財務官選挙においてすら、民衆がこれほど長く熱望し、かつ法律によって許されている事柄に対して、十分な勇気を示さないのであれば、と。
§4.54.6pro ingenti itaque victoria id fuit plebi, quaesturamque eam non honoris ipsius fine aestimabant, sed patefactus ad consulatum ac triumphos locus novis hominibus videbatur.
それゆえ、これは平民にとって巨大な勝利とみなされた。 彼らはこの財務官職をその名誉自体の範囲によって評価したのではなく、これによって新参者たちに対して執政官職や凱旋式への道が開かれたと考えたのである。
§4.54.7patres contra non pro communicatis, sed pro amissis honoribus fremere;
これに対して貴族たちは、名誉が共有されたのではなく、奪われたのだとして憤慨した。
negare, si ea ita sint, liberos tollendos esse, qui pulsi maiorum loco cernentesque alios in possessione dignitatis suae salii flaminesque nusquam alio quam ad sacrificandum pro populo sine imperiis ac potestatibus relinquantur.
彼らは、もし事態がこのようであるなら、子供を育てるべきではないと主張した。 祖先の地位から追い落とされ、他者が自分たちの本来の尊厳を占有しているのを目にしながら、若者たちがサリイ神官やフラメン神官として、軍事指揮権も権限も持たずに、民衆のために生贄を捧げること以外の何のためでもなく放置されることになるからである。
§4.54.8inritatis utriusque partis animis cum et spiritus plebs sumpsisset et tres ad popularem causam celeberrimi nominis haberet duces, patres omnia quaestoriis comitiis, ubi utrumque plebi liceret, similia fore cernentes tendere ad consulum comitia, quae nondum promiscua essent;
双方の感情が激している中、平民は勇気を得て、平民の主張のためにきわめて高名な三人の指導者を得ていたのに対し、貴族は、平民にとってどちらも許されている財務官選挙と同じことが、あらゆる選挙で起こるであろうと予見し、いまだ共有されていない執政官選挙へと傾注した。
§4.54.9Icilii contra tribunos militum creandos dicere et tandem aliquando inpertiendos plebi honores.
他方、イキリウス家の人々は、軍事護民官が選出されるべきであり、ついに、そしてようやく、名誉が平民に分かち与えられるべきであると主張した。

語釈・文法注

  1. §4.54.2plebeis quaestoribus creatis — 独立奪格(Ablative Absolute)の構造。「平民の財務官たちが選出されたことによって」を意味する。「plebeis」は形容詞「plebeius」(平民の)の複数奪格で、「quaestoribus」に係る。
  2. §4.54.4auctores fuisse tam liberi populo suffragii Icilios accipio — 動詞「accipio」(受け取る、伝え聞く)が、対格不定詞構文(Icilios auctores fuisse...)を従えている。「suffragii」は「auctores」に係る属格であり、「populo」は「liberi suffragii」の及ぶ対象を示す与格(「民衆にとって自由な投票」)である。
  3. §4.54.7liberos tollendos esse — 「liberos tollere」(子供を取り上げる、育てる)という慣用的な表現に基づく動形容詞(接尾辞 -ndus)を用いた対格不定詞構文。「negare ... liberos tollendos esse」で「子供を育てるべきではないと主張する」の意味になる。ローマの習慣で、父親が生まれた赤子を床から持ち上げることで我が子と承認し養育する意志を示したことに由来する。
  4. §4.54.7fremere; negare — これらは歴史的不定法(Historical Infinitive)であり、未完了過去直説法と同等の意味を表し、主語は「patres」である。歴史的不定法は、叙事詩的または歴史記述の文脈において、活発で急速な動きを描写するために好んで用いられる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §4.54.1-4.54.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.54.1-4.54.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。