Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §4.47.1-4.47.8

ラビキの攻略とセルウィリウスの独裁官辞任

245 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

独裁官クィントゥス・セルウィリウス・プリスクスはアイクィ人を破ってその陣営とラビキを占領し、任期わずか8日で辞任した後、元老院はラビキへの植民を決定した。

§4.47.1transierat ex re bene gesta superbia neglegentiaque ad Aequos, quae in Romanis ducibus fuerat.
勝利によって、かつてローマの指揮官たちのうちにあった傲慢さと怠慢さが、アイクィ人の側へと移っていた。
§4.47.2itaque primo statim proelio cum dictator equitatu inmisso antesignanos hostium turbasset, legionum inde signa inferri propere iussit signiferumque ex suis unum cunctantem occidit.
それゆえ、最初の戦闘ですぐに、独裁官が騎兵を突撃させて敵の先鋒を混乱させると、そこから直ちに軍団の軍旗を進めるよう命じ、ためらっていた己の軍旗持ちの一人を殺害した。
§4.47.3tantus ardor ad dimicandum fuit, ut impetum Aequi non tulerint, victique acie cum fuga effusa petissent castra, brevior tempore et certamine minor castrorum oppugnatio fuit, §4.47.4quam proelium fuerat.
戦うことへの非常に大きな熱意があったため、アイクィ人はその攻撃に耐えられず、戦列において敗れ、散り散りになって逃走して陣営を目指したとき、陣営への強襲は、時間においても短く、戦闘においてもより小さかった、戦闘がそうであったよりも。
captis direptisque castris cum praedam dictator militi concessisset secutique fugientem ex castris hostem equites renuntiassent omnes Labicanos, magnam partem Aequorum Labicos confugisse, §4.47.5postero die ad Labicos ductus exercitus oppidumque corona circumdata scalis captum ac direptum est.
陣営が占領され略奪された後、独裁官が戦利品を兵士に分け与え、逃走する敵を陣営から追跡した騎兵たちが、ラビキの住民全員と、アイクィ人の大部分がラビキへと逃げ込んだと報告したとき、翌日、軍隊はラビキへと率いられ、町は包囲され、梯子によって占領され略奪された。
dictator exercitu victore Romam reducto die octavo, §4.47.6quam creatus erat, magistratu se abdicavit;
独裁官は勝利した軍隊をローマに引き連れて帰り、指名されてから八日目に官職を辞した。
et opportune senatus, priusquam ab tribunis plebi agrariae seditiones mentione inlata de agro Labicano dividendo fierent, censuit frequens coloniam Labicos deducendam.
そして好都合なことに、元老院は、護民官たちによってラビキの土地の分配に関する言及が持ち出されて土地をめぐる暴動が引き起こされる前に、多数の出席をもってラビキに植民市を創設すべきであると議決した。
coloni ab urbe mille §4.47.7et quingenti missi bina iugera acceperunt.
ローマ市から千五百人の植民者が派遣され、それぞれ二ユゲルムの土地を受け取った。
Captis Labicis ac deinde tribunis militum consulari potestate Agrippa Menenio Lanato et C. Servilio Structo et P. Lucretio Tricipitino, §4.47.8iterum omnibus his, et Sp. Rutilio Crasso et insequente anno A. Sempronio Atratino tertium et duobus iterum M. Papirio Mugillano et Sp. Nautio Rutilo biennium tranquillae externae res, discordia domi ex agrariis legibus fuit.
ラビキの占領の後、次に執政官権限のある軍事補佐官にアグリッパ・メネニウス・ラナトゥス、ガイウス・セルウィリウス・ストルクトゥス、プブリウス・ルクレティウス・トリキピティヌスが、これら全員が二度目で、そしてスプリウス・ルティリウス・クラッススが就任し、さらに翌年には、アウルス・センプロニウス・アトラティヌスが三度目、そして他方の二人、マルクス・パピリウス・ムギッラヌスとスプリウス・ナウティウス・ルティルスが二度目で就任したが、この二年間、対外的な状況は平穏であり、国内では土地法をめぐる不和があった。

語釈・文法注

  1. §4.47.1superbia neglegentiaque — 二つの名詞(女性単数)が主語となっているが、関係節内の動詞 fuerat は単数形である。これは、二つの主語が単一の複合的概念(「傲慢と怠慢」)として扱われているか、あるいは動詞が最も近い名詞(neglegentia)に一致している(近接一致)ためである。
  2. §4.47.3brevior tempore et certamine minor — これらは比較級の形容詞であり、直後の castrorum oppugnatio を修飾している。比較の対象は、次の文(§4.47.4)の冒頭にある quam proelium fuerat(戦闘がそうであったよりも)である。
  3. §4.47.6die octavo, quam — die octavo quam...(または octavo die quam...)は、後続の直説法過去完了 creatus erat と共に、「〜から8日目に」「〜の8日後に」という時間を表す。quam は postquam(〜の後に)の post が省略されたものと同等に機能している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §4.47.1-4.47.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.47.1-4.47.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。