Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §4.14.1-4.14.7

アハラによるマエリウスの誅伐

212 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

独裁官キンキナトゥスはマエリウスをフォルムに召喚したが、マエリウスは抵抗して逃亡を図った。騎兵長官アハラが彼を追跡して斬殺し、独裁官はその功績を称えて国家の解放を宣言した。

§4.14.1postero die dispositis praesidiis cum in forum descendisset conversaque in eum plebs novitate rei ac miraculo esset et Maeliani atque ipse dux eorum in se intentam vim tanti imperii cernerent,
翌日、警備兵を配置した上で、彼がフォルムに降りていくと、平民は事態の新奇さと驚きによって彼に注目しており、マエリウスの支持者たちと、彼らの指導者自身は、自分たちに向けられたこれほど強大な権力の力を見ていた。
§4.14.2expertes consiliorum regni, qui tumultus, quod bellum repens aut dictatoriam maiestatem aut Quinctium post octogesimum annum rectorem rei publicae quaesisset, §4.14.3rogitarent, missus ab dictatore Servilius magister equitum ad Maelium “vocat te” inquit “dictator.
王権への計画に関わっていない人々は、いかなる騒乱が、あるいはどのような突然の戦争が、独裁官の尊厳、もしくは八十歳を超えたクィンクティウスを国家の指導者として求めたのか、と問い尋ねていたが、独裁官から遣わされた騎兵長官セルウィリウスが、マエリウスに近づいて言った。 「独裁官がお前を呼んでいる。
” cum pavidus ille, quid vellet, quaereret Serviliusque causam dicendam esse proponeret crimenque a Minucio delatum ad senatum diluendum, §4.14.4tunc Maelius recipere se in catervam suorum et primum circumspectans tergiversari, postremo, cum apparitor iussu magistri equitum duceret, ereptus a circumstantibus fugiensque fidem plebis Romanae inplorare et opprimi se consensu patrum dicere, quod plebi benigne fecisset;
」彼が怯えながら、何を望んでいるのかと尋ね、セルウィリウスが、弁明を行わねばならず、ミヌキウスによって元老院に報告された告発を釈明せねばならないと提示したとき、そのときマエリウスは、自分の支持者たちの群れの中に身を引き、最初は辺りを見回しながらぐずぐずしていたが、ついに、騎兵長官の命令によって役人が彼を連行しようとすると、周囲の人々によって奪い返され、逃げながら、ローマ平民の庇護を哀願し、自分が平民に親切を尽くしたという理由で、貴族たちの合意によって圧殺されようとしているのだと言った。
§4.14.5orare, ut opem sibi ultimo in discrimine ferrent neve ante oculos suos trucidari sinerent.
そして、この最後の危機において自分に援助を与え、自分たちの目の前で虐殺されるのを見過ごさないでほしい、と懇願した。
§4.14.6haec eum vociferantem adsecutus Ahala Servilius obtruncat respersusque cruore, stipatus caterva patriciorum iuvenum, dictatori renuntiat vocatum ad eum Maelium repulso apparitore concitantem multitudinem poenam meritam habere.
これらを彼が叫んでいるところに、追いついたアハラ・セルウィリウスが彼を斬り殺した。 そして血に染まり、貴族の若者たちの群れに囲まれて、独裁官に報告した。 彼のもとに召喚されたマエリウスが、役人を退けて群衆を扇動していたが、当然の罰を受けた、と。
§4.14.7tum dictator “macte virtute” inquit, “C. Servili, esto liberata re publica.
そのとき独裁官は言った。 「ガイウス・セルウィリウスよ、汝の勇気に栄えあれ、国家は解放されたのだ。

語釈・文法注

  1. §4.14.3rogitarent — 動詞 rogitarent(接続法未完了過去)は、§4.14.1 冒頭の cum に支配される一連の従属節(descendisset, esset, cernerent)の最後に位置し、それらと並列されている。この文全体の主節の主動詞は inquit である。
  2. §4.14.4recipere se — recipere およびそれに続く tergiversari, inplorare, dicere, また §4.14.5 の orare は、いずれも歴史的不定詞(infinitivus historicus)であり、主格の主語(Maelius, fugiens)を伴って直説法未完了過去の代わりに用いられ、緊迫した場面を生き生きと描写している。
  3. §4.14.6vocatum ad eum Maelium ... poenam meritam habere — 伝達の動詞 renuntiat(報告する)に導かれた間接話法の対格不定詞構文(A.C.I.)。不定詞の主語は対格の Maelium であり、これに分詞 vocatum(召喚された)と concitantem(扇動していた)が係っている。不定詞動詞は habere で、repulso apparitore は独立奪格である。
  4. §4.14.7macte virtute ... esto — 祝福や称賛を表す慣用表現。macte は mactus(崇められた、祝福された)の呼格(または副詞形)で、手段の奪格 virtute および sum の二人称単数命令形 esto とともに用いられ、「汝の勇気に栄えあれ」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §4.14.1-4.14.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.14.1-4.14.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。