§4.12.1pax domi forisque fuit et hoc et insequente anno C. Furio Pacilo et M. Papirio Crasso consulibus.
この年も、そして翌年、ガイウス・フリウス・パキルスとマルクス・パピリウス・クラッススが執政官の年にも、国内外に平和があった。
§4.12.2ludi ab decemviris per secessionem plebis a patribus ex senatus consulto voti eo anno facti sunt.
以前、平民が貴族から離脱した際に元老院決議によって誓約された競技会が、その年、十人委員によって挙行された。
§4.12.3causa seditionum nequiquam a Poetelio quaesita, qui tribunus plebis iterum ea ipsa denuntiando factus neque,
反乱の口実は、ポエテリウスによって無駄に探し求められた。
§4.12.4ut de agris dividendis plebi referrent consules ad senatum, pervincere potuit, et, cum magno certamine obtinuisset, ut consulerentur patres, consulum an tribunorum placeret comitia haberi, consules creari iussi sunt;
彼は、まさにそのことを警告することによって再び平民護民官に選出されたが、平民への土地分配について執政官たちが元老院に諮るよう説得することはできず、また、大きな争いの末に、執政官の選挙と(執政官特権を持つ軍事)護民官の選挙のどちらを行うのが望ましいか父祖たちの意見を聞くことを勝ち取ったものの、執政官が選出されるべきことが命令された。
§4.12.5ludibrioque erant minae tribuni denuntiantis se dilectum inpediturum, cum quietis finitumis neque bello neque belli apparatu opus esset.
そして、隣国が平穏であり、戦争も戦争の準備も必要でなかったため、自分が徴兵を阻止するだろうと警告する護民官の脅しは、あざ笑いの的となった。
§4.12.6sequitur hanc tranquillitatem rerum annus Proculo Geganio Macerino, L. Menenio Lanato consulibus multiplici clade ac periculo insignis, seditionibus, fame, regno prope per largitionis dulcedinem in cervices accepto;
この事態の平穏の後に、プロクルス・ゲガニウス・マケリヌスとルキウス・メネニウス・ラナトゥスが執政官の年が続くが、この年は、反乱、飢饉、そして分配の甘い魅力によって王権を首に受け入れそうになったことなど、多様な惨禍と危険によって特徴づけられる年であった。
§4.12.7unum afuit bellum externum;
外国との戦争だけが欠けていた。
quo si adgravatae res essent, vix ope deorum omnium sisti potuisset.
もしそれによって事態がさらに重くされていたなら、神々すべての助けを借りても、ほとんど止めることはできなかったであろう。
coepere a fame mala, seu adversus annus frugibus fuit, seu dulcedine contionum et urbis deserto agrorum cultu;
諸々の災いは飢饉から始まったが、それは作物の実りに不利な年であったためか、あるいは集会や都市の甘い魅力のために農耕が放棄されたためであった。
§4.12.8nam utrumque traditur.
なぜなら、両方の説が伝えられているからである。
et patres plebem desidem et tribuni plebis nunc fraudem nunc neglegentiam consulum accusabant.
貴族たちは平民が怠惰であると非難し、平民の護民官たちは執政官たちの裏切りや怠慢を時に非難していた。
postremo perpulere plebem haud adversante senatu, ut L. Minucius praefectus annonae crearetur felicior in eo magistratu ad custodiam libertatis futurus quam ad curationem ministerii sui, quamquam postremo annonae quoque levatae haud immeritam et gratiam et gloriam tulit.
最後に彼らは、元老院の反対を受けずに、ルキウス・ミヌキウスが食糧長官に選出されるよう平民を説得した。 彼は、この職において自由を守るためにはより成功するであろうが、自らの職務の遂行においてはそうではなく、とはいえ最終的には食糧事情が改善されたことによって、十分に値する感謝と栄光を手にした。
§4.12.9qui cum multis circa finitimos populos legationibus terra marique nequiquam missis, nisi quod ex Etruria haud ita multum frumenti advectum est, nullum momentum annonae fecisset et revolutus ad dispensationem inopiae, §4.12.10profiteri cogendo frumentum et vendere, quod usui menstruo superesset, fraudandoque parte diurni cibi servitia, criminando inde et obiciendo irae populi frumentarios, acerba inquisitione aperiret magis quam levaret inopiam, §4.12.11multi ex plebe spe amissa, potius quam ut cruciarentur trahendo animam, capitibus obvolutis se in Tiberim praecipitaverunt.
彼は、近隣の諸民族へ陸路および海路で多くの使節を無駄に派遣したものの(エトルリアからそれほど多くない穀物が運ばれてきたことだけは例外であったが)、食糧事情に何の影響も与えられず、欠乏した物資の分配へと逆戻りし、穀物を申告させ、1ヶ月の必要量を超える分を販売することを強制し、また奴隷たちから1日の食料の一部をだまし取り、さらに穀物商たちを告発して人民の怒りの矛先にさらすことによって、その過酷な詮索により、欠乏を和らげるというよりはむしろ暴露することになり、平民の多くの者が希望を失い、命を長引かせて苦しむよりはと、頭を覆い、テベレ川に身を投げた。