§39.49.1eventus memorabilis est, quod, cum bello superiores essent, Achaei, Philopoemen praetor eorum capitur, ad praeoccupandam Coronen, quam hostes petebant, inita valle iniqua cum equitibus paucis oppressus.
その戦争の結末は特筆すべきものである。 というのも、アカイア人が戦争において優勢であったにもかかわらず、彼らのプラエトルであるフィロポイメンが捕らえられたからである。 彼は、敵が向かっていたコローネを先んじて占拠しようとして、少数の騎兵とともに険しい谷に入り込み、不意を襲われたのであった。
§39.49.2ipsum potuisse effugere Thracum Cretensiumque auxilio tradunt: sed pudor relinquendi equites, nobilissimos gentis, ab ipso nuper lectos, tenuit.
彼自身はトラキア兵やクレタ兵の助けを借りて逃れることができたはずだと人々は伝えているが、彼自身によって最近選抜されたばかりの、同盟の最も高貴な若者たちである騎兵たちを見捨てることへの羞恥心が彼を引き留めた。
§39.49.3quibus dum locum ad evadendas angustias cogendo ipse agmen praebet, sustinens impetus hostium, prolapso equo et suo ipse casu et onere equi super eum ruentis haud multum afuit, quin exalimaretur,
彼自身が殿を固めることによって彼らに狭い通路から脱出するための時間を与え、敵の攻撃を支え防いでいる間に、馬が躓いて転倒し、彼自身の落下の衝撃と、彼の上に倒れ込んできた馬の重みの両方によって、もう少しで息絶えるところであった。
§39.49.4septuaginta annos iam natus et diutino morbo, ex quo tum primum reficiebatur, viribus admodum attenuatis.
彼はすでに70歳になっており、また長患いの病気から当時ようやく回復しつつあるところだったため、体力が著しく衰えていたのである。
§39.49.5iacentem hostes superfusi oppresserunt;
横たわっている彼を、上から押し寄せた敵たちが組み伏せた。
cognitumque a verecundia memoriaque meritorum haud secus quam ducem suum attollunt reficiuntque et ex valle devia in viam portant, vix sibimet ipsi prae necopinato gaudio credentes;
そして彼であると分かると、畏敬の念と彼の功績の記憶とから、あたかも自分たちの指揮官であるかのように抱き起こし、介抱し、人里離れた谷から街道へと運び出した。 彼らは、予期せぬ喜びのあまり、自分たち自身の目をほとんど信じられない様子であった。
§39.49.6pars nuntios Messenen praemittunt debellatum esse, Philopoemenem captum adduci.
彼らの一部は、戦争は終わり、フィロポイメンが捕らえられて連行されつつあるという知らせをメッセネに先んじて送った。
§39.49.7primum adeo incredibilis visa res, ut non pro vano modo sed vix pro sano nuntius audiretur.
最初は、このことはあまりにも信じがたく思われたので、使者は単に虚言を吐いているとみなされるだけでなく、正気ではないとさえみなされるほどであった。
deinde ut super alium alius idem omnes adfirmantes veniebant, tandem facta fides;
その後、次から次へと使者がやってきて、皆が同じことを主張するに及んで、ようやく信用された。
§39.49.8et priusquam appropinquare urbi satis scirent, ad spectaculum omnes simul liberi ac servi, pueri quoque cum feminis, effunduntur.
そして、彼が都市に近づいているということが十分に知れ渡る前に、その光景を一目見ようと、自由人も奴隷も、子供も女性も、皆が同時に外へ溢れ出た。
itaque clauserat portam turba, dum pro se quisque, nisi ipse oculis suis credidisset, vix pro comperta tantam rem habiturus videtur.
そのため、群衆によって門が塞がれてしまった。 というのも、誰もが、自分自身の目で確かめない限りは、そのような大事件を事実として受け入れることは到底できないと考えているようだったからである。
§39.49.9aegre submoventes obvios intrare portam, qui adducebant Philopoemenem, potuerunt.
フィロポイメンを連行してきた者たちは、立ちふさがる人々を脇に退けながら、かろうじて門を入ることができた。
aeque conferta turba iter reliquum clauserat;
同様に密集した群衆が、残りの道をも塞いでいた。
§39.49.10et cum pars maxima exclusa a spectaculo esset, theatrum repente, quod propinquum viae erat, compleverunt, et, ut eo adduceretur in conspectum populi, una voce omnes exposcebant.
そして、大半の人々が路上での見物から締め出されてしまったため、彼らは街道の近くにあった劇場にたちまち押し寄せ、そこを満員にした。 そして、彼が民衆の前に姿を現すようにそこへ連行されることを、皆が一斉に要求した。
§39.49.11magistratus et principes veriti, ne quem motum misericordia praesentis tanti viri faceret, cum alios verecundia pristinae maiestatis collatae praesenti fortunae, alios recordatio ingentium meritorum motura esset, procul in conspectu eum statuerunt,
政務官たちや指導者たちは、これほど偉大な人物が目の前にいることに対する同情心が、何らかの暴動を引き起こすのではないかと恐れた。 ある人々は、彼の現在の境遇と比較されたかつての尊厳への畏敬の念によって、また別の人々は、彼の計り知れない功績の記憶によって心を動かされるはずだったからである。 そこで、彼らは彼を遠くから見える場所に立たせた。
§39.49.12deinde raptim ex oculis hominum abstraxerunt, dicente praetore Dinocrate esse, quae pertinentia ad summam belli percunctari eum magistratus vellent.
その後、速やかに人々の目の前から彼を連れ去った。 プラエトルのディノクラテスが、政務官たちが彼に尋問したい、戦争の行方に関する重要な事柄がある、と言ったからである。
inde abducto eo in curiam et senatu vocato consultari coeptum.
その後、彼が議事堂へと連行され、元老院が招集されて審議が開始された。