Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.43.1-39.43.5

フラミニヌスの残虐行為に関する異説とカトの糾弾

1490 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ヴァレリウス・アンティアスによる、クィンクティウスの残虐行為に関するもう一つの異説が紹介され、カトの演説の最後における告発の条件が語られる。

§39.43.1Valerius Antias, ut qui nec orationem Catonis legisset et fabulae tantum sine auctore editae credidisset, aliud argumentum, simile tamen et libidine et crudelitate peragit.
ヴァレリウス・アンティアスは、カトの演説を読んだこともなく、ただ出所不明の流布された作り話を信じていた者であるため、好色さと残酷さにおいてよく似た、別の物語を展開している。
Placentiae famosam mulierem, §39.43.2cuius amore deperiret, in convivium arcessitam scribit.
彼は、プラケンティアで、執政官が死ぬほど深く愛していたある悪名高い女を、宴会に呼び寄せたと書いている。
ibi iactantem sese scorto inter cetera rettulisse, quam acriter quaestiones exercuisset, et quam multos capitis damnatos in vinculis haberet, quos securi percussurus esset.
そこで執政官は他の事柄の中でも、自分がどれほど厳しく尋問を執り行ってきたか、そして斧で斬首する予定の死刑囚をどれほど多く獄中に留めているかを、その情婦に対して自慢げに語った。
§39.43.3tum illam infra eum accubantem negasse umquam vidisse quemquam securi ferientem, et pervelle id videre.
すると、彼のすぐ下の寝台に横たわっていた女は、誰かが斧で人を打つのを一度も見たことがないと否定し、それをぜひとも見たいと強く望んだ。
hic indulgentem amatorem unum ex illis miseris attrahi iussum securi percussisse.
ここで、甘い愛人である執政官は、それら哀れな者たちのうちの一人を連れてくるように命じ、斧で斬首した。
§39.43.4facinus, sive eo modo, quo censor ohiecit, sive, ut Valerius tradit, commissum est, saevum atque atrox: inter pocula atque epulas, ubi libare diis dapes, ubi bene precari mos esset, ad spectaculum scorti procacis, in sinu consulis recubantis, mactatam humanam victimam esse et cruore mensam respersam!
この行為は、監察官が難詰した方法であれ、あるいはヴァレリウスが伝えている方法であれ、犯されたこと自体が残酷で極悪非道なものである。 杯と宴会の間に、神々に食事の捧げ物を献じ、幸運を祈るのが習わしであるその場所で、執政官の胸に横たわっている奔放な娼婦の見世物のために、人間の犠牲が屠られ、食卓が血でまき散らされたのだから!
§39.43.5in extrema oratione Catonis condicio Quinctio fertur, ut si id factum negaret ceteraque, quae obiecisset, sponsione defenderet sese: sin fateretur, ignominiane sua quemquam doliturum censeret, cum ipse vino et venere amens sanguine hominis in convivio lusisset?
カトの演説の最後において、クィンクティウスに対して条件が提示されている。 すなわち、もし彼がその行為や、カトが非難したその他の事柄を否定するならば、賭けによって自らを弁護せよ。 しかし、もし認めるならば、自身がワインと愛欲によって正気を失い、宴会において人間の血で戯れたというのに、誰かが自らの不名誉を悲しんでくれるとでも思うのか、と。

語釈・文法注

  1. 39.43.1ut qui nec orationem Catonis legisset et fabulae tantum sine auctore editae credidisset — ut qui に接続法(legisset, credidisset)が続くことで、理由(「〜な人なので」)を表す関係節を形成している。
  2. 39.43.3negasse umquam vidisse quemquam securi ferientem, et pervelle id videre — negasse(否定した/〜でないと言った)に et pervelle(そして非常に望んだ)が並列されている。negasse の否定の意味が pervelle に及ぶのを避けるため、et の後には「(望んでいると)言った」という肯定の伝聞動詞(dixisse など)を補って解釈する。
  3. 39.43.4mactatam humanam victimam esse et cruore mensam respersam — 対格主語(victimam, mensam)と不定詞(mactatam... esse, respersam [esse])からなる、強い感情や非難を表す感嘆的対格不定詞(感嘆を表す対格と不定詞)の構文である。直前の facinus ... commissum est, saevum atque atrox の内容を具体的に描写している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.43.1-39.43.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.43.1-39.43.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。