Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.39.1-39.39.15

法務官補充選挙とフラックスの立候補を巡る対立

1486 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

法務官デキミウスの死に伴う補充選挙において、次期按察官フラックスの立候補を巡り激しい対立が生じる。元老院は最終的に補充選挙を行わず、法務官の数は十分であると決定する。

§39.39.1hac sedata contentione alia subinde C. Decimii praetoris morte exorta est.
この争いが静まると、直後に法務官ガイウス・デキミウスの死によって、もう一つの争いが生じた。
§39.39.2Cn. Sicinius et L. Pupius, qui aediles proximo anno fuerant, et C. Valerius flamen Dialis et Q. Fulvius Flaccus — is quia aedilis curulis designatus erat, sine toga candida, sed maxima ex omnibus contentione — petebant;
前年に按察官であったグナエウス・シキニウスとルキウス・プピウス、そしてユーピテルの神官ガイウス・ウァレリウス、およびクィントゥス・フルウィウス・フラックス ――彼は次期会堂按察官に指名されていたため、白いトガを着用していなかったが、すべての人の中で最大の熱意をもって立候補していた―― が(法務官職を)求めていた。
§39.39.3certamenque ei cum flamine erat.
そして彼と神官との間に競り合いがあった。
et postquam primo aequare, mox superare etiam est visus, pars tribunorum plebis negare rationem eius habendam esse,
そして、彼が最初は肩を並べ、間もなく上回りさえするように見えたとき、平民護民官の一部は彼の立候補を考慮に入れるべきではないと主張した。
§39.39.4quod duos simul unus magistratus, praesertim curules, neque capere posset nec gerere;
一人の人間が二つの公職、特にどちらも会堂格の公職を同時に得ることも務めることもできないから、というのがその理由であった。
pars legibus eum solvi aequum censere, ut quem vellet praetorem creandi populo potestas fieret.
別の護民官たちは、彼が法律から免除されるのが公平であり、それによって民衆が望む者を法務官に選出する権能が与えられるようにすべきだと考えていた。
§39.39.5L. Porcius consul primo in ea sententia esse, ne nomen eius acciperet;
執政官ルキウス・ポルキウスは、最初は彼の名前を受理しないという意見であった。
§39.39.6deinde, ut ex auctoritate senatus idem faceret, convocatis patribus referre se ad eos dixit, quod nec iure ullo nec exemplo tolerabili liberae civitati aedilis curulis designatus praeturam peteret;
その後、元老院の決定に基づいて同じことを行うために、元老院議員たちを招集してこの件を諮り、自由な国家において、いかなる法によっても、また許容できるいかなる前例によっても、次期会堂按察官に指名されている者が法務官職を求めるべきではないからであると述べた。
sibi, nisi quid aliud iis videretur, in animo esse e lege comitia habere.
そして自分としては、彼らに別の考えがない限り、法に従って選挙民会を開催するつもりであるとした。
§39.39.7patres censuerunt, uti L. Porcius consul cum Q. Fulvio ageret, ne impedimento esset, quo minus comitia praetoris in locum C. Decimii subrogandi e lege haberentur.
元老院議員たちは、執政官ルキウス・ポルキウスがクィントゥス・フルウィウスと交渉し、ガイウス・デキミウスの補充のための法務官選挙が法に従って行われることの妨げに彼がならないようにすることを決議した。
§39.39.8agenti consuli ex senatus consulto respondit Flaccus iihil, quod se indignum esset, facturum.
元老院決議に基づいて交渉する執政官に対して、フラックスは、自分にふさわしくないことは何もしないだろうと答えた。
medio responso spemn ad voluntatem interpretantibus fecerat cessurum patrum auctoritati esse.
この曖昧な返答によって、彼は自分の都合の良いように解釈する者たちに、彼が元老院の決定に従うだろうという希望を抱かせた。
§39.39.9comitiis acrius etiam quam ante petebat criminando, extorqueri sibi a consule et senatu populi Romani beneficium, et invidiam fieri geminati honoris, tamquam non appareret, ubi designatus praetor esset, extemplo aedilitate se abdicaturum.
民会において、彼は以前よりもさらに激しく、執政官と元老院によってローマ民衆の恩恵が自分から奪われようとしており、また公職の重複に対する反感が捏造されていると非難することで立候補運動を行った。 あたかも、彼が法務官に指名されたならば、直ちに按察官職を辞任するであろうことが明白でないかのように。
consul cum §39.39.10et pertinaciam petentis crescere et favorem populi magis magisque in eum inclinari cerneret, dimissis comitiis senatum vocavit.
執政官は、立候補者の執拗さが増し、民衆の支持がますます彼へと傾いているのを見て、民会を解散し、元老院を招集した。
censuerunt frequentes, quoniam Flaccum auctoritas patrum nihil movisset, ad populum cum Flacco agendum.
多数の議員たちが、元老院の決定がフラックスを少しも動かさなかった以上、民衆の前でフラックスと交渉すべきであると決議した。
§39.39.11contione advocata cum egisset consul, ne tum quidem de sententia motus gratias populo Romano egit, quod tanto studio, quotienscumque declarandae voluntatis potestas facta esset, praetorem se voluisset facere:
市民集会を招集して執政官が交渉した際、彼はその時でさえ自分の意見を曲げず、意志を表明する機会が与えられるたびに、これほどの熱意をもって自分を法務官にしようと望んでくれたことに対してローマ民衆に感謝を述べた。
§39.39.12ea sibi studia civium suorum destituere non esse in animo.
そして、同胞たちのそうした熱意を裏切るつもりは自分にはないと述べた。
haec vero tam obstinata vox tantum ei favorem accendit, ut haud dubius praetor esset, si consul accipere nomen vellet.
しかし、この非常に頑なな言葉は彼に対する非常に大きな支持を燃え上がらせたので、もし執政官が立候補を受理するならば、彼が法務官になることは疑いなかった。
§39.39.13ingens certamen tribunis et inter se ipsos et cum consule fuit, donec senatus a consule est habitus decretumque:
護民官たちの間での互いの争い、および彼らと執政官との間の巨大な争いがあり、ついに執政官によって元老院が開催され、決議がなされた。
§39.39.14quoniam praetoris subrogandi comitia ne legibus fierent, pertinacia Q. Flacci et prava studia hominum impedirent, senatum censere satis praetorum esse;
補充の法務官を選出する民会が法に従って行われないように、クィントゥス・フラックスの執拗さと人々のよこしまな熱意が妨げているので、元老院は、法務官の数は十分であると判断する。
§39.39.15P. Cornelius utramque in urbe iurisdictionem haberet, Apollinique ludos faceret.
プブリウス・コルネリウスが市内における両方の裁判管轄区を担当し、アポローンの競技会を主催することとする。

語釈・文法注

  1. 39.39.3negare — negare, censere, esse (39.39.5) などの不定詞は歴史的不定詞であり、三人称単数または複数の直説法未完了(negabant, censebant, erat)と同等の意味で用いられている。緊迫した叙述や対立の構図を強調するための表現である。
  2. 39.39.6liberae civitati — 形容詞 tolerabili にかかる与格(「自由な国家にとって許容できる」)と解釈することも、文全体に対する判断・関係の与格(「自由な国家において、許容できる前例」)と解釈することも可能。ここでは「自由国家において許容できる」という性質を表すものとして理解する。
  3. 39.39.8interpretantibus — 現在分詞の与格複数形で、spem fecerat(~に希望を抱かせた)の与格補語。ad voluntatem は「自分の意志(望み)に従って」という方向・方法を表す副詞句で、分詞 interpretantibus に係る。
  4. 39.39.9tamquam non appareret — 反実の条件・譲歩を表す tamquam に導かれる従属節で、接続法未完了 appareret が用いられている。直後の abdicaturum は、間接話法の主動詞(述語)として esse が省略された対格不定詞句(se abdicaturum esse)であり、appareret(「明白である」)の主語節を形成している。
  5. 39.39.14ne legibus fierent — 妨害を表す動詞 impedirent の名詞節として、通常の quominus や quin ではなく、目的・結果に近い ne... fierent(「~が行われないように」)が使われている。quoniam 節の中で、pertinacia と studia が主語、impedirent が動詞である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.39.1-39.39.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.39.1-39.39.15

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。