Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.29.1-39.29.10

使節の保留判断とマンリウスの小凱旋式

1476 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

フィリッポス王の演説に対してローマ使節は留保的な判断を下し、王のローマへの敵意は決定的なものとなる。一方ローマでは、ヒスパニアから帰還したプロコンスルのマンリウスに小凱旋式が認められ、アプリアでは奴隷の暴動が鎮圧される。

§39.29.1movit aliquantum oratio regis legatos.
王の演説は使節たちをある程度動かした。
itaque medio responso rem suspenderunt: si decem legatorum decreto Eumeni datae civitates eae essent, nihil se mutare;
そのため彼らは中立的な返答によって事態を保留した。 もし10人の使節の決定によってそれらの都市がエウメネスに与えられていたのであれば、自分たちは何も変更しない。
§39.29.2si Philippus bello cepisset eas, praemium victoriae iure belli habiturum; si neutrum eorum foret, cognitionem placere senatui reservari et, ut omnia in integro manerent, praesidia, quae in iis urbibus sint, deduci.
もしフィリッポスが戦争によってそれらを占領していたのであれば、戦争の権利によって勝利の報酬としてそれらを所有することになるであろうし、もしそのいずれでもないならば、査問は元老院に留保されることが好ましく、すべてのことが元の状態に留まるように、それらの都市にある守備隊は撤退させられるべきである、と。
§39.29.3hae causae maxime animum Philippi alienaverunt ab Romanis, ut non a Perseo filio eius novis causis motum, sed ob has a patre bellum relictum filio videri possit.
これらの原因がフィリッポスの心を最も強くローマ人から遠ざけたため、彼の息子ペルセウスによって新たな原因から引き起こされたのではなく、これらの原因のために父親から息子に戦争が遺されたのだと思われるほどである。
§39.29.4Romae nulla Macedonici belli suspicio erat.
ローマではマケドニア戦争の兆候は全くなかった。
L. Manlius proconsul ex Hispania redierat;
前前執政官ルキウス・マンリウスがヒスパニアから帰還していた。
cui postulanti ab senatu in aede Bellonae triumphum rerum gestarum magnitudo impetrabilem faciebat;
彼がベローナ神殿で元老院に凱旋式を要求したところ、彼の成し遂げた業績の大きさはそれを獲得可能なものにしていたが、前例が障害となった。
§39.29.5exemplum obstabat, quod ita comparatum more maiorum erat, ne quis, qui exercitum non deportasset, triumpharet, nisi perdomitam pacatamque provinciam tradidisset successori.
それは、軍隊を持ち帰らなかった者は、完全に征服され平和にされた属州を後継者に引き渡したのでなければ、誰も凱旋式を挙行してはならないと、祖先の慣習によって定められていたからである。
medius tamen honos Manlio habitus, ut ovans urbem iniret.
しかし、マンリウスには、小凱旋式を挙行して市に入るという、中間の名誉が与えられた。
§39.29.6tulit coronas aureas quinquaginta duas,
彼は52個の金の冠を運んだ。
§39.29.7auri praeterea pondo centum triginta duo, argenti sedecim milia trecenta, et pronuntiavit in senatu decem milia pondo argenti et octoginta auri Q. Fabium quaestorem advehere: id quoque se in aerarium delaturum.
さらに金132ポンド、銀16,300ポンドであり、また元老院において、財務官クィントゥス・ファビウスが銀10,000ポンドと金80ポンドを運んできているところであり、それも自分が国庫に納めるつもりであると公表した。
Magnus motus servilis eo anno in Apulia fuit.
この年、アプリアで大規模な奴隷の暴動があった。
§39.29.8Tarentum provinciam L. Postumius praetor habebat.
法務官ルキウス・ポストゥミウスがタレントゥムを任務地として担当していた。
§39.29.9is de pastorum coniuratione, qui vias latrociniis pascuaque publica infesta habuerant, quaestionem severe exercuit.
彼は、盗賊行為によって道路を、また共有牧草地を脅かしていた羊飼いたちの陰謀について、厳格に査問を執り行った。
ad septem milia hominum condemnavit: multi inde fugerunt, de multis sumptum est supplicium.
約7,000人を有罪と宣告した。 そこから多くの者が逃亡し、多くの者に死刑が執行された。
§39.29.10consules diu retenti ad urbem dilectibus tandem in provincias profecti sunt.
執政官たちは、徴兵のために長らく都に引き留められていたが、ついにそれぞれの任務地へ出発した。

語釈・文法注

  1. §39.29.2habiturum — 間接話法の対格不定詞(能動未来 `habiturum esse` の `esse` が省略されたもの)。主語となる対格 `Philippum` は、条件節 `si Philippus` の主語から容易に補われる。
  2. §39.29.3motum — `ut` 結果節(`ut ... videri possit`)の中に置かれた間接話法の対格不定詞。受動完了不定詞 `motum esse` の `esse` が省略されており、その意味上の主語は後続の `bellum` である。同様に `relictum` も `relictum esse` の省略。
  3. §39.29.4cui — 関係代名詞の連結用法(接続的用法)。前文の `L. Manlius` を指し、「彼(マンリウス)が……」として文を繋いでいる。現在分詞 `postulanti` と一致する与格で、`impetrabilem faciebat`(凱旋式を彼にとって獲得可能にしていた)に係る。
  4. §39.29.5ne quis — 否定の目的節あるいは名詞節を導く `ne` と、不定代名詞 `quis`(`aliquis` の短縮形)の組み合わせで、「誰も〜しないように」の意。ここでは `quod ita comparatum more maiorum erat`(祖先の慣習によってそのように定められていた)の内容を規定する名詞節。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.29.1-39.29.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.29.1-39.29.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。