Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.28.1-39.28.13

フィリッポスによるローマへの抗議と功績の主張

1475 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

フィリッポス王はローマの使節たちに対し、これまで彼らが自分に対して行ってきた数々の不当な仕打ちを列挙し、エウメネスではなく自身こそがローマを支援し功績を立てたことを主張して、これ以上の領土剥奪を行わないよう強く求める。

§39.28.1ad ea Philippus longe aliam, quam adversus Thessalos Perrhaebosque nuper, ingressus disserendi viam “non cum Maronitis” inquit “mihi aut cum Eumene disceptatio est, sed iam vobiscum, Romani, a quibus nihil aequi me impetrare iam diu animadverto.
フィリッポスは、先日テッサリア人やペッライボイ人に対して取ったものとは全く異なる議論の道に入り、次のように言った。 「ローマ人よ、私の争いはマロネイア人やエウメネスとの間にあるのではなく、今やあなたがたとの間にある。 あなたがたからは、私が何ら正当なものを得られないということに、私はとっくに気づいている。
§39.28.2civitates Macedonum, quae a me inter indutias defecerant, reddi mihi aequum censebam, non quia magna accessio ea regni futura esset — sunt enim et parva oppida et in finibus extremis posita — sed quia multum ad reliquos Macedonas continendos exemplum pertinebat.
休戦中に私から離反したマケドニア人の諸都市が私に返還されるのは正当であると私は考えていた。 それは、それが王国への大きな領土拡大になるからではなく(それらは小さな町であり、最も端の国境に位置しているからだ)、残りのマケドニア人たちを従わせておくための手本として大いに重要であったからである。
§39.28.3negatum est mihi.
だがそれは拒絶された。
bello Aetolico Lamiam oppugnare iussus a consule M’. Acilio cum diu fatigatus ibi operibus proeliisque essem, transcendentem me iam muros a capta prope urbe revocavit consul et abducere copias inde coegit.
アイトリア戦争中、執政官マニウス・アキリウスからラミアを攻撃するよう命じられ、私がそこで攻城作業と戦闘によって長い間疲弊していたとき、私がほぼ陥落しかけた都市からまさに城壁を越えようとしていたまさにその時に、執政官は私を呼び戻し、そこから軍を引き揚げるよう強制した。
§39.28.4ad huius solacium iniuriae permissum est, ut Thessaliae Perrhaebiaeque et Athamanum reciperem quaedam castella magis quam urbes.
この不当な扱いの慰めとして、テッサリア、ペッライビア、アタマネス人の、都市というよりはむしろ砦のようなものをいくつか取り戻すことが許された。
ea quoque ipsa vos mihi, Q. Caecili, paucos ante dies ademistis.
ところが、クィントゥス・カエキリウスよ、あなたがたはそれら自体をも、数日前に私から奪い去ったのだ。
§39.28.5pro non dubio paulo sante, si diis placet, legati Eumenis sumebant, quae Antiochi fuerunt, Eumenem aequius esse quam me habere.
少し前、神々の御心にかなうなら、エウメネスの使節たちは、かつてアンティオコスの支配下にあったものを、私よりもエウメネスが所有する方が正当であることを疑いのない事実として前提していた。
id ego longe aliter iudico esse.
だが、私はそれを全く異なるものと判断する。
Eumenes enim non, nisi vicissent Romani, sed nisi bellum gessissent, manere in regno suo non potuit.
というのも、エウメネスは、ローマ人が勝利したからというだけでなく、彼らが戦争を行わなかったならば、自らの王国にとどまることさえできなかったからである。
itaque ille vestrum meritum habet, non vos illius.
したがって、彼はあなたがたに恩義があるのであって、あなたがたが彼に恩義があるのではない。
§39.28.6mei autem regni tantum aberat ut ulla pars in discrimine fuerit, ut tria milia talentum et quinquaginta tectas naves et omnes Graeciae civitates, quas antea tenuissem, pollicentem ultro Antiochum in mercedem societatis sim aspernatus;
一方、私の王国に関しては、そのいかなる部分も危機にさらされることなど到底なかったため、同盟の報酬として、かつて私が保持していたギリシアのすべての都市と五十隻の甲板船、そして三千タラントンを自発的に約束したアンティオコスを、私は拒絶したほどである。
§39.28.7hostemque ei me esse prius etiam quam M’. Acilius exercitum in Graeciam traiceret praetuli.
そして、マニウス・アキリウスが軍隊をギリシアに渡らせるよりもさらに前に、私が彼の敵であることを明確に示した。
et cum eo consule belli partem, quamcumque mihi delegavit, gessi,
そしてその執政官と共に、彼が私に委ねた戦争のいかなる役割をも果たした。
§39.28.8et insequenti consuli L. Scipioni, cum terra statuisset ducere exercitum ad Hellespontum, non iter tantum per regnum nostrum dedi, sed vias etiam munivi, pontes feci, commeatus praebui;
さらに、次の執政官ルキウス・スキピオが陸路でヘレスポントスへ軍を率いることを決定したとき、我が王国を通過する道を与えただけでなく、道路を整備し、橋を架け、食糧を提供した。
§39.28.9nec per Macedoniam tantum, sed per Thraciam etiam, ubi inter cetera pax quoque praestanda a barbaris erat.
それはマケドニアを通じてだけでなく、とりわけ野蛮人から平和も確保しなければならなかったトラキアを通じても同様であった。
§39.28.10pro hoc studio meo erga vos, ne dicam merito, utrum adicere vos, Romani, aliquid et amplificare et augere regnum meum munificentia vestra oportebat, an, quae haberem aut meo iure aut beneficio vestro eripere, id quod nunc facitis?
あなたがたに対する私のこの熱意に対して、功績とは言わないまでも、ローマ人よ、あなたがたは自らの寛大さによって私の王国に何かを付け加え、拡張し、増大させるべきであったのか、それとも、今まさにあなたがたが行っているように、私が自らの権利によって、あるいはあなたがたの恩恵によって所有しているものを奪い取るべきであったのか。
§39.28.11Macedonum civitates, quas regni mei fuisse fatemini, non restituuntur.
あなたがたが我が王国のものであったと認めているマケドニア人の諸都市は返還されない。
Eumenes, tamquam ad Antiochum spoliandum me venit, et si diis placet, decem legatorum decretum calumniae impudentissimae praetendit, quo maxime et refelli et coargui potest.
エウメネスは、まるで私を略奪するためにアンティオコスのところへ赴いたかのようにやって来て、神々の御心にかなうなら、十人使節団の決定を極めて破廉恥な虚偽の口実として盾にしているが、それこそが、彼を最も論破し有罪を証明するものなのである。
§39.28.12disertissime enim planissimeque in eo scriptum est Chersonesum et Lysimachiam Eumeni dari.
というのも、そこにはヘルソネソスとリュシマキアがエウメネスに与えられると極めて明白かつ明確に書かれているからである。
ubi tandem Aenus et Maronea et Thraciae civitates adscriptae sunt? quod ab illis ne postulare quidem est ausus, id apud vos, tamquam ab illis impetraverit, obtinebit? quo in numero me apud vos esse velitis, refert.
一体どこにアイノスとマロネイア、そしてトラキアの諸都市が書き加えられているというのか。 彼らに要求することさえ敢えてしなかったことを、彼はあなたがたのもとで、まるで彼らから得たかのように手に入れるというのか。 あなたがたの間で私がどのような存在であることを望むかが重要なのだ。
si tamquam inimicum et hostem insectari propositum est, pergite ut coepistis facere:
もし私を敵および敵対者として執拗に追い詰めることが目的であるなら、あなたがたが始めた通りにするがよい。
§39.28.13sin aliquis respectus est mei ut socii atque amici regis, deprecor, ne me tanta iniuria dignum iudicetis.
だが、もし同盟者であり友好的な王としての私に対する何らかの配慮があるならば、私がこれほど大きな不当な扱いに値すると判断しないよう、切に願う。

語釈・文法注

  1. 39.28.1nihil aequi — nihil に係る部分属格(中性名詞・形容詞の属格)。「正当なことの何もない」から「正当なことを何ら…ない」となる。
  2. 39.28.5non, nisi vicissent Romani, sed nisi bellum gessissent — non は文全体を否定するのではなく、直後の nisi vicissent のみを部分的に否定し、「ローマ人が勝たなかった場合だけでなく、戦争をしなかっただけでも(王国に留まれなかった)」という、より強い否定条件の累加(non modo nisi..., sed nisi...)をなす。
  3. 39.28.6mei autem regni tantum aberat ut ulla pars in discrimine fuerit, ut ... sim aspernatus — 非人称表現 tantum abest ut ... ut ...(〜からは程遠く、むしろ〜である)の過去形。主語節の ut ulla pars ... fuerit と結果節の ut ... sim aspernatus に、歴史的事実を強調する完了接続法(fuerit, sim aspernatus)が用いられている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.28.1-39.28.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.28.1-39.28.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。