Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.24.1-39.24.14

フィリッポスの勢力回復とローマへの告発

1471 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

マケドニア王フィリッポスは国力と人口の回復に努めるが、彼の領土拡大をめぐって周辺諸部族やエウメネス王から新たな抗議が寄せられ、ローマ元老院は調停のための使節を派遣する。

§39.24.1his sedata in praesentia regis ira in Romanos est.
これらによって、王のローマ人に対する怒りは差し当たり静められた。
numquam tamen remisit animum a colligendis in pace viribus, quibus, quandoque data fortuna esset, ad bellum uteretur.
しかし、いつか機会が与えられた時に戦争のために用いるべき、平和な時期の国力を蓄えることから、彼が気を緩めることは決してなかった。
§39.24.2vectigalia regni non fructibus tantum agrorum portoriisque maritimis auxit, sed metalla etiam et vetera intermissa recoluit et nova multis locis instituit.
彼は王国の収入を、農地の収穫高や海上の港湾税によって増やしただけでなく、休止していた古い鉱山を再稼働させ、また多くの場所に新しい鉱山を設立した。
§39.24.3ut vero antiquam multitudinem hominum, quae belli cladibus amissa erat, restitueret, non subolem tantum stirpis parabat cogendis omnibus procreare atque educare liberos, §39.24.4sed Thracum etiam magnam multitudinem in Macedoniam traduxerat, quietusque aliquamdiu a bellis omni cura in augendas regni opes intentus fuerat.
さらに、戦争の惨禍によって失われたかつての人口を回復するために、彼はすべての人々に子供をもうけて育てることを義務付けることによって、単に自国民族の血統の子孫を増やすよう図っただけでなく、トラキア人の多くの集団をもマケドニアへと移住させており、しばらくの間は戦争から離れて静かに、王国の富を増やすことにすべての配慮を傾けて没頭していた。
§39.24.5rediere deinde causae, quae de integro iram moverent in Romanos.
その後、ローマ人に対する怒りを再び新たに呼び起こすような原因が戻ってきた。
§39.24.6Thessalorum et Perrhaeborum querellae de urbibus suis ab eo possessis, et legatorum Eumenis regis de Thraciis oppidis per vim occupatis traductaque in Macedoniam multitudine, ita auditae erant, ut eas non neglegi satis appareret.
テッサリア人とペッライビア人たちの、フィリッポスに占領された自分たちの都市についての不満や、エウメネス王の使節たちの、武力で占拠されたトラキアの町々やマケドニアへ移住させられた住民の集団に関する不満は、それらが看過されていないことが十分に明らかになるほど真剣に聴取された。
maxime moverat senatum, §39.24.7quod iam Aeni et Maroneae adfectari possessionem audierant;
元老院を最も揺り動かしたのは、すでにアイノスとマロネイアの所有が狙われていると聞いていたことであった。
minus Thessalos curabant.
テッサリア人たちのことは、彼らはそれほど気にしていなかった。
§39.24.8Athamanes quoque venerant legati, non partis amissae, non finium iacturam querentes, sed totam Athamaniam sub ius iudiciumque regis venisse;
アタマニア人の使節たちもやって来たが、彼らは一部の損失や領土の喪失を訴えているのではなく、アタマニア全体が王の司法と支配権のもとに降ってしまったと訴えていた。
et Maronitarum exsules venerant,
また、マロネイアからの亡命者たちもやって来た。
§39.24.9pulsi, quia libertatis causam defendissent ab regio praesidio: ii non Maroneam modo sed etiam Aenum in potestate narrabant esse Philippi.
彼らは王の駐屯軍に対して自由の理念を擁護したために追放された者たちであり、マロネイアだけでなくアイノスまでもが、フィリッポスの支配下にあると報告していた。
§39.24.10venerant et a Philippo legati ad purganda ea, qui nihil nisi permissu Romanorum imperatorum factum adfirmabant:
フィリッポスからも、これらの件を釈明するために使節たちがやって来たが、彼らはローマの将軍たちの許可なしには何一つ行われなかったと主張した。
§39.24.11civitates Thessalorum et Perrhaeborum et Magnetum et cum Amynandro Athamanum gentem in eadem causa qua Aetolos fuisse;
すなわち、テッサリア人、ペッライビア人、マグネテス人の諸都市、そしてアミュナンドロスを擁するアタマニア人の部族は、アイトリア人と同じ立場に置かれていたのだ、と。
§39.24.12Antiocho rege pulso occupatum oppugnandis Aetolicis urbibus consulem ad recipiendas eas civitates Philippum misisse;
アンティオコス王が追放された後、アイトリアの諸都市の包囲攻撃に追われていた執政官が、それらの都市を奪還するためにフィリッポスを派遣したのだ、と。
§39.24.13armis subactos parere.
そして彼らは武力によって降伏させられ、服従しているのだ、と。
senatus, ne quid absente rege statueret, legatos ad eas controversias disceptandas misit Q. Caecilium Metellum M. Baebium Tamphilum Ti. Sempronium.
元老院は、王が不在の間に何事も決定してしまわないよう、それらの紛争を調停するための使節として、クィントゥス・カエキリウス・メテッルス、マルクス・バエビウス・タムピルス、ティベリウス・センプロニウスを派遣した。
§39.24.14quorum sub adventum ad Thessalica Tempe omnibus iis civitatibus, quibus cum rege disceptatio erat, concilium indictum est.
彼らの到着に合わせて、テッサリアのテンペにおいて、王との間に紛争を抱えていたすべての都市のために、会議が招集された。

語釈・文法注

  1. 39.24.3cogendis omnibus procreare atque educare liberos — cogendis omnibus は手段を表す動形容詞構文(奪格)であり、omnibus は意味上の目的語。procreare atque educare は cogo が要求する不定詞。全体として「すべての人に子供をもうけ育てることを義務付けることによって」という意味になり、直前の parabat「図っていた、準備していた」を修飾する。
  2. 39.24.6querellae ... et legatorum ... , ita auditae erant, ut — 主語は querellae(不満、訴え)と、legatorum を伴う省略された querellae(エウメネス王の使節たちの訴え)である。それぞれ de +奪格(名詞+受動完了分詞)を伴い、「〜が占領されたことについて」という名詞的意味(いわゆる ab urbe condita 構文)を形成している。主動詞 auditae erant と主語の距離が長く、ut 以下の結果節へと続く複雑な構造を持つ。
  3. 39.24.8non partis amissae, non finium iacturam querentes, sed totam Athamaniam sub ius iudiciumque regis venisse — 現在分詞 querentes(訴えている)の目的語の非対称な構成。前半の non... non... では対格名詞 iacturam を直接の目的語とするが、後半の sed 以降では対格不定詞句 totam Athamaniam... venisse(アタマニア全体が〜に降ったこと)を目的語としており、名詞と節が並列されている。
  4. 39.24.11fuisse — §39.24.10 の adfirmabant(彼らは主張した)に導かれる間接話法(対格不定詞句)の始まり。この fuisse を皮切りに、§39.24.12 の misisse、§39.24.13 の parere まで、使節たちの主張内容を示す不定詞句が連続している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.24.1-39.24.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.24.1-39.24.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。