Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.22.1-39.22.10

大規模な競技会と前兆の贖罪およびガリア問題

1469 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマで大規模な競技会の開催と様々な不吉な前兆に対する贖罪が行われる一方で、アルプス越えのガリア人による領土占拠への対応や、ルキウス・スクィピオの競技会を巡る資金疑惑が記される。

§39.22.1per eos dies, quibus haec ex Hispania nuntiata sunt, ludi Taurii per biduum facti religionis causa.
ヒスパニアからこれらの知らせが届いたその日々において、宗教上の理由からタウリウス競技会が二日間にわたって行われた。
decem deinde dies magno apparatu ludos M. Fulvius, quos voverat Aetolico bello, fecit.
その後、マルクス・フルウィウスは、アイトリア戦争の際に誓約していた競技会を、多大な費用をかけて(盛大に)十日間にわたって催した。
§39.22.2multi artifices ex Graecia venerunt honoris eius causa.
彼の栄誉のために、ギリシアから多くの芸術家(見世物師)がやって来た。
athletarum quoque certamen tum primo Romanis spectaculo fuit, et venatio data leonum et pantherarum, et prope huius saeculi copia ac varietate ludicrum celebratum est.
アスリートの競技もまた、このとき初めてローマ人にとって観劇の対象となり、ライオンやパンサー(ヒョウ)の獣狩りも行われ、この時代(現代)の豊かさと多様さにほぼ並ぶほどの規模で催しが盛大に執り行われた。
novemdiale deinde sacrum tenuit,
その後、九日間の祭礼が行われた。
§39.22.3quod in Piceno per triduum lapidibus pluerat, ignesque caelestes multifariam orti adussisse complurium levi adflatu vestimenta maxime dicebantur.
というのも、ピケヌム地方で三日間にわたって石の雨が降り、また天の火が至る所で発生し、そのかすかな熱風によって多くの人々の衣類、とりわけ外側のものを焦がしたと、さかんに言われたからである。
§39.22.4addita et unum diem supplicatio est ex decreto pontificum, quod aedis Opis in Capitolio de caelo tacta erat.
カピトリウムのオプス神殿に落雷があったため、神官団の決定により、さらに一日の祈願式が追加された。
§39.22.5hostiis maioribus consules procurarunt urbemque lustraverunt.
執政官たちは、より大きな犠牲獣によって(不吉な予兆の)贖罪を行い、都市を浄化した。
sub idem tempus et ex Umbria nuntiatum est semimarem duodecim ferme annos natum inventum.
同じ頃、ウンブリアからも、約十二歳の両性具有者が発見されたと報告された。
id prodigium abominantes arceri Romano agro necarique quam primum iusserunt.
この不吉な予兆を忌み嫌い、彼らはそれをローマの領土から追放し、できるだけ早く殺害することを命じた。
§39.22.6eodem anno Galli Transalpini transgressi in Venetiam sine populatione aut bello haud procul inde, ubi nunc Aquileia est, locum oppido condendo ceperunt.
同じ年、アルプス越えのガリア人たちがウェネティアへ侵入し、略奪も戦争も行うことなく、現在のアクィレイアがある場所からそう遠くないところに、町を創建するための場所を占拠した。
§39.22.7legatis Romanis de ea re trans Alpes missis responsum est neque profectos ex auctoritate gentis eos, nec quid in Italia facerent sese scire.
この件に関してローマの使節がアルプスの向こうに派遣された際、彼ら(ガリアの諸部族)は、彼ら(侵入した者たち)が部族の承認を得て出発したわけではなく、またイタリアで彼らが何をしているのか自分たちは知らないと回答した。
L. Scipio ludos eo tempore, §39.22.8quos bello Antiochi vovisse sese dicebat, ex collata ad id pecunia ab regibus civitatibusque per dies decem fecit.
ルキウス・スクィピオは、その時、アンティオコスとの戦争の際に誓約したと本人が語っていた競技会を、王たちや諸都市からそのために寄せられた資金を用いて、十日間にわたって催した。
§39.22.9legatum eum post damnationem et bona vendita missum in Asiani ad dirimenda inter Antiochum et Eumenem reges certamina Valerius Antias est auctor: §39.22.10tum collatas ei pecunias congregatosque per Asiam artifices, et quorum ludorum post bellum, in quo votos diceret, mentionem non fecisset, de iis post legationem demum in senatu actum.
ウァレリウス・アンティアスが伝えるところによれば、彼は有罪宣告を受け、財産を売却された後に、アンティオコスとエウメネスの両王の間の紛争を調停するために、アジアへ使節として派遣されたということである:その際、彼に対して資金が提供され、アジア全域で芸術家たちが集められたこと、そして、彼が誓約したと主張していた戦争の後にはその言及をしていなかった競技会について、この使節派遣の後に初めて元老院で議論されたということである。

語釈・文法注

  1. 39.22.2novemdiale deinde sacrum tenuit — 動詞 `tenuit` は非人称的(または主語を「雨」などの予兆として「九日間の祭礼を行わせた、必要とした」)に解釈されるか、あるいは自動詞的に「(祭礼が)行われた、続いた」と解釈される。また「人々」や「元老院」が省略された主語として補われることもある。
  2. 39.22.3quod in Piceno per triduum lapidibus pluerat — 天候を表す非人称動詞 `pluerat` に、降ってくる物質を表す材料・手段の奪格 `lapidibus` が伴っている構造。「ピケヌムにおいて石の雨が降った」の意。
  3. 39.22.5semimarem duodecim ferme annos natum — 年齢を表す慣用構文。年齢の数値を表す対格 `annos` が、時間の長さを伴う分詞 `natum`(`natus`)に係る構造。
  4. 39.22.9Valerius Antias est auctor — 文全体の主節として機能し、これに先行する `legatum eum... missum [esse]` という「対格+不定詞」の構造(間接話法)を導く。情報源(伝聞)を示す挿入的なニュアンスを持つ。
  5. 39.22.10de iis post legationem demum in senatu actum — 間接話法内での非人称受動態の不定詞構文で、`actum [esse]` の `esse` が省略されている。「それらについて〜議論された」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.22.1-39.22.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.22.1-39.22.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。