Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.20.1-39.20.10

執政官マルキウスのリグリア遠征と敗戦

1467 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官マルキウスはリグリアのアプアニ族の地へ出発するが、険しい山林で包囲されて大敗を喫し、戦敗の地は彼にちなんで「マルキウスの森」と名付けられる。

§39.20.1et iam Q. Marcius quaestionibus suae regionis perfectis in Ligures provinciam proficisci parabat, tribus milibus peditum Romanorum, centum quinquaginta equitibus, et quinque milibus Latini nominis peditum, ducentis equitibus in supplementum acceptis.
そしていまやクィントゥス・マルキウスは、自身の管轄地域の査問を終え、補充兵としてローマ歩兵三千、騎兵百五十、およびラティウム同盟の歩兵五千、騎兵二百を受け取った上で、属州リグリアへ出発する準備を整えていた。
eadem provincia, §39.20.2idem numerus peditum equitumque et collegae decretus erat.
同じ属州が、同数の歩兵および騎兵が、彼の同僚にも議決されていた。
exercitus acceperunt, quos priore anno C. Flaminius et M. Aemilius consules habuerant.
彼らは、前年に執政官ガイウス・フラミニウスとマルクス・アエミリウスが率いていた軍隊を引き継いだ。
§39.20.3duas praeterea legiones novas ex senatus consulto scribere iussi sunt, et viginti milia peditum sociis et nomini Latino imperarunt et equites octingentos, et tria milia peditum Romanorum, ducentos equites.
彼らはさらに、元老院決議に基づいて二つの新しい軍団を徴募するよう命じられ、同盟諸都市およびラティウム同盟に対して歩兵二万と騎兵八百を、またローマの歩兵三千と騎兵二百を要求した。
§39.20.4totum hunc exercitum praeter legiones in supplementum Hispaniensis exercitus duci placebat.
軍団を除くこの全軍勢は、ヒスパニアの軍隊への補充として派遣されることが決定された。
itaque consules, dum ipsi quaestionibus impediebantur, T. Maenium dilectui habendo praefecerunt.
そのため、執政官たちは、自らは査問のために手が離せない間、ティトゥス・マエニウスを徴兵業務の指揮にあてた。
§39.20.5perfectis quaestionibus prior Q. Marcius in Ligures Apuanos est profectus.
査問が完了すると、クィントゥス・マルキウスが先に、リグリアのアプアニ族のもとへと出発した。
§39.20.6dum penitus in abditos saltus, quae latebrae receptaculaque illis semper fuerant, persequitur, in praeoccupatis angustiis loco iniquo est circumventus.
彼が、彼らにとって常に隠れ家であり避難所であった、深く鬱蒼とした山林の奥へと追撃していたとき、敵にあらかじめ占拠されていた険しい隘路の不利な場所で包囲された。
quattuor milia militum amissa, §39.20.7et legionis secundae signa tria, undecim vexilla socium Latini nominis in potestatem hostium venerunt, et arma multa, quae quia impedimento fugientibus per silvestres semitas erant, passim iactabantur.
四千の兵が失われ、第二軍団の軍旗三本、ラティウム同盟の同盟軍の軍旗十一本が敵の手に落ち、また多くの武器が、森の中の小道を逃走する者たちにとって邪魔になったため、あちこちに投げ捨てられた。
§39.20.8prius sequendi Ligures finem quam fugae Romani fecerunt.
ローマ人が逃走をやめるよりも前に、リグリア人の方が追撃をやめた。
§39.20.9consul ubi primum ex hostium agro evasit, ne, quantum deminutae copiae forent, appareret, in locis pacatis exercitum dimisit.
執政官は、敵の領土から脱出するとすぐに、軍勢がどれほど減少したかが露見しないように、平穏な地域において軍隊を解散させた。
non tamen oblitterare famam rei male gestae potuit:
しかしながら、敗戦の噂を消し去ることはできなかった。
§39.20.10nam saltus, unde eum Ligures fugaverant, Marcius est appellatus.
なぜなら、リグリア人が彼を敗走させたその山林は、「マルキウスの森」と呼ばれるようになったからである。

語釈・文法注

  1. §39.20.1eadem provincia — 「同じ属州が」は、次文の idem numerus ... decretus erat と並列されており、動詞 decreta erat が省略されている。つまり「同じ属州が同僚に割り当てられ、同数の歩兵・騎兵も割り当てられた」という構造である。
  2. §39.20.3sociis et nomini Latino imperarunt — 動詞 imperare は「(軍務・兵力等を)要求・徴発する」という意味で、与格(要求される側、ここでは sociis et nomini Latino)と対格(要求されるもの、ここでは viginti milia peditum ... et equites octingentos)を支配する。
  3. §39.20.6quae latebrae receptaculaque — 関係代名詞 quae は、先行詞である男性複数名詞 saltus(対格 saltūs)を指しているが、関係節内の述語名詞 latebrae receptaculaque(特に女性複数の latebrae)に引きずられて女性(または中性)複数形になっている(述語一致)。
  4. §39.20.9quantum deminutae copiae forent — 接続詞 ne に導かれる目的節 ne ... appareret の中で、quantum deminutae copiae forent が間接疑問節として主語の役割を果たしている。forent は未完了過去接続法で、essent の代替形式。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.20.1-39.20.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.20.1-39.20.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。