Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §39.18.1-39.18.9

地方でのバッカス祭処罰と元老院による禁止令

1465 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

バッカス祭の取り締まりに伴う逃亡者の急増で裁判手続きが滞る中、執政官らは地方での捜査を進め、参加者のうち悪行に手を染めた者を処刑し、それ以外の者を拘留した。さらに元老院はバッカス祭を原則禁止とし、例外的開催に厳しい制限を課した。

§39.18.1ceterum tanta fuga ex urbe facta erat, ut, quia multis actiones et res peribant, cogerentur praetores T. Maenius et M. Licinius per senatum res in diem tricesimum differre, done quaestiones a consulibus perficerentur.
しかしながら、市から非常に多くの人々が逃亡したため、多くの人々にとって訴訟や係争案件がうやむやになってしまい、法務官のティトゥス・マエニウスとマルクス・リキニウスは、元老院を通じて、執政官たちによる査問が完了するまで諸手続きを30日後まで延期せざるを得なくなった。
§39.18.2eadem solitudo, quia Romae non respondebant nec inveniebantur, quorum nomina delata erant, coegit consules circa fora proficisci ibique quaerere et iudicia exercere.
同様の人影のなさ(の寂しさ)は、告発された者たちがローマで呼び出しに応じず、また見つかりもしなかったため、執政官たちに地方の市場町を巡回させ、そこで捜査を行い、裁判を執行せざるを得なくした。
§39.18.3qui tantum initiati erant et ex carmine sacro, praeeunte verba sacerdote, precationes fecerant, quibus nefanda coniuratio in omne facinus ac libidinem continebatur, nec earum rerum ullam, in quas iureiurando. obligati erant, in se aut alios admiserant, eos in vinculis relinquebant:
ただ秘儀に入会しただけで、神官が言葉を先導して唱えた、あらゆる犯罪や欲望への忌まわしい陰謀が盛り込まれていた誓詞に基づく祈祷を捧げたものの、誓いによって義務づけられていたそれらの行為のいずれも、自分自身でも他者に対しても犯さなかった者たち、彼らを執政官たちは投獄したままにしておいた。
§39.18.4qui stupris aut caedibus violati erant, qui falsis testimoniis, signis adulterinis, subiectione testamentorum, fraudibus aliis contaminati, eos capitali poena adficiebant.
一方、強姦や殺害によって身を汚した者たち、また偽証、偽造印、遺言書のすり替え、その他の詐欺行為によって汚されていた者たち、彼らには死刑を科した。
§39.18.5plures necati quam in vincula coniecti sunt.
投獄された者よりも、処刑された者の方が多かった。
magna vis in utraque causa virorum mulierumque fuit.
どちらの件でも、非常に多くの男女がいた。
§39.18.6mulieres damnatas cognatis, aut in quorum manu essent, tradebant, ut ipsi in privato animadverterent in eas: si nemo erat idoneus supplicii exactor, in publico animadvertebatur.
有罪とされた女性たちは、身内、あるいはその女性を支配下に置く者たちに、彼らが私的に彼女たちを処刑するために引き渡された。 もし適当な刑の執行者が誰もいなかった場合は、公の場で処刑された。
§39.18.7datum deinde consulibus negotium est, ut omnia Bacchanalia Romae primum, deinde per totam Italiam diruerent, extra quam si qua ibi vetusta ara aut signum consecratum esset.
次いで、執政官たちに、まずローマの、次いでイタリア全土のすべてのバッカスの祭場を破壊する任務が与えられた。 ただし、そこに何か古い祭壇や献納された神像がある場合は例外とされた。
§39.18.8in reliquum deinde senatus consulto cautum est, ne qua Bacchanalia Romae neve in Italia essent. si quis tale sacrum sollemne et necessarium duceret, nec sine religione et piaculo se id omittere posse, apud praetorem urbanum profiteretur, q praetor senatum consuleret.
その後、将来に備えて元老院決議により、ローマにもイタリアにもいかなるバッカス祭も存在しないようにと規定された。 もし誰かがそのような祭儀を厳粛かつ不可欠なものと考え、不信心と罪の汚れなしにはそれをやめることはできないと考えるならば、都市法務官に申し出るべきであり、その法務官は元老院に諮るものとされた。
§39.18.9si ei permissum esset, cum in senatu centum non minus essent, ita id sacrum faceret, dum ne plus quinque sacrificio interessent, neu qua pecunia communis neu quis magister sacrorum aut sacerdos esset.
もし、元老院の出席者が100人を下回らない状況で彼に許可が与えられたならば、犠牲式に参加するのは5人を超えず、また共有の資金も、祭儀の主事や神官も存在しないという条件のもとでのみ、彼はその祭儀を行うものとされた。

語釈・文法注

  1. §39.18.3qui tantum initiati erant ... eos in vinculis relinquebant — 関係代名詞 `qui` で始まる長大な名詞節が先行し、その節が §39.18.3 の末尾の対格代名詞 `eos` によってまとめられ、主節の動詞 `relinquebant` の直接目的語となっている。主節の主語は文脈上「執政官たち(`consules`)」である。
  2. §39.18.3praeeunte verba sacerdote — 奪格絶対(独立奪格)の構文。自動詞的な `praeeo`(先導する)がここでは他動詞的に用いられ、名詞 `sacerdote` が主語、対格 `verba` が直接目的語となっている。「神官が言葉を(唱えて)先導するうちに」の意。
  3. §39.18.7extra quam si qua — 例外を導く制限的・除外的表現。`extra quam`(〜を除いては、〜以外には)の後に条件節 `si qua... esset` が続き、「もしそこに古くからある祭壇や献納された神像がある場合を除いて」という条件を表す。
  4. §39.18.8profiteretur, qui praetor senatum consuleret — 元老院決議(`senatus consulto`)の内容を伝える間接話法(伝聞・間接命令)の一部。主節の過去時制に呼応して、命令を直接表すはずの表現が接続法未完了過去 `profiteretur`(申し出るべきである)および `consuleret`(諮るものとする)になっている。また `qui praetor` は、関係代名詞 `qui` が先行詞の `praetor` を中に取り込んだ名詞的関係節(関係形容詞的な用法)である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §39.18.1-39.18.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.18.1-39.18.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。