Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.60.1-38.60.10

グラックスによる釈放とスキピオの財産没収

1447 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

法務官テレンティウスがスキピオの逮捕を命じようとした際、ティベリウス・グラックス護民官が介入し、スキピオの数々の功績を讃えて彼を釈放する裁定を下した。その後、スキピオの財産が没収されたが、不正な富の証拠は見つからず、世論はスキピオへの反感から裁判官や告発者たちへの批判へと一転した。

§38.60.1adversus ea Terentius praetor rogationem Petilliam et senatus consultum et iudicium de L. Scipione factum recitavit;
これらに対して、法務官テレンティウスはペティリウス法案と元老院決議、およびL. スキピオに対して下された判決を朗読した。
§38.60.2se, ni referatur pecunia in publicum, quae iudicata sit, nihil habere quod faciat, nisi ut prendi damnatum et in vincula duci iubeat.
\n そして、判決を下された金銭が公庫に納められない限り、自分としては、有罪判決を受けた者を逮捕して投獄するよう命じるほかに、なすべきことは何もないと宣言した。
§38.60.3tribuni cum in consilium secessissent, paulo post C. Fannius ex sua collegarumque aliorum, praeter Gracchum, sententia pronuntiavit praetori non intercedere tribunos, quo minus sua potestate utatur.
\n 護民官たちが協議のために退席したのち、まもなくC. ファンニウスが、自分自身と、グラックスを除く他の同僚たちの意見に従って、法務官がその権限を行使するのを阻止するために護民官たちが介入することはないと宣言した。
\n ティベリウス・グラックスは次のように裁定した。
Gracchus ita decrevit, quo minus ex bonis L. Scipionis quod iudicatum sit redigatur, se non intercedere praetori;
L. スキピオの財産から判決された額が回収されるのを防ぐために、法務官に対して介入することはない。
§38.60.5L. Scipionem, qui regem opulentissimum orbis terrarum devicerit, §38.60.6imperium populi Romani propagaverit in ultimos terrarum fines, regem Eumenem, Rhodios, alias tot Asiae urbes devinxerit populi Romani beneficiis, plurimos duces hostium in triumpho ductos carcere incluserit, non passurum inter hostes populi Romani in carcere et vinculis esse, mittique eum se iubere.
\n しかし、世界で最も富裕な王を打ち破り、\n ローマ人民の帝国を大地の極限の境界にまで拡大し、エウメネス王、ロドス人、その他アジアの非常に多くの都市をローマ人民の恩恵によって結びつけ、凱旋式で引き回された非常に多くの敵の将軍たちを牢獄に幽閉したL. スキピオが、ローマ人民の敵の中で牢獄や鎖に繋がれているのを自分は決して容認せず、彼を釈放することを命じる。
§38.60.7tanto adsensu auditum est decretum, adeo dimissum Scipionem laeti homines viderunt, ut vix in eadem civitate videretur factum iudicium.
\n この裁定は非常に大きな賛同をもって迎えられ、人々はスキピオが釈放されるのを大いに喜んで見届けたため、その判決が同じ市民社会の中で下されたとはほとんど思えないほどであった。
§38.60.8in bona deinde L. Scipionis possessum publice quaestores praetor misit.
\n その後、法務官はL. スキピオの財産を公的に差し押さえるために財務官たちを派遣した。
neque in iis non modo vestigium ullum comparuit pecuniae regiae, sed nequaquam tantum redactum est, quantae summae damnatus fuerat.
しかし、その財産の中には王の金の痕跡が全く見当たらなかったばかりか、彼が有罪判決を受けた額には到底及ばない額しか回収されなかった。
§38.60.9collata ea pecunia a cognatis amicisque et clientibus est L. Scipioni, ut, si acciperet eam, locupletior aliquanto esset, quam ante calamitatem fuerat.
\n その金は、親族や友人、被保護民たちによってL. スキピオのために集められたもので、もし彼がそれを受け取っていれば、この災難に遭う前よりもいくらか裕福になっていたほどであった。
§38.60.10nihil accepit;
\n 彼は何も受け取らなかった。
quae necessaria ad cultum erant, redempta ei a proximis cognatis sunt;
生活に最低限必要なものだけが、最も近い親族によって彼のために買い戻された。
verteratque Scipionum invidia in praetorem et consilium eius et accusatores.
そして、スキピオ家に対する嫉妬は、法務官とその諮問会、および告発者たちに対する反感へと変わった。

語釈・文法注

  1. §38.60.2se — 前節の `recitavit` から導かれる間接話法。主語の `se` は法務官テレンティウス自身を指し、`nihil habere` がその主要な対格不定詞(不定法)である。
  2. §38.60.3quo minus sua potestate utatur — 妨害や阻止を意味する動詞(ここでは `non intercedere`「拒否権によって介入して妨げない」)に導かれ、「~するのを(妨げない)」という意味を表す `quo minus` +接続法の構文。
  3. §38.60.6L. Scipionem — §38.60.5の冒頭にある対格 `L. Scipionem` は、関係代名詞 `qui` に導かれる長い挿入節(§38.60.6の `incluserit` まで)を挟んで、`non passurum [esse]`(未来不定法)の直接目的語(対格)として機能している。不定法の意味上の主語はグラックス(`se`)である。
  4. §38.60.8possessum — 運動を表す動詞 `misit` に伴い、目的を表すスピーヌム(仰臥分詞)の対格(`-um` 形)。`ire possessum`(占有しに行く)などの表現に見られる法律上の慣用語。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.60.1-38.60.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.60.1-38.60.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。