Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.59.1-38.59.11

ナシカによる和条約の正当性と告発の嫉妬への反論

1446 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ナシカは、アンティオコスに対する寛大な和談条件の告発の不当性を、広大な剥奪領土の存在を挙げて反論し、ルキウス・スキピオへの迫害が、偉大な兄を持つことによる敵の嫉妬と侮辱的な意図に基づいていることを暴く。

§38.59.1at hercule in Scipione leges ipsas pacis, ut nimium accommodatas Antiocho, suspectas esse;
しかし何と、スキピオの場合には、平和条約の条件そのものが、アンティオコスに対して過度に好都合に調整されたものとして、疑いの目で見られている。
integrum enim ei regnum relictum;
というのも、彼には王国が丸ごと残されたのだから。
omnia possidere eum victum, quae ante bellum eius fuerint;
敗北した彼が、戦争の前に彼のものであったすべてを所有しているのだから。
§38.59.2auri et argenti cum vim magnam habuisset, nihil in publicum relatum, omne in privatum versum;
莫大な量の金銀を手に入れたのに、何一つ公庫に報告されず、すべてが私的なものに変えられた。
§38.59.3an praeter omnium oculos tantum auri argentique in triumpho L. Scipionis, quantum non decem aliis triumphis, si omne in unum conferatur, latum?
それとも、すべての人の目の前で、ルキウス・スキピオの凱旋式において、他の十の凱旋式のものを仮にすべて一つに合わせたとしても及ばないほどの、それほど多額の金銀が運ばれたのではないか。
§38.59.4nam quid de finibus regni dicam? Asiam omnem et proxima Europae tenuisse Antiochum.
というのも、王国の境界について私は何を言えばよいだろうか。 アンティオコスはアシア全体とヨーロッパの近隣地域を領有していた。
§38.59.5ea quanta regio orbis terrarum sit, a Tauro monte in Aegaeum usque prominens mare, quot non urbes modo sed gentes amplectatur, §38.59.6omnes scire.
それが世界のいかに広大な地域であるか、タウロス山からエーゲ海にまで突き出しており、いかに多くの都市だけでなく諸民族を抱合しているか、すべての人が知っている。
hanc regionem dierum plus triginta iter in longitudinem, decem inter duo maria in latitudinem patentem usque ad Tauri montis iuga Antiocho ademptam, §38.59.7expulso in ultimum angulum orbis terrarum.
この地域――長さは三十日以上の旅路、二つの海の間は幅十日の旅路に及ぶ――が、タウロス山の稜線に至るまでアンティオコスから剥奪され、世界の最果ての隅へと追いやられたのだ。
quid, si gratuita pax esset, plus adimi ei potuisse? Philippo victo Macedoniam, Nabidi Lacedaemonem relictam, nec Quinctio crimen quaesitum;
もし和平が無償であったとしても、これ以上何が彼から奪われ得ただろうか。 敗北したフィリッポスにはマケドニアが、ナビスにはラケダイモンが残されたが、クィンクティウスに対しては罪が詮索されることはなかった。
non enim habuisse eum Africanum fratrem;
なぜなら彼にはアフリカヌスという兄がいなかったからだ。
cuius cum gloria prodesse L. Scipioni debuisset, invidiam nocuisse.
その兄の栄光がルキウス・スキピオに利益をもたらすべきであったのに、その兄への嫉妬が彼を害したのである。
§38.59.8tantum auri argentique iudicatum esse in domum L. Scipionis illatum, quantum venditis omnibus bonis redigi non posset.
ルキウス・スキピオの家に持ち込まれたと判決された金銀の量は、彼のすべての財産を売却しても回収できないほどのものである。
ubi ergo esse regium aurum,
では、その王の金はどこにあるのか、受け取ったこれほど多くの遺産はどこにあるのか。
§38.59.9ubi tot hereditates acceptas? in domo, quam sumptus non exhauserint, exstare debuisse novae fortunae cumulum.
出費によって枯渇することのない家の中に、新たな富の蓄積が残っているべきはずである。
at enim, quod ex bonis redigi non possit, ex corpore et tergo per vexationem et contumelias L. Scipionis petituros inimicos,
しかし、財産から回収できないものを、敵たちはルキウス・スキピオに対する虐待と侮辱を通じて、彼の肉体と背中から求めようとしている。
§38.59.10ut in carcere inter fures nocturnos et latrones vir clarissimus includatur et in robore et tenebris exspiret, deinde nudus ante carcerem proiciatur.
それは、最も高名な人物が、夜盗や追い剥ぎたちに混じって牢獄の中に閉じ込められ、そして最深部の暗闇の中で息を引き取り、その後、全裸で牢獄の前に投げ捨てられるためである。
§38.59.11non id Corneliae magis familiae quam urbi Romanae fore erubescendum.
それはコルネリウスの家族にとって以上に、ローマの都市にとって恥ずべきことになるだろう。

語釈・文法注

  1. §38.59.1suspectas esse — 主節の動詞が省略された、間接話法(oratio obliqua)の対格不定詞構文。前章から続くナシカの演説、あるいは告発者たちの主張を間接的に述べている。
  2. §38.59.7cuius cum gloria — cuius は関係代名詞の連結用法で、先行詞は直前の Africanum。cum は逆接・譲歩の接続詞(〜である一方で、〜であるにもかかわらず)。gloria は prodesse の主語、invidiam は nocuisse の主語で、いずれも間接話法における不定詞の主格(対格)として機能している。
  3. §38.59.10robore — ここでの robur(強さ、樫の木)は、ローマの Tullianum(マメルティヌス牢獄)の最下層にある、かつて樫の木の板で囲まれていたとされる最も暗く強固な地下牢(roboreum)を指す固有名詞的な表現である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.59.1-38.59.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.59.1-38.59.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。