Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.42.1-38.42.13

政務官選挙と新執政官レピドゥスの異議申し立て

1429 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官のマルクス・ウァレリウスがローマに帰還して民会を開き、新たな執政官と法務官が選出・配属される。新執政官のレピドゥスは両執政官がリグリアを割り当てられることに反対し、東方に留まる前執政官たちの交代か帰還を求める。

§38.42.1exitu prope anni M. Valerius consul ex Liguribus ad magistratus subrogandos Romam venit nulla memorabili in provincia gesta re, ut ea probabilis morae causa esset, quod solito serius ad comitia venisset.
年のほぼ終わりに、執政官マルクス・ウァレリウスが、次期政務官を選出するためにリグリアからローマに戻ったが、任務地において、彼が通常より遅れて民会に到着したことに対し、それがもっともな遅延の理由となるような、記憶に値する業績は何一つ行われていなかった。
§38.42.2comitia consulibus rogandis fuerunt a. d. §38.42.3XII. Kal. Martias; creati M. Aemilius Lepidus C. Flaminius.
執政官を選出するための民会は、 3月1日の12日前(2月18日)に開かれ、マルクス・アエミリウス・レピドゥスとガイウス・フラミニウスが選出された。
postero die praetores facti Ap. Claudius Pulcher Ser. §38.42.4Sulpicius Galba Q. Terentius Culleo L. Terentius Massaliota Q. Fulvius Flaccus M. Furius Crassipes.
翌日、法務官として、アッピウス・クラウディウス・プルケル、セルウィウス・ スルピキウス・ガルバ、クィントゥス・テレンティウス・クッレオ、ルキウス・テレンティウス・マッサリオタ、クィントゥス・フルウィウス・フラックス、マルクス・フリウス・クラッシペスが選出された。
§38.42.5comitiis perfectis, quas provincias praetoribus esse placeret, retulit ad senatum consul.
民会が完了すると、執政官は、法務官たちにどの属州を割り当てるのが元老院の意に沿うかを諮った。
decreverunt duas Romae iuris dicendi causa, duas extra Italiam, Siciliam ac Sardiniam, duas in Italia, Tarentum et Galliam;
彼らは、二つをローマでの司法運営のために、二つをイタリア国外、すなわちシキリアとサルディニアに、二つをイタリア国内、すなわちタレントゥムとガリアに決定した。
§38.42.6et extemplo, priusquam inirent magistratum, sortiri iussi.
そして直ちに、彼らが就任する前に、抽選を行うよう命じた。
Ser. Sulpicius urbanam, Q. Terentius peregrinam est sortitus, L. Terentius Siciliam, Q. Fulvius Sardiniam, Ap. Claudius Tarentum, M. Furius Galliam.
セルウィウス・スルピキウスは都市法務官を、クィントゥス・テレンティウスは外国人法務官を引き当て、ルキウス・テレンティウスはシキリアを、クィントゥス・フルウィウスはサルディニアを、アッピウス・クラウディウスはタレントゥムを、マルクス・フリウスはガリアを引き当てた。
§38.42.7eo anno L. Minucius Myrtilus et L. Manlius, quod legatos Carthaginienses pulsasse dicebantur, iussu M. Claudii praetoris urbani per fetiales traditi sunt legatis et Carthaginem avecti.
その年、ルキウス・ミヌキウス・ミュルティルスとルキウス・マンリウスは、カルタゴの使節を殴打したと言われていたため、都市法務官マルクス・クラウディウスの命令により、フェティアレスを通じて使節たちに引き渡され、カルタゴへと連行された。
§38.42.8in Liguribus magni belli et gliscentis in dies magis fama erat.
リグリアにおいては、大戦が勃発し日々拡大しているという噂があった。
itaque consulibus novis, quo die de provinciis et de re publica retulerunt, senatus utrisque Ligures provinciam decrevit.
そのため新執政官たちに対し、彼らが属州と国家について諮ったその日に、元老院は両名にリグリアを属州として決定した。
§38.42.9huic senatus consulto Lepidus consul intercedebat, indignum esse praedicans consules ambos in valles Ligurum includi,
執政官レピドゥスはこの元老院決議に反対し、両執政官がリグリアの谷に閉じ込められることは不当であると主張した。
§38.42.10M. Fulvium et Cn. Manlium biennium iam, alterum in Europa, alterum in Asia, velut pro Philippo atque Antiocho substitutos regnare.
すなわち、マルクス・フルウィウスとグナエウス・マンリウスがすでに二年間、一方はヨーロッパで、他方はアジアで、あたかもフィリッポスやアンティオコスの代わりに据えられたかのように君臨している。
si exercitus in his terris esse placeat, consules iis potius quam privatos praeesse oportere.
もしこれらの地に軍隊を置くことが望ましいとされるなら、私人の身分である者よりも、執政官がそれらを率いるべきである。
§38.42.11vagari eos cum belli terrore per nationes, quibus bellum indictum non sit, pacem pretio venditantis.
彼らは、戦争が布告されていない諸民族の間を戦争の恐怖をもって歩き回り、和平を金で売りつけている。
si eas provincias exercitibus obtinere opus esset, sicut M’. Acilio L. Scipio consul, L. Scipioni M. Fulvius et Cn. Manlius successissent consules, §38.42.12ita Fulvio Manlioque C. Livium et M. Valerium consules debuisse succedere.
もしそれらの属州を軍隊によって維持する必要があるならば、マニウス・アキリウスに執政官ルキウス・スキピオが、ルキウス・スキピオにマルクス・フルウィウスとグナエウス・マンリウスが後任の執政官となったように、フルウィウスとマンリウスにも、執政官ガイウス・リウィウスとマルクス・ウァレリウスが後任となるべきであった。
nunc certe, perfecto Aetolico bello, recepta ab Antiocho Asia, devictis Gallis, aut consules ad exercitus consulares mitti aut reportari legiones inde reddique tandem rei publicae debere.
今や確かに、アイトリア戦争は完了し、アンティオコスからアジアは取り戻され、ガリア人が征服されたのだから、執政官が執政官級の軍隊のもとへ送られるべきか、あるいは軍団がそこから撤退させられ、ついに国家に返還されるべきである(と彼は主張した)。
§38.42.13senatus his auditis in sententia perseveravit, ut consulibus ambobus Ligures provincia esset;
元老院はこれらを聞いたが、両執政官の任務地がリグリアであるべきだという決定を維持した。
Manlium Fulviumque decedere de provinciis et exercitus inde deducere ac redire Romam placuit.
ただし、マンリウスとフルウィウスについては、属州から退去し、そこから軍隊を撤収させてローマに帰還させることが決定された。

語釈・文法注

  1. §38.42.1nulla memorabili in provincia gesta re, ut ea probabilis morae causa esset, quod solito serius ad comitia venisset — 奪格絶対 `nulla...re gesta` と、結果を表す接続法 `ut...esset` 節の組み合わせ。`ea`(それ)は「功績の不在(何も行われなかったこと)」を指し、「遅れて帰還したのには、戦功を立てるためといったもっともな理由(ea causa)は何もなかった」という、ウァレリウスに対するリウィウスの皮肉な評価を示している。
  2. §38.42.2comitia consulibus rogandis — `consulibus rogandis` は目的を示す動形容詞(gerundive)の与格(または奪格)で、「執政官を選出するための」という意味。`comitia`(民会)を修飾する。
  3. §38.42.9indignum esse praedicans consules ambos in valles Ligurum includi — 接続詞 `quod` などを用いずに直接話法から間接話法(oratio obliqua)に移行する典型例。`indignum esse` の主語は対格不定詞句 `consules ambos ... includi` で、この間接話法は §38.42.12 の `debere` まで一貫して継続している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.42.1-38.42.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.42.1-38.42.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。