§38.40.1his foederibus decretisque datis Manlius cum decem legatis omnique exercitu ad Hellespontum profectus, evocatis eo regulis Gallorum, leges, quibus pacem cum Eumene servarent, §38.40.2dixit, denuntiavit, ut morem vagandi cum armis finirent agrorumque suorum terminis se continerent.
これらの条約と布告が与えられたのち、マンリウスは10人の使節および全軍とともに対ヘレスポントスへと出発し、そこにガラティア人の小王たちを呼び集めて、エウメネスとの和平を維持するための規則を口頭で告げ、武装して徘徊する習慣を終え、自らの土地の境界内にとどまるよう厳命した。
§38.40.3contractis deinde ex omni ora navibus et Eumenis etiam classe per Athenaeum fratrem regis ab Elaea adducta copias omnes in Europam traiecit.
その後、あらゆる沿岸から船を集め、また王の兄弟アテナエオスによってエラエアから連れてこられたエウメネスの艦隊をも加えて、全軍をヨーロッパへと渡らせた。
§38.40.4inde per Chersonesum modicis itineribus grave praeda omnis generis agmen trahens Lysimachiae stativa habuit, ut quam maxime recentibus et integris iumentis Thraeciam, per quam iter vulgo horrebant, ingrederetur.
そこからヘルソネソスを通って、あらゆる種類の戦利品で重くなった隊列を引き連れ、ゆっくりとした行程で行軍し、リュシマキアに陣を張ったが、これは一般にその通過が恐れられていたトラキアへ、荷獣をできる限り疲労のない万全な状態にして入るためであった。
§38.40.5quo profectus est ab Lysimachia die, ad amnem Melana quem vocant, inde postero die Cypsela pervenit.
リュシマキアから出発したその日に、彼らは「黒い川」と呼ばれる川に至り、その翌日、キュプセラに到着した。
§38.40.6a Cypselis via decem milium fere silvestris angusta confragosa excipiebat, propter cuius difficultatem itineris in duas partes divisus exercitus, et praecedere una iussa, altera magno intervallo cogere agmen, media impedimenta interposuit;
キュプセラからは、およそ10マイルの、森に覆われ狭く起伏の激しい道が続いていた。 この行軍の困難さのために、軍隊は二つの部分に分けられ、一方は先行することを命じられ、もう一方は大きな間隔を開けて隊列の最後尾を固めるように命じられて、その中間に輜重を挟んだ。
plaustra cum pecunia publica erant pretiosaque alia praeda.
荷馬車には公金やその他の貴重な戦利品が載せられていた。
§38.40.7ita cum per saltum iret, Thraecum decem haud amplius milia ex quattuor populis, Astii et Caeni et Maduateni et Coreli, ad ipsas angustias viam circumsederunt.
このようにして彼らが峠を通過していたとき、アスティ族、カイニ族、マドゥアテニ族、コレリ族という4つの部族からなる、1万人以下のトラキア人たちが、その隘路そのものに沿って道を包囲した。
§38.40.8opinio erat non sine Philippi Macedonum regis fraude id factum;
これはマケドニア王フィリッポスの謀略なしには行われなかったという憶測があった。
eum scisse non alia quam per Thraeciam redituros Romanos, et quantam pecuniam secum portarent.
ローマ人がトラキアを通る以外には帰還しないこと、そしてどれほど多くの資金を携えているかを、彼が知っていたからである。
§38.40.9in primo agmine imperator erat, sollicitus propter iniquitatem locorum.
前衛部隊には総司令官がおり、地勢の悪さに不安を抱いていた。
Thraeces nihil se moverunt, donec armati transirent;
トラキア人たちは、武装した兵士たちが通過するまで、まったく動かなかった。
§38.40.10postquam primos superasse angustias viderunt, postremos nondum appropinquantis, impedimenta et sarcinas invadunt, caesisque custodibus partim ea, quae in plaustris erant, diripere, partim sub oneribus iumenta abstrahere.
彼らは、先頭の兵たちが隘路を通過し、最後尾の兵たちがまだ近づいていないのを見るや否や、輜重や手荷物に襲いかかった。 そして護衛兵を殺害したうえで、ある者は荷馬車に積まれていたものを略奪し、ある者は荷を載せたままの荷獣を引きずり出していった。
§38.40.11unde postquam clamor primum ad eos, qui iam ingressi saltum sequebantur, deinde etiam ad primum agmen est perlatus, utrimque in medium concurritur, et inordinatum pluribus simul locis proelium conseritur.
そこから叫び声が、まずすでに峠に入って従っていた者たちに、次いで前衛部隊にまで伝わると、双方から中央に向かって駆けつけ、多くの場所で同時に無秩序な戦闘が始まった。
§38.40.12Thraecas praeda ipsa impeditos oneribus et plerosque, ut ad rapiendum vacuas manus haberent, inermes ad caedem praebet;
トラキア人たちは、戦利品の荷物そのものによって妨げられ、また多くは略奪のために両手を空けておこうと武器を持っていなかったため、虐殺に身を晒すことになった。
Romanos iniquitas locorum barbaris per calles notas obcursantibus et latentibus interdum per cavas valles prodebat.
ローマ人たちは、険しい地勢のせいで、なじみのある小道を通って襲いかかり、ときには深い谷間に身を潜める野蛮人たちに対して、無防備に晒されていた。
§38.40.13ipsa etiam onera plaustraque, ut fors tulit, his aut illis incommode obiecta pugnantibus impedimento sunt.
荷物そのものや荷馬車もまた、偶然の成り行きで、こちらの戦う者たちやあちらの戦う者たちにとって不都合な障害物となり、邪魔になった。
§38.40.14alibi praedo, alibi praedae vindex cadit.
ある場所では略奪者が倒れ、別の場所では戦利品を取り返そうとする者が倒れた。
prout locus iniquus aequusve his aut illis, prout animus pugnantium est, prout numerus — alii enim pluribus, quam ipsi erant, alii paucioribus occurrerant —, varia fortuna pugnae est; §38.40.15multi utrimque cadunt.
地勢がこちらに、あるいはあちらに不利であるか有利であるかに応じて、戦う者たちの闘志に応じて、またその数に応じて――ある者たちは自分たちより多数の敵に遭遇し、他の者たちはより少数の敵に遭遇していたからである――、戦況は様々であり、両軍から多くの者が倒れた。
iam nox appetebat, cum proelio excedunt Thraeces, non fuga vulnerum aut mortis, sed quia satis praedae habebant.
すでに夜が迫ろうとしていたとき、トラキア人たちは戦闘から退いたが、これは傷を負うことや死ぬことを恐れて逃げたのではなく、十分に戦利品を手に入れたからであった。