Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.37.1-38.37.11

アジア諸都市の使節団とマンリウスの講和処理

1424 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アジアで冬営中のマンリウスのもとにタウルス山脈以西の諸都市や周辺国からの使節が集まり、金銭の徴収や戦後処理が行われるなか、エウメネス王らの到着を知ったマンリウスはアパメアへ引き返す。

§38.37.1hieme ea, qua haec Romae gesta sunt, ad Cn. Manlium consulem primum, dein pro consule, hibernantem in Asia, legationes undique ex omnibus civitatibus gentibusque,quae cis Taurum montem incolunt, conveniebant.
ローマでこれらのことが行われたその冬に、アジアで冬営していた、最初は執政官、のちには前執政官となったグナエウス・マンリウスのもとに、タウルス山脈の手前に住むすべてのポリスや部族から、いたるところから使節団が集まってきた。
§38.37.2et ut clarior nobiliorque victoria Romanis de rege Antiocho fuit quam de Gallis, ita laetior sociis erat de Gallis quam de Antiocho.
アンド、ローマ人にとってアンティオコス王に対する勝利がガリア人に対する勝利よりもいっそう輝かしく名誉なものであったのと同様に、同盟者たちにとっては、ガリア人に対する勝利の方がアンティオコスに対するそれよりもいっそう喜ばしいものであった。
§38.37.3tolerabilior regia servitus fuerat quam feritas immanium barbarorum incertusque in dies terror, quo velut tempestas eos populantis inferret.
凶暴な野蛮人の残虐さや、まるで嵐のように彼らを襲う略奪者たちがもたらす、日々変化する不確実な恐怖に比べれば、王による隷属の方がまだ耐えやすかったからである。
§38.37.4itaque, ut quibus libertas Antiocho pulso, pax Gallis domitis data esset, non gratulatum modo venerant, sed coronas etiam aureas pro suis quaeque facultatibus attulerant.
それゆえ、アンティオコスが追い払われたことで自由が、ガリア人が屈服させられたことで平和が与えられた人々として、彼らは単に祝意を表しに来ただけでなく、それぞれ自らの資力に応じて金冠をも持参していた。
§38.37.5et ab Antiocho legati et ab ipsis Gallis, ut pacis leges dicerentur, et ab Ariarathe rege Cappadocum venerunt ad veniam petendam luendamque pecunia noxam, quod auxiliis Antiochum iuvisset.
また、アンティオコスからも、ガリア人自身からも、和平の条件を告知してもらうために使節がやってきており、カッパドキアの王アリアラテスからも、援助を送ってアンティオコスを助けたという罪に対して、許しを乞い、金銭によってその罪を償うために使節がやってきた。
§38.37.6huic sescenta talenta argenti sunt imperata;
この王には銀600タラントンが課された。
Gallis responsum, cum Eumenes rex venisset, tum daturum iis leges.
ガリア人には、エウメネス王が到着したときに彼らに条件を提示する旨が回答された。
civitatium legationes cum benignis responsis, laetiores etiam quam venerant, dimissae.
諸都市の使節団は、好意的な回答を得て、来た時よりもいっそう喜んで送り出された。
§38.37.7Antiochi legati pecuniam in Pamphyliam frumentumque ex pacto cum L. Scipione foedere iussi advehere;
アンティオコスの使節たちは、ルキウス・スキピオと結んだ条約の合意に従って、パンフュリアへ金銭と穀物を輸送するよう命じられた。
§38.37.8eo se cum exercitu venturum.
彼自身も軍隊を率いてそこへ向かう予定であった。
principio deinde veris lustrato exercitu profectus die octavo Apameam venit.
その後、春の初めに軍隊を清めたのちに出発し、8日目にアパメアに到着した。
ibi triduum stativis habitis, tertiis rursus ab Apamea castris in Pamphyliam, quo pecuniam frumentumque regios convehere iusserat, pervenit.
そこで3日間とどまった後、アパメアから3日間の行軍で、王の使者たちに金銭と穀物を運んでくるよう命じてあったパンフュリアに到着した。
§38.37.9duo milia et quingenta talenta argenti accepta Apameam deportantur; frumentum exercitui dividitur.
受け取られた銀2500タラントンはアパメアへと移送され、穀物は軍隊に分配された。
inde ad Pergam ducit, quae una in iis locis regio tenebatur praesidio.
そこから彼はペルガへと軍を進めた。 この町は、その地方で唯一、王の守備隊によって保持されていた。
§38.37.10appropinquanti praefectus praesidii obvius fuit, triginta dierum tempus petens, ut regem Antiochum de urbe tradenda consuleret.
接近する彼に、守備隊の指揮官が出迎え、都市の引き渡しについてアンティオコス王に相談するために30日間の猶予を求めた。
§38.37.11dato tempore ad eam diem praesidio decessum est.
猶予が与えられ、その日までに守備隊は撤退した。
a Perga L. Manlio fratre cum quattuor milibus militum Oroanda ad reliquum pecuniae ex eo, quod pepigerant, exigendum misso, ipse, quia Eumenem regem et decem legatos ab Roma Ephesum venisse audierat, iussis sequi Antiochi legatis Apameam exercitum reduxit.
ペルガから、弟のルキウス・マンリウスが4千人の兵士とともに、合意した額の残りの金銭を取り立てるためにオロアンダへ派遣された後、彼自身は、エウメネス王とローマからの10人の使節がエフェソスに到着したと聞いたので、アンティオコスの使節たちに伴うよう命じた上で、アパメアへと軍を引き返した。

語釈・文法注

  1. 38.37.3quo velut tempestas eos populantis inferret — 関係代名詞の奪格 quo は先行詞 terror にかかり、手段あるいは原因を表す。populantis は現在分詞 populans の対格複数形(-es の古形)で、実名詞的に「略奪者たち(ガリア人)」を指し、他動詞 inferret(主語は比喩の tempestas)の直接目的語として機能している。全体として「嵐(tempestas)が略奪者たち(populantes)を彼らの上に投げつけるような恐怖」と解釈される。
  2. 38.37.6cum Eumenes rex venisset, tum daturum iis leges — 非人称の受動態 responsum [esse] に続く間接話法。daturum [esse] は未来能動不定詞で、その意味上の主語(将軍マンリウス自身)は省略されている。従属節の venisset は、直説法未来完了(venerit)が過去の伝達動詞の歴史時制の連鎖により接続法過去完了に変化したものである。
  3. 38.37.11ad reliquum pecuniae ex eo, quod pepigerant, exigendum — 目的を表す ad + 動形容詞(ゲルンディウム的形容詞)の構文。reliquum は形容詞の名詞的用法で、pecuniae(部分属格)を伴い「金銭の残額」を意味する。pepigerant は pango(契約する、合意する)の直説法過去完了である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.37.1-38.37.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.37.1-38.37.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。