Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.34.1-38.34.9

スパルタの城壁破壊とリュクルゴス国制の廃止

1421 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アカイア同盟はスパルタに対し、城壁の破壊、傭兵や解放奴隷の追放、リュクルゴス国制の廃止などを命じて実質的に骨抜きにし、奴隷売却益でかつて破壊されたメガロポリスの回廊を再建した。

§38.34.1hoc metu iniecto Lacedaemoniis imperatum prlimum, uti muros diruerent;
この恐れがラケダイモン人に植え付けられたことで、まず、彼らに対して城壁を破壊することが命じられた。
deinde, ut omnes externi auxiliares, qui mercede apud tyrannos militassent, terra Laconica excederent;
次いで、僭主たちのもとで傭兵として仕えていたすべての外国人補助兵がラコニアの地から退去することが命じられた。
§38.34.2tum uti quae servitia tyranni liberassent — ea magna multitudo erat — ante diem certam abirent; qui ibi mansissent, eos prendendi abducendi vendendi Achaeis ius esset;
さらに、僭主たちが解放した奴隷たち――彼らは非常に多数であったが――が、定められた日までに退去すること、そしてもしそこに留まった者があれば、アカイア人が彼らを捕らえ、連れ去り、売却する権利を持つことが命じられた。
§38.34.3Lycurgi leges moresque abrogarent, Achaeorum adsuescerent legibus institutisque: ita unius eos corporis fore et de omnibus rebus facilius consensuros.
彼らがリュクルゴスの法律と慣習を廃止し、アカイア人の法律と制度に慣れ親しむことも命じられた。 そうすれば、彼らは一つの体となり、すべての事柄においてより容易に合意に達するだろうというのである。
§38.34.4nihil oboedientius fecerunt, quam ut muros diruerent, nec aegrius passi sunt quam exules reduci.
彼らは、城壁を破壊することほど従順に実行したことはなく、追放者たちが帰還させられることほど苦痛に感じたことはなかった。
§38.34.5decretum Tegeae in concilio communi Achaeorum de restituendis iis factum est;
彼らを復帰させることに関する決議が、テゲアのアカイア人共同議会でなされた。
§38.34.6et mentione illata externos auxiliares dimissos ac Lacedaemoniis adscriptos — ita enim vocabant qui ab tyrannis liberati erant — urbe excessisse et in agros dilapsos, priusquam dimitteretur exercitus, ire praetorem cum expeditis et comprehendere id genus hominum et vendere iure praedae placuit.
そして、解散させられた外国人補助兵や、ラケダイモン市民として登録された者たち――というのも、彼らは僭主たちによって解放された者たちをそのように呼んでいたからである――が、都市を去って農村に分散してしまったという話題が持ち上がると、軍が解散される前に、法務官が軽装兵を率いて赴き、この種の人間を捕らえて戦利品として売却することが決定された。
§38.34.7multi comprehensi venierunt.
多くの者が捕らえられて売却された。
porticus ex ea pecunia Megalopoli permissu Achaeorum refecta est, quam Lacedaemonii diruerant.
その売却金から、アカイア人の許可のもと、かつてラケダイモン人が破壊したメガロポリスの回廊が再建された。
§38.34.8et ager Belbinates, quem iniuria tyranni Lacedaemoniorum possederant, restitutus eidem civitati ex decreto vetere Achaeorum, quod factum erat Philippo Amyntae filio regnante.
また、ラケダイモンの僭主たちが不当に占拠していたベルビナの領土が、アミュンタスの子フィリッポスの治世中になされたアカイア人の古い決議に基づき、同市に返還された。
§38.34.9per haec velut enervata civitas Lacedaemoniorum diu Achaeis obnoxia fuit;
これらの措置によって、ラケダイモン人の国家はいわば骨抜きにされ、長い間アカイア人に従属することになった。
nulla tamen res tanto erat damno quam disciplina Lycurgi, cui per octingentos annos adsuerant, sublata.
しかし、彼らが八百年間親しんできたリュクルゴスの規律が廃止されたことほど、彼らにとって大きな打撃となったものはなかった。

語釈・文法注

  1. 38.34.1imperatum — 非人称的に用いられている受動態完了。与格の Lacedaemoniis がその命令を受ける対象であり、後続の uti (ut) 節(diruerent, excederent)が命令の内容を導いている。この間接命令の構造は §38.34.2 および §38.34.3(abrogarent, adsuescerent などの接続法)まで継続している。
  2. 38.34.2quae servitia tyranni liberassent — 関係代名詞 qui の中性複数形 quae が先行詞 servitia を関係節内に取り込んだ形。論理的には 'ea servitia quae tyranni liberassent'(僭主たちが解放した奴隷たち)を意味し、挿入的な 'ea magna multitudo erat' の後に続く 'abirent' の主語となる。
  3. 38.34.6mentione illata ... placuit — 奪格絶対 'mentione illata' に対格不定詞句 'externos auxiliares ... excessisse et ... dilapsos [esse]' が同格または内容説明として係り、文全体の主動詞である非人称動詞 'placuit'(〜することが決定された)へと続く。'placuit' の文法上の主語は、後続の不定詞句 'ire... et comprehendere... et vendere...' である。
  4. 38.34.7venierunt — 自動詞 veneo(売られる、売却される)の完了形 3人称複数(venerunt と綴りが非常に似ているが、venio『来る』の完了形ではない)。前節の 'vendendi'(売ること)および次節の 'ex ea pecunia'(そのお金から)という文脈により、彼らが『売られた』ことを意味する。
  5. 38.34.9disciplina ... sublata — 名詞と完了分詞の組み合わせ(いわゆる ab urbe condita 構文)で、「リュクルゴスの規律が廃止されたこと」という抽象名詞的意味を表す。比較の 'quam' の後ろに置かれ、主語 'nulla res' の比較対象となっている。また、'tanto erat damno' は記述の与格(目的の与格)で、「それほど大きな損失であった」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.34.1-38.34.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.34.1-38.34.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。