Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.13.1-38.13.13

アンティオキア到着とタバイの降伏

1400 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官マンリウスの軍勢がマイアンドロス川近くのアンティオキアに到着し、アッタロスの補助兵を巡る穀物供給の論争が解決され、続いてタバイの降伏が受け入れられる。

§38.13.1fanum ibi augustum Apollinis et oraculum; sortes versibus haud inconditis dare vates dicuntur.
そこにはアポロンの厳かな神殿と神託所があり、予言者たちは洗練された詩行によって神託を与えると信じられている。
§38.13.2hinc alteris castris ad Harpasum flumen ventum est, quo legati ab Alabandis venerunt,
ここから二度目の宿営でハルパソス川に到着した。
§38.13.3ut castellum, quod ab ipsis nuper descisset, aut auctoritate aut armis cogeret iura antiqua pati.
そこにアラバンダの人々から使節がやって来たが、それは彼らから最近離反した砦を、執政官が権威によってか武力によって古い法に従うよう強いるためであった。
eodem et Athenaeus, Eumenis et Attali frater, cum Cretense Leuso et Corrago Macedone venit;
同じ場所に、エウメネスとアッタロスの弟アテナイオスも、クレタ人レウソスおよびマケドニア人コラゴスと共に到着した。
mille pedites mixtarum gentium et trecentos equites secum adduxerunt.
彼らは諸民族混成の歩兵千人と騎兵三百人を伴っていた。
§38.13.4consul tribuno militum misso cum modica manu castellum vi cepit, captum Alabandensibus reddit.
執政官は、適度な規模の手勢を伴った軍事トリブヌスを派遣して力ずくでその砦を占領し、占領した砦をアラバンダ人に返還した。
ipse nihil via degressus ad Antiochiam super Maeandrum amnem posuit castra.
彼自身は街道から少しも外れることなく、マイアンドロス川に臨むアンティオキアの近くに陣を敷いた。
§38.13.5huius amnis fontes Celaenis oriuntur.
この川の水源はケライナイにある。
Celaenae urbs caput quondam Phrygiae fuit;
ケライナイという都市は、かつてフリュギアの首都であった。
migratum inde haud procul veteribus Celaenis, novaeque urbi Apameae nomen inditum ab Apama sorore Seleuci regis.
そこから遠くない、古いケライナイの近くへと人々は移住し、その新しい都市には、セレウコス王の姉妹アパマにちなんでアパメイアという名が授けられた。
§38.13.6et Marsyas amnis, haud procul a Maeandri fontibus oriens, in Maeandrum cadit, famaque ita tenet, Celaenis Marsyan cum Apolline tibiarum cantu certasse.
また、マイアンドロス川の水源から遠くないところに源を発するマルシュアス川は、マイアンドロス川に流れ込んでおり、伝承によれば、ケライナイにおいてマルシュアスがアポロンとフルートの演奏で競い合ったとされている。
§38.13.7Maeander ex arce summa Celaenarum ortus, media urbe decurrens, per Caras primum, deinde Ionas in sinum maris editur, qui inter Prienen et Miletum est.
マイアンドロス川は、ケライナイの最上部にある砦から源を発し、都市の中央を流れ下り、最初はカリア人の、次にイオニア人の土地を経て、プリーエネとミレトスの間にある海の入り江へと注いでいる。
§38.13.8ad Antiochiam in castra consulis Seleucus, Antiochi filius, ex foedere icto cum Scipione ad frumentum exercitui dandum venit.
アンティオキアにある執政官の陣営に、アンティオコスの息子セレウコスが、スキピオと結ばれた条約に基づき、軍隊に穀物を供給するためにやって来た。
§38.13.9parva disceptatio de Attali auxiliaribus orta est, quod Romano tantum militi pactum Antiochum ut daretur frumentum Seleucus dicebat.
アッタロスの補助兵に関して、ちょっとした論争が生じた。 なぜならセレウコスは、アンティオコスが約束したのはローマの兵士に対してのみ穀物が与えられることである、と主張したからである。
§38.13.10discussa ea quoque est constantia consulis, qui misso tribuno edixit, ne Romani milites acciperent, priusquam Attali auxilia accepissent.
この問題も、執政官の毅然とした態度によって解決された。 彼はトリブヌスを派遣して、アッタロスの補助兵たちが受け取るまでは、ローマの兵士たちも受け取ってはならない、と命令したのである。
§38.13.11inde ad Gordiutichos quod vocant processum est.
そこから、ゴルディウティコスと呼ばれる場所へと進んだ。
ex eo loco ad Tabas tertiis castris perventum.
その場所から三度目の宿営でタバイに到着した。
in finibus Pisidarum posita urbs est, in ea parte, quae vergit ad Pamphylium mare.
この都市はピシディア人の領土内、パンフリア海に面した地域に位置していた。
integris viribus regionis eius feroces ad bellandum habebat viros.
その地方の勢力はまだ衰えていなかったため、戦闘を好む獰猛な男たちを擁していた。
§38.13.12tum quoque equites in agmen Romanum eruptione facta haud modice primo impetu turbavere; deinde.
その時もまた、彼らの騎兵たちがローマ軍の隊列に対して突撃を敢行し、最初の攻撃で少なからぬ混乱に陥れた。
ut apparuit nec numero se nec virtute pares esse, in urbem compulsi veniam erroris petebant, dedere urbem parati.
その後、自分たちが数においても実力においても互角ではないことが明らかになると、彼らは都市の中へと押し戻され、過ちの許しを求め、都市を明け渡す用意があるとした。
§38.13.13quinque et viginti talenta argenti et decem milia medimnum tritici imperata;
銀二十五タラントンと、小麦一万メディムノスが課された。
ita in deditionem accepti.
このようにして彼らの降伏は受け入れられた。

語釈・文法注

  1. 38.13.1vates dicuntur — 非人称の `dicitur` ではなく、主格の `vates` を主語とする人称構文(いわゆる nominativus cum infinitivo)。「予言者たちは(神託を)与えると言われている」の意。
  2. 38.13.3ut ... cogeret iura antiqua pati — 目的を表す `ut` 節。接続法未完了過去 `cogeret` の意味上の主語は前文に明示されていないが、文脈上、ローマの執政官(`consul`)である。`cogeret` は「対格(`castellum`)+不定法(`pati`)」を伴い、「砦に古い義務に従うよう強いる」の意。
  3. 38.13.9pactum Antiochum ut daretur — 間接話法における `pactum [esse] Antiochum` の構造。`pactum esse`(合意された、約束された)は、名詞節 `ut daretur ...` を主語とする完了受動不定法であり、`Antiochum` は行為者(「アンティオコスによって」)を表す対格。全体として「アンティオコスによって、ローマ兵にのみ穀物が与えられることが合意されたと、セレウコスは主張した」の意。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.13.1-38.13.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.13.1-38.13.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。