Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.11.1-38.11.9

アエトリアとローマの和平条約の条項

1398 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

エトリア人とローマの間で結ばれた和平条約の具体的な条件(ローマの主権尊重、軍隊の不通過、捕虜の返還、人質の提出、領土の不返還など)が規定される。

§38.11.1diu iactati Aetoli tandem, ut condiciones pacis convenirent, effecerunt.
長い間翻弄されたエトリア人たちは、ついに和平の条件が合意に達するように取り計らった。
fuerunt autem hae:
その条件は以下の通りであった。
§38.11.2“imperium maiestatemque populi Romani gens Aetolorum conservato sine dolo malo;
\n 「エトリア人の部族は、ローマ人民の支配権と威厳を悪意なく維持すべし。
ne quem exercitum, qui adversus socios amicosque eorum ducetur, per fines suos transire sinito, neve ulla ope iuvato;
彼らの同盟国や友邦に対して率いられるいかなる軍隊も、自らの領土を通過させてはならず、またいかなる援助によっても助けてはならない。
§38.11.3hostis eosdem habeto quos populus Romanus, armaque in eos ferto, bellumque pariter gerito;
\n ローマ人民と同じ者を敵とみなし、彼らに対して武器を取り、共同して戦争を遂行すべし。
§38.11.4perfugas fugitivos captivos reddito Romanis sociisque, praeterquam si qui capti, cum domos redissent, iterum capti sunt, aut si qui eo tempore ex iis capti sunt, qui tum hostes erant Romanis, cum intra praesidia Romana Aetoli essent;
\n 脱走兵、逃亡者、捕虜をローマ人とその同盟国に返還すべし。 ただし、捕らえられた者のうち、一度帰国した後に再び捕らえられた者、あるいは、エトリア人がローマの陣営内にいた時に、当時ローマ人にとって敵であった者たちからその時に捕らえられた者は除く。
§38.11.5aliorum qui comparebunt intra dies centum Corcyraeorum magistratibus sine dolo malo tradantur;
\n 現れるその他の者については、百日以内にコルキュラ人の政務官たちに悪意なく引き渡されるべきである。
qui non comparebunt, quando quisque eorum primum inventus erit, reddatur;
現れない者については、それぞれが最初に発見された時に返還されるべきである。
§38.11.6obsides quadraginta arbitratu consulis Romanis dato ne minores duodecim annorum neu maiores quadraginta,
\n 人質として、十二歳未満でも四十歳超でもない四十人を、執政官の裁定によってローマ人に与えるべし。
§38.11.7obses ne esto praetor, praefectus equitum, scriba publicus, neu quis, qui ante obses fuit apud Romanos;
\n プラエトル、騎兵隊長、公衆の書記、あるいは以前ローマ人のもとで人質であった者は、人質となってはならない。
Cephallania extra pacis leges esto. ”
ケファッラニア島は和平条約の適用外とする。
§38.11.8de pecuniae summa, quam penderent, pensionibusque eius nihil ex eo, quod cum consule convenerat, mutatum;
」\n 彼らが支払うべき金額とその分割払いについては、執政官との間で合意されていたことから何も変更されなかった。
pro argento si aurum dare mallent, darent, convenit, dum pro argenteis decem aureus unus valeret.
銀の代わりに金で支払うことを望むなら支払ってよいということが、銀貨十枚に対して金貨一枚の価値とする条件で合意された。
§38.11.9“quae urbes, qui agri, qui homines Aetolorum iuris aliquando fuerunt, qui eorum T. Quinctio Cn. Domitio consulibus postve eos consules aut armis subacti aut voluntate in dicionem populi Romani venerunt, ne quem eorum Aetoli recepisse velint;
\n 「かつてエトリア人の管轄に属していた都市、土地、人々のうち、ティトゥス・クィンクティウスとグナエウス・ドミティウスが執政官の時、またはそれらの執政官の後に、武力で屈服させられたか、あるいは自発的にローマ人民の支配下に入ったものについては、エトリア人はそのいずれをも奪い返そうとしてはならない。
Oeniadae cum urbe agrisque Acarnanum sunto.
オイニアダイはその都市および土地とともにアカルナニア人のものとする。
” his legibus foedus ictum cum Aetolis est.
」これらの条件のもとで、エトリア人との間に条約が結ばれた。

語釈・文法注

  1. 38.11.2conservato — 命令法未来2人称または3人称単数。ここでは主語 gens Aetolorum に一致する3人称単数の命令として機能している。条約文の不変の義務を示すために未来命令法が多用されている。
  2. 38.11.4cum intra praesidia Romana Aetoli essent — 接続法過去を伴う cum 節。エトリア人がローマと同盟関係にあった(ローマの守備範囲内にいた)過去の時期を表す。この条件文は例外規定の範囲を厳密に画定している。
  3. 38.11.6ne minores duodecim annorum neu maiores quadraginta — 比較級 minores および maiores の後に比較の属格(あるいは性質の属格) annorum(quadraginta の後にも annorum が省略されている)が続く。「12歳未満でも40歳超でもない」という年齢制限を示す。
  4. 38.11.8darent — 接続法未完了過去。間接話法における命令(あるいは義務・許可)を表し、主節の過去時制 convenit に時制が一致している。「金で支払うことを望むなら支払ってもよい」という許可的内容を示す。
  5. 38.11.9ne quem eorum Aetoli recepisse velint — 条約文における否定の命令・禁止を表す表現。完了不定詞 recepisse を伴う velint(接続法現在)により、「それらのいずれをも奪い返そう(受け入れよう)としてはならない」という強い禁止の意志を示す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.11.1-38.11.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.11.1-38.11.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。